Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кельт құдайы
Celtic deity
Ежелгі кельт политеизмінде Вербея – Рим Британиясында құлшылық етілген қасиетті әйел. Ол Иклиде (RIB 635) оған арналған жалғыз алтарь тасы арқылы белгілі. Ол Уорф өзенінің қасиетті бейнесі деп есептеледі. Иклиден табылған әйелдің суреті осы қасиетті әйелді бейнелеуі мүмкін: ол үлкен басымен және схемалық ерекшеліктерімен бейнеленген; ол ұзын, бүктемелі халат киген, ал екі үлкен жыланы геометриялық зигзагтар түрінде бейнеленген, оларды әр қолымен ұстап тұр.
In ancient Celtic polytheism, Verbeia was a goddess worshipped in Roman Britain. She is known from a single altar stone dedicated to her at Ilkley (RIB 635). She is considered to have been a deification of the River Wharfe. An image of a woman (also from Ilkley) may represent the goddess: she is depicted with an overlarge head and schematic features; she wears a long, pleated robe and she has two large snakes, represented as geometric zig zags, which she grasps, one in each hand.
Шығу тегі
Вербея бейнесі салынған тас қазір Барлық Әулиелер шіркеуінің ішінде тұр, ал құдайға арналған құрбан тасы Илкли сарайында қойылған. Екі ғимарат та римдік бекініс орнында салынған. Бұл бекініс "Вербея" деп аталған деген болжам бар (әдетте айтылатындай, Оликана емес). Біздің заманымыздың екінші ғасырында осы жерге орналасқан Лингондар әскерлерінің екінші когортасы жоғарыда аталған құрбан тасына жазу түсірген. Энн Росс бұл бейнені Франциядағы Мавилли Манделоттан табылған бір құдайдың суретімен салыстырады, ол да ұқсас плиселенген киіммен, бір қолында екі жылан ұстап, су культтерімен байланысты алтарьда бейнеленген. Росс Францияның осы аймағының Лингондардың, римдік әскерлер алынған галл тайпасының туған жері екенін атап өтпейді. Мавилли алтары Вербея алтарының алдында пайда болған болуы мүмкін. Кейбір дереккөздер Вербеяны Бригида және Бригантия қасиеттерімен жиі байланыстырады. Бригидтің кресі Ирландияда кең таралған свастикаға ұқсас бейне болғандықтан, Вербея, импортталған галл культтері және свастика бейнесі арасында тағы да байланыстар болуы мүмкін.
The stone bearing the image thought to represent Verbeia now stands inside All Saints' Parish Church and an altar stone dedicated to the goddess is on display in Ilkley Manor House. Both buildings are situated on the site of a Roman fort. The fort has been claimed to be named 'Verbeia' (not Olicana, as is generally thought). It was the Second Cohort of Lingones troops stationed here during the second century AD who inscribed the above mentioned altar stone. Anne Ross compares this image with one of a goddess found in Mavilly Mandelot, France, portrayed with a similar pleated garment, holding two snakes in one hand, on an altar associated with aquatic cults. Ross fails to mention that this region of France is where the Lingones, a Gaulish tribe from which the Roman troops were recruited, originated. It seems possible that the Mavilly altar is a precursor of the Verbeia altar. Some sources state, repeatedly associates Verbeia with the goddesses Brigid and Brigantia. Given that Brigid's cross is a prevalent swastika like image in Ireland, there may be further links here between Verbeia, imported Gaulish cults, and the swastika image.
Этимология
Протокельттік тілде *werbā 'ісік' сөзі болған деп қайта құрастырылған, ал атау осы лексеманың суффикстік түрі болуы мүмкін, яғни "ісік шалған" дегенді білдіреді. Екінші жағынан, атаудың түбірі прото-индоевропалық түбірдің кельттік түрі болуы мүмкін *wer bhe 'бүгілу, бұрылу', қазіргі ағылшын тіліндегі warp сөзімен туыс, одан кейін ұзаққа созылатын суффикс *j және әйелдік суффикс *ā қосылып, "үнемі бүгіліп, айналатын әйел" деген мағынаны білдіруі мүмкін. Тағы бір мүмкіндік – бұл атау протокельттік элементтердің романо-британдық түрлерінен құралған **Uφer bej ā (жоғарғы соққы F) "жоғарғы соққы беруші" дегенді білдіруі мүмкін.
Proto Celtic is reconstructed as having *werbā 'blister' in its lexicon and the name may be a suffixed form of this lexeme meaning “blistered one.” On the other hand, the root of the name may represent a Celtic reflex of the Proto Indo European root *wer bhe ‘bend, turn,’ cognate with Modern English warp, followed by the durative suffix * j and the feminine suffix * ā and so might have meant “she who is constantly bending and turning.” Another possibility is that the name is a compound of Romano British reflexes of the Proto Celtic elements **Uφer bej ā (upper strike F) “the upper striker.”