Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық актер және драматург (1877–1946)
British actor and playwright (1877–1946)
Харли Гранвилл Баркер (25 қараша 1877 – 31 тамыз 1946) – ағылшын актері, режиссері, драматургы, театр директоры, сыншысы және теориялық еңбектердің авторы. Джордж Бернард Шоудың пьесаларында актерлік өнерде ерте жетістікке ие болғаннан кейін, ол режиссерлікке көбірек назар аударды және Эдвард дәуірі мен екі дүниежүзілік соғыс аралығындағы британдық театрдың маңызды тұлғасы болды. Жазушы ретінде оның пьесалары, қиын және көңіл толқытпайтын мәселелерді қамтыды, өмірінде әртүрлі пікірлерге бөлінді, бірақ қазірге дейін зейін тартуда.
Harley Granville Barker (25 November 1877 – 31 August 1946) was an English actor, director, playwright, manager, critic, and theorist. After early success as an actor in the plays of George Bernard Shaw, he increasingly turned to directing and was a major figure in British theatre in the Edwardian and inter war periods. As a writer his plays, which tackled difficult and controversial subject matter, met with a mixed reception during his lifetime but have continued to receive attention.
Ерте өмір және актерлік мансап
Харли Гранвилл Баркер 1877 жылдың 25 қарашасында Лондонда дүниеге келді. 14 жасында мектепті бітіріп, актерлік карьерасын бастады. Оның мансабы дамыған сайын, ол интеллект пен романтикалық қиялға толы рөлдерде өте жақсы ойнады. Осының арқасында ол «Адам мен Супермендегі» Таннер, «Майор Барбарадағы» Кусинс, «Кандидадағы» Марчбанкс және «Доктордың дилеммасындағы» Дубедат сияқты көптеген рөлдерді ойнады. Нақтырақ айтқанда, Дубедат және Кусинс кейіпкерлерін Джордж Бернард Шоу Гранвилл Баркерді ерекше ойда ұстап жазған. Алайда, 1911 жылы Баркерге сахнада ойнау енді қызығушылық тудырмады, сондықтан ол актерліктен бас тартты.
Harley Granville Barker was born in London, England on 25 November 1877. He left school at 14 and began a career in acting. As his career blossomed, he seemed to excel in roles that were a culmination of intelligence and romantic dreaminess. This landed him many roles such as; Tanner in Man and Superman, Cusins in Major Barbara, Marchbanks in Candida, and Dubedat in The Doctor's Dilemma. To be more specific the Dubedat and Cusins characters were written by George Bernard Shaw with Granville Barker specifically in mind. However, performing no longer appealed to Granville Barker so he gave it up in 1911.
Режиссерлік мансап
Театрға деген құштарлығы әлі де бойында болғандықтан, ол режиссерлікке ден қоюға шешім қабылдады. Осы кезеңде режиссерлік ағылшын театрында басты орын алған жоқ, бірақ ол Антуан мен Рейнхардттың негізгі қағидаларын тиімді пайдаланып, ағылшын театрындағы қойылымдар динамикасын өзгертуге үлкен үлес қосты. Оның алғашқы жұмыстарының бірі «Сахналық қоғаммен» болды, алайда оның режиссерлік мансабы 1904 жылы «Корольдік сот театрымен» жұмыс істеген кезде ғана дамыды. 1904-1907 жылдары ол Эдвард дәуірінің маңызды реформаторларының бірі саналды. «Корольдік сот театрында» жұмыс істеген кезінде ол J. E. Vedrenne-мен бірлесіп шамамен 1000 спектакльді қойды. Олардың көп бөлігі классикалық туындылар болса, қалғаны жаңа пьесалар еді. Жаңа пьесалардың арасында Джордж Бернард Шоудың он бір пьесасы бар еді. Гранвилл Баркер Шоумен жиі бірлесіп жұмыс істеп, оның пьесаларын сахналауға және режиссерлікке көмектесетін. «Ведренн-Баркер» маусымы «Корольдік сот театрында» аяқталған соң, 1910 жылы «Йорк герцогының театрымен» жаңа мүмкіндіктер ашылды. Бұл жаңа мүмкіндік Гранвилл Баркерге репертуарлық труппалардың қажеттігін еске салды. 1904 жылы ол Уильям Арчермен бірлесіп ұлттық театр құру туралы идеяны жариялаған кітап жазды; алайда, бұл оның өміріндегі ең үлкен көңілі толмаған тілектерінің біріне айналды. Дегенмен, оның тыранысы бекер кетпеді және Ұлыбританиядағы аймақтық репертуарлық қозғалыстың дамуына септігін тигізді. Гранвилл Баркердің режиссерлік мансабы «Савой театрында» Шекспирдің үш атақты қойылымымен гүлденді: 1912 жылы «Қысқы ертегі» және «Он екінші түн», ал 1914 жылы «Жазғы түнгі арман». Гранвилл Баркер бұл қойылымдардағы барлық дәстүрлі декорацияларды алып тастап, оларды символикалық декорациялармен ауыстырды, сондай-ақ актерлер ансамблінің үйлесімді ойынын қатаң сақтады.
