Кіріспе

SoftMan Products Co. v. Adobe Systems Inc. – 2001 жылы Калифорнияның Орталық округінің АҚШ округтік сотында судья Дин Д. Прегерсон қараған сот ісі. Adobe Systems қарсы талап арызында бастапқы талапкер SoftMan компаниясы Adobe бағдарламалық қамтамасын, атап айтқанда Adobe Educational бағдарламалық қамтамасын рұқсатсыз таратқанын және Adobe-дан сатып алынған бағдарламалық қамтама жасақтама атауларын жеке даналар ретінде "Collection" жинағында сатты деп мәлімдеді. Adobe бұл әрекеттердің Adobe авторлық құқығын бұзу және Adobe-нің қызмет көрсету шарттарын бұзу болып табылатынын мәлімдеді. Adobe сонымен қатар SoftMan компаниясын сауда белгісін бұзуда айыптап, олардың бағдарламалық қамтама жасақтамасының толық емес нұсқаларын таратты. Сот төрешісі Прегерсон Adobe компаниясы бағдарламалық қамтама жасақтаманы лицензиялаудың орнына сатқанын анықтады. Осылайша, бірінші сату доктринасы бойынша, Adobe компаниясы SoftMan компаниясының Adobe бағдарламалық қамтама жасақтамасының осы нақты даналарын бастапқы сатудан кейін қалай қайта сатуын бақылай алмайды. Сот сонымен қатар SoftMan компаниясы EULA шартын бұзбағанын анықтады, өйткені SoftMan компаниясы бағдарламаны ешқашан іске қоспаған, демек оның шарттарымен келіспеген. Сонымен қатар, Сот жеке сатылатын даналардың түпнұсқадан маңызды айырмашылықтары бар екеніне қатысты фактілік даулар бар екенін анықтады, бұл Adobe-нің сауда белгісіне қатысты талабының өзегі болып табылады. Adobe компаниясы авторлық құқық және сауда белгісі бойынша талаптарды қанағаттандыру мүмкіндігін көрсетпегендіктен, Сот Adobe компаниясының SoftMan компаниясына қарсы алдын ала тыйым салу туралы өтінішін қабылдамады.

Өмірбаян

Adobe баспа бағдарламалық жасақтамалар жиынтығын шығарады. SoftMan өзінің веб-сайты арқылы түрлі бағдарламалық жасақтамаларды сатады, соның ішінде бастапқыда жинаққа кірген Adobe бағдарламалық жасақтамаларының жеке даналарын да сатады. Adobe мұндай сатуларға рұқсат жоқ екенін, ал SoftMan Adobe авторлық құқығын бұзып, әрбір Adobe бағдарламалық жасақтамасына енгізілген қызмет көрсету шартын бұзатынын айтады. Пайдаланушылар бағдарламалық жасақтаманы орнату үшін осы EULA-мен келісуі тиіс. Бұдан өзге, Adobe SoftMan компаниясы Adobe-нің түпнұсқа емес бағдарламалық жасақтамасын таратады деп шағымданады, себебі жинақтан бөлінген бағдарламалық жасақтама клиенттерге Adobe қолдау қызметтеріне қол жеткізуге мүмкіндік бермейді. Аталған шағымдар негізінде Adobe алдын ала тыйым салу туралы өтініш білдірді.

Авторлық құқық және EULA талаптары

Adobe-дің талабына жауап ретінде SoftMan бірінші сатылым қағидасы SoftMan-ге Adobe бағдарламалық жасақтамасын Adobe-дің шектеулерісіз бөліп, сатуға мүмкіндік береді деп мәлімдейді. Adobe компаниясы бағдарламалық қамтамасыз етуді сатпайтынын, оның орнына соңғы пайдаланушыларға бағдарламалық қамтамасыз етуді лицензиялайтынын айтады. Бұдан әрі, бағдарламалық жасақтаманың әрбір данасына қоса берілген EULA «лицензия алушыға» бағдарламалық жасақтаманы бөлуге тыйым салады. Сот Adobe-нің пікірімен келіспейді. Себебі сатып алушы бағдарламалық жасақтаманы белгісіз мерзімге пайдалану құқығын алу үшін белгілі бір сома төлейді және сонымен қатар сатумен байланысты қалыпты тәуекелді қабылдайды, сондықтан сот Adobe мен SoftMan арасындағы мәмілелерді сату деп санайды. Осылайша, бірінші сатылым қағидасы қолданылады және Adobe-нің авторлық құқықтарына қатысты талаптары қабылданбайды. Adobe компаниясының SoftMan компаниясы EULA-да сипатталған қызмет көрсету шарттарын бұзды деген шағымына жауап ретінде сот SoftMan компаниясы EULA-мен байланысты емес деп шешті, себебі келісім болған жоқ. Алайда сот shrinkwrap лицензияларының жалпы мәселесі бойынша пікір білдіруден бас тартады.

Тауар таңбасының талап етілуі

Adobe компаниясы SoftMan компаниясы сатқан бағдарламалық қамтамасы түпнұсқа емес екенін және оның тауар таңбасын бұзатынын мәлімдейді. SoftMan компаниясы Adobe логотипін пайдаланып, жиынтықталмаған Adobe бағдарламалық қамтамасын қайта жинақтайды. Бұл, бірінші сату доктринасы бойынша тауар таңбасын бұзу болып есептелмейді. Дегенмен, бірінші сату доктринасы түпнұсқа өнімнен "материалды түрде өзгешеленетін" өнімдерді қорғамайды. Adobe қайта сатылатын бағдарламалық қамтамаға бастапқы жиынтықпен бірге келетін клиенттік және техникалық қолдау жоқ деп таластайды. SoftMan мұны жоққа шығарып, жеке бағдарламалық қамтаманы жеке тіркеуге және қолдау алуға болатынын мәлімдейді. Осы дау болғандықтан және бұйрық шығармау Adobe-ге өтелмейтін зиян келтірмейтін болса, алдын ала бұйрық қабылданбайды.