Royal African Company – 1660 ж. құрылған ағылшын сауда компаниясы. Африкамен сауда монополиясы, алтын іздеу, құл саудасы, сауда көлемі бойынша жетекші.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын сауда компаниясы
English trading company
Корольдік Африка компаниясы (АКК) – 1660 жылы Стюарттар әулеті мен Лондон қаласының саудагерлері Батыс Африка жағалауында сауда жасау үшін құрған ағылшын сауда компаниясы. Оны Англия королі Карл II-нің інісі Йорк герцогы бақылады; АКК 1660 жылы Стюарттардың қайта орналасуы кезінде Карл II Англия тағына отырғаннан кейін құрылды және оған Африкамен барлық ағылшын саудасына монополия берілді. Компанияның бастапқы мақсаты Гамбия өзенінде алтынмен сауда жасау болғанмен, Рейн князі Руперт бұл аймақта алтын кен орындарын тапқандықтан, АКК тез құлдармен сауда жасай бастады, бұл оның ең ірі тауарына айналды. Тарихшылардың пікірінше, Атлантикалық құл саудасы кезінде АКК Африкадан Америкаға басқа компаниялардан гөрі көбірек құлдарды тасымалданған. АКК сонымен қатар, негізінен Алтын жағалау аймағынан алынған піл сүйегі сияқты басқа да тауарлармен айналысты. Англияның Вильгельм III 1697 жылы Англия Парламентінің қысымымен компанияның монополиясын жойғаннан кейін, АКК 1708 жылы банкротқа ұшырады, бірақ 1752 жылға дейін қызметі азайып, одан кейін оның активтері жаңадан құрылған Африка саудагерлері компаниясына берілді, ол 1821 жылға дейін жұмыс істеді.
The Royal African Company (RAC) was an English trading company established in 1660 by the House of Stuart and City of London merchants to trade along the West African coast. It was overseen by the Duke of York, the brother of Charles II of England; the RAC was founded after Charles II ascended to the English throne in the 1660 Stuart Restoration, and he granted it a monopoly on all English trade with Africa. While the company's original purpose was to trade for gold in the Gambia River, as Prince Rupert of the Rhine had identified gold deposits in the region during the Interregnum, the RAC quickly began trading in slaves, which became its largest commodity. Historians have estimated that the RAC shipped more African slaves to the Americas during the Atlantic slave trade than any other company. The RAC also dealt in other commodities such as ivory, which were primarily sourced from the Gold Coast region. After William III of England rescinded the company's monopoly in 1697 under pressure from the Parliament of England, the RAC became insolvent by 1708, though it survived in a state of much reduced activity until 1752, when its assets were transferred to the newly founded African Company of Merchants, which lasted until 1821.
Өмірбаян
Африканың батыс жағалауында аз ғана еуропалықтар бекініс салынған фабрикаларда (сауда посттарында) тұрды. Олардың жерге және оның тұрғындарына билігі болған жоқ, тропикалық ауруларға қарсы иммунитеті де шамалы болды. Жағалаудағы тайпалар олар мен ішкі аймақтағы құл аулаушылардың арасында делдалдық қызмет атқарды. Еуропалықтардың өзендерді зерттеуге қызығушылығы аз болды, сондықтан олардың көптегені солай істемеді. Егер еуропалық державалар, әсіресе голландтар, бәсекелестеріне қарсы жергілікті одақтастарды пайдаланбаса, саудагерлер үшін жағдай тыныш ағысқа енген болар еді. Реставрацияға дейін голландтар ағылшынның Батыс Индия плантацияларына құлдардың негізгі жеткізушісі болды, бірақ ағылшынның теңіз саудасы заңдарының саясатының бір бөлігі оларды осы пайдалы саудадан ығыстыру болды. 1676 мен 1700 жылдар аралығында Африкадан экспортталған алтынның құны құлдар экспортының жалпы құнымен шамалас болды. 1697 жылғы Рисвик бейбіт шартынан кейін Африкадағы құлдардың бағасы және экспортталған құлдардың саны екі есеге артты; содан бастап, 1807 жылдан кейін сауда төмендегенге дейін құлдар Африканың ең бағалы экспорты болды.
On the west coast of Africa the few Europeans lived in fortified factories (trading posts). They had no sovereignty over the land or its natives, and very little immunity to tropical diseases. The coastal tribes acted as intermediaries between them and the slave hunters of the interior. There was little incentive for European men to explore up the rivers, and few of them did so. The atmosphere might have been one of quiet routine for the traders had there not been acute rivalries between the European powers; especially the Dutch, who made use of native allies against their rivals. Before the Restoration, the Dutch had been the main suppliers of slaves to the English West Indian plantations, but it was part of the policy of the English Navigation Acts to oust them from this lucrative trade. Between 1676 and 1700, the value of gold exports from Africa was similar to the total value of slave exports. After the Peace of Ryswick in 1697, the price of slaves in Africa and the number of slaves exported doubled; from then, until trade diminished after 1807, slaves were clearly the most valuable export of Africa.
Африкаға сауда жасайтын Патшалық авантюристтер компаниясы
Бастапқыда Африкаға сауда жасауды жүзеге асыратын Корольдік саяхатшылар компаниясы деп аталған, 1660 жылы шығарылған жарғы бойынша Африканың батыс жағалауындағы ағылшын саудасына монополия берілді, оның басты мақсаты алтын іздеу болатын. 1663 жылы құл саудасы да қамтылған жаңа жарғы алынды. Бұл үшінші ағылшын Африка компаниясы болды, бірақ ол құл саудасында жаңа серпіліс жасады және Шығыс Үндістан компаниясы жалға алған, маңызды бір зауытты қабылдады. Бұл зауыт Голландияның Кейп-Кост қамалынан шығысқа қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан Кормантин болатын, ол Кап айналасындағы теңіз жолында тоқтау орны ретінде жалға берілген. 1663 жылғы жарлықта басқаларға "қызыл ағаш, піл сүйегі, негрлер, құлдар, тері, балауыз, Гвинея дәндері немесе осы елдердің басқа да тауарларын" саудалауға тыйым салынды. 1663 жылы голланд соғысына дайындық ретінде капитан Холмс экспедициясы жағалаудағы барлық голланд елді мекендерін басып алды немесе жойды, ал 1664 жылы Гамбия өзені бойында жиырма шақырымдай жоғарыдағы аралда ағылшын саудасы мен билігінің жаңа орталығы ретінде Форт Джеймс құрылды. Дегенмен, бұл тұтқындаулар мен қайта тұтқындаулардың тек бастамасы ғана еді. Сол жылы де Руйтер Кейп-Кост қамалынан басқа голландтық барлық бекіністерді қайтарып алды және Кормантинді де басып алды. 1667 жылы Бреда шарты Кейп-Кост қамалын ағылшындарға бекітті. Форттар тоқтау және сауда станциялары ретінде қызмет етті, ал компания монополиясын бұзуға тырысқан кез келген ағылшын кемелерін (қақтығыс жасаушылар деп аталды) ұстауға жауапты болды. "Сотта" патшаға түскен табыстың жартысы, ал компанияға – осы қақтығыс жасаушыларды ұстаудан түскен табыстың жартысы берілді. 1667 жылы екінші ағылшын-голланд соғысы кезінде компания үлкен қарызға батты. Бұдан кейін бірнеше жыл бойы компания кейбір сауда-саттықты, соның ішінде жеке саудагерлерге лицензия беруді жалғастырды, бірақ оның ең үлкен күш-жігері 1668 жылы Гамбия саяхатшыларын құру болды. Бұл жаңа компания жекеше жазылымдар арқылы құрылды және 1669 жылдың 1 қаңтарынан бастап Бенин шығанағының солтүстігіндегі Африка саудасына он жылдық лицензия берілді. 1678 жылдың соңында Гамбия саяхатшыларына берілген лицензияның мерзімі аяқталып, Гамбия саудасы компанияға біріктірілді.
Originally known as the Company of Royal Adventurers Trading into Africa, by its charter issued in 1660 it was granted a monopoly over English trade along the west coast of Africa, with the principal objective being the search for gold. In 1663, a new charter was obtained which also mentioned the trade in slaves. This was the third English African Company, but it made a fresh start in the slave trade and there was only one factory of importance for it to take over from the East India Company, which had leased it as a calling place on the sea route round the Cape. This was Cormantin, a few miles east of the Dutch station of Cape Coast Castle, now in Ghana. The 1663 charter prohibits others to trade in "redwood, elephants' teeth, negroes, slaves, hides, wax, guinea grains, or other commodities of those countries". In 1663, as a prelude to the Dutch war, Captain Holmes's expedition captured or destroyed all the Dutch settlements on the coast, and in 1664, Fort James was founded on an island about twenty miles up the Gambia river, as a new centre for English trade and power. This, however, was only the beginning of a series of captures and recaptures. In the