Кіріспе

Әлемдік деңгейде энергияны қолдануға қабілетті өркениет. Индустриялық өркениет – өнеркәсіптік революциядан кейінгі өркениеттік жағдай, қуатты машиналарды кеңінен пайдаланумен ерекшеленеді. Жекелеген аймақтың индустриялық емес қоғамнан индустриялық қоғамға өтуі индустрияландыру процесі деп аталады, ол әлемнің әртүрлі аймақтарында әртүрлі уақытта жүзеге асуы мүмкін. Өркениет дамыған сайын жекелеген аймақтар одан әрі мамандануы мүмкін, нәтижесінде кейбір аймақтар қызмет көрсету экономикасына, ақпараттық қоғамға немесе индустриялық емес қоғамға өтуі мүмкін (бұл аймақтар әлі де өнеркәсіпке тәуелді, бірақ адамдарға өндірістік жұмыстардан басқа салаға көшуге мүмкіндік береді). Қазіргі заманды кейде Ақпараттық дәуір деп атайды. Аймақтың деиндустриализациялануы түрлі себептерге байланысты болуы мүмкін. Индустриялық өркениет механикаландырылған ауыл шаруашылығы мен қазіргі медицинаның жетістіктерінің арқасында әлем халқының өсуіне, сондай-ақ тұрмыс деңгейінің жоғарылауына мүмкіндік берді. Мұндай өркениет көбінесе қазба отынына тәуелді, энергия өндірудің балама көздерін табу жұмыстары жүргізілуде. Кейбір аймақтарда өнеркәсіптің төмендеуі байқалады, себебі белгілі бір салалар құлдырап, немесе оларды жаңа технологиялар ығыстырып шығарады.

Индустриялық қоғаммен айырмашылық

Индустриялық өркениет – бірнеше қоғамды қамтитын өркениеттің кең ауқымды жай-күйін білдіреді; ал өндірістік қоғам тек өндіріс жұмысына тәуелді қоғамның белгілі бір бөліктерін (өркениет ішінде) ғана қамтиды. Индустриялық өркениеттің өзі халықаралық сауда арқылы өзара байланысқан, түрлі салаларда маманданған көптеген аймақтарды қамтиды, оның ішінде ақпараттық қоғам мен қызмет көрсету экономикасы да бар. Аталған қоғамдар өз тауарлары үшін және механикаландырылған егіншіліктен импортталатын азық-түлік үшін индустриялық өркениетке тәуелді екенін ескеру қажет.

Өнеркәсіптік революциямен салыстыру

Өнеркәсіптік революция – индустриалды өркениеттің пайда болуына себеп болған тарихи оқиға. Қазіргі әлем бұқаралық өндіріс және ақпараттық технологиялардың дамуынан кейін (қызмет көрсету экономикасы мен ақпараттық қоғамды қалыптастыруға жағдай жасап) одан әрі өркендеді.

Индустрияландырумен салыстыру

Индустрияландыру – кез келген жекелеген аймақтың өзгеру процесі. Өнеркәсіптік өркениеттің өзінде индустриялық қоғамдардан пайда көріп, бірақ индустрияланбаған немесе өзге салаларда маманданған (мысалы, қызмет көрсету экономикасы) аймақтар болуы мүмкін.