With an interest in theatre still at heart, he decided to focus on directing. During this time directing was not a focus point in English theatre, but he used the building blocks of Antoine and Reinhardt to his advantage and contributed to changing the dynamics of production in English theatre. Some of his first assignments were with the Stage Society, but it wasn't until 1904 when he worked with the Royal Court Theatre that his directing career took off. From 1904 to 1907 he was considered to be one of the major reformers of the Edwardian Stage. While working with the Royal Court, he collaborated with J. E. Vedrenne to mount almost 1,000 performances. Many of these performances were classics while some were new works. Among the new pieces of work were eleven plays written by George Bernard Shaw. Granville Barker often worked with Shaw to assist in staging his plays and directing them as well. As the Vedrenne Barker seasons closed with the Royal Court, new opportunities opened with the Duke of York's Theatre in 1910. This new opportunity reminded Granville Barker of the need for more repertory companies. In 1904 he collaborated with William Archer to write a book that argued for a national theatre; unfortunately, it was a lost cause that became one of the biggest disappointments in his life. However, his efforts did not go to waste but added to the growth of the regional repertory movement in Britain. Granville Barker's directing career boomed with three famous productions of Shakespeare at the Savoy Theatre: The Winter's Tale and Twelfth Night during 1912 and A Midsummer Night's Dream in 1914. Granville Barker took these productions and removed all classic scenery and replaced it with symbolic scenery, as well as enforcing ensemble acting.
Жазушылық мансап
Бірінші әйелімен танысқанға дейін Гранвилл Баркер Эдвард дәуірінің шедеврі саналатын "Войси мұрасы" пьесасын жазды. Дегенмен, оның басқа пьесалары Эдвард дәуірінің көрермендеріне ұнаған жоқ. Олар оның пьесаларын түсініксіз деп тапты. "The Oxford Companion to Theatre and Performance" бойынша, оның стилі Чеховтың стиліне жақын болды, себебі ол "әрекетті беткейге шығармай, ішкі мазмұнда қалдырды". Көрермендер оны түсінбесе де, бұл Гранвилл Баркерді қоғамдағы маңызды мәселелерді талқылаудан тоқтатып қоймады. 1907 жылы Гранвилл Баркердің "Қалдықтар" пьесасы аборт тақырыбы мен саяси мәселелеріне байланысты тыйым салынды. 1909 жылы оның үш томдық пьесалары – "Войси мұрасы", "Қалдықтар" және "Энн Литтің үйленуі" 50 данамен шектелген басылымда, қолмен жасалған қағазға басылып, сырға салынған қобдишада жарық көрді. Гранвилл Баркердің ең танымал прозалық туындысы – 1927 жылдан бастап өмірінің соңына дейін, 1946 жылға дейін жазылған Шекспирге арналған алғы сөздері. "Шекспирге арналған алғы сөздер" сахналық қойылымның практикалық аспектілеріне назар аударған алғашқы маңызды Шекспир зерттеуі саналды. Алғы сөздер 1946 және 1947 жылдары екі томдық қатты мұқабалы басылымда жарық көрді.
The year before he met his first wife, Granville Barker wrote The Voysey Inheritance which is considered to be a masterpiece of the Edwardian stage. His other plays, however. did not sit well with the Edwardian audience. They found his plays to be incomprehensible. According to The Oxford Companion to Theatre and Performance, his style was more similar to the style of Chekhov in that it put the "action under the surface." Although his audience may not have understood him, this did not stop Granville Barker from discussing important issues in society. In 1907 Granville Barker's play Waste was banned due to the topic of abortion and its politics. In 1909, three volumes of his plays, The Voysey Inheritance, Waste, and The Marrying of Ann Leete, were published in a limited edition of 50 copies printed on handmade paper in a slipcase. Granville Barker's most notable prose work is the Prefaces to Shakespeare written from 1927 to the end of his life in 1946. Prefaces to Shakespeare was considered the first major Shakespeare study to attend to the practical matters of staging. The prefaces were published in two hardback volumes in 1946 and 1947.
Жеке өмір
1906 жылы Гранвилл Баркер өзінің алғашқы әйелі Лилла Маккартимен 1895 жылы, 17 жасында Бен Гриттің Шекспир және Ежелгі ағылшын театр труппасымен гастрольде жүргенде танысты. Бен Гриттің труппасында ол Маккартидің "Жульетта" рөліне қарамастан Парижді сомдады. Маккарти алғаш рет 1895 жылы Баркердің бірлескен басқаруымен "Джон Буллдың басқа аралы" спектаклінде Сот театрында өнер көрсетті. Ұзақ өтпей, Баркер Маккартимен бірге "Адам және Супермен" (1895) пьесасында ойнады. Олар 1906 жылғы 24 сәуірде Вест-Странд тіркеу кеңсесінде неке қиды. Маккарти Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін олардың ажырасуына дейін Баркердің жеке және кәсіби өмірінде маңызды рөл атқарды. Ол Маккартиден ажырасып, сахнаны, актерлерді, әсіресе Шоуды ұнатпаған американдық жазушы Хелен Хантингтонға үйленді. Содан кейін ол өзінің тегін дефиспен біріктіріп жазып, әріптестеріне ол сәнді өмірге көшу үшін күрестен бас тартқандай сезім тудырды. Бірақ соңғы кезде Хеленнің "Баркердің мансабын құлатқан, театрды жек көретін әйел" имиджі күмәндандырылды және Гранвилл Баркердің оған жазған алғашқы хаттарының негізінде оның театрға деген қарсылығы жоққа шығарылды. "Шындығында ол үнемі театрға қатысып, жазушы болған және Баркердің соңғы серіктесі болды". Кейін ол Парижде қоныстанды, онда Хантингтонмен бірлесіп Мартинес Сьерра мен Альварес Квинтеро ағайындыларының комедияларын аударды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Гранвилл Баркер Франциядан Испанияға қашып, кейін АҚШ-қа көшті. Америкада ол Гарвардта лекция оқыды және Британдық ақпарат қызметінде жұмыс істеді. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Францияға оралып, 1946 жылғы 31 тамызда Парижде қайтыс болды. Солшыл көзқарастарды қолдаған ол рыцарлық атақтан бас тартты.
In 1906, Granville Barker met his first wife Lillah McCarthy on tour with Ben Greet's Shakespeare and Old English Touring Company in 1895 when he was 17. In Ben Greet's company, he played Paris to McCarthy's Juliet. McCarthy first appeared at The Court Theatre under Barker's co management in "John Bull's Other Island" in 1895. Shortly thereafter, Barker played opposite McCarthy in Man and Superman (1895). They married on April 24, 1906 at the West Strand Registry Office. McCarthy was to have a leading part in Barker's personal and professional life until their split after World War I. He divorced McCarthy and married an American writer named Helen Huntington who supposedly disliked the stage, actors, and especially Shaw. He then hyphenated his name, causing his colleagues to believe that he was abandoning the battle for a life of luxury. Recently, the negative characterization of Helen "as a theatre hating woman who ruined Barker's career" has been disputed, and her dislike of the theater refuted, on the basis of Granville Barker's early correspondence with her. "In fact she was a regular theatre goer, a writer and Barker's eventual collaborator." He later settled in Paris where he collaborated with Huntington on translating the comedies of Martínez Sierra and the Álvarez Quintero brothers. On the outbreak of the Second World War, Granville Barker fled France for Spain before moving to the United States. In America he lectured at Harvard and was also employed by British Information Services. At the end of the war he returned to France and died in Paris on 31 August 1946. Sympathetic to left wing causes, he had declined a knighthood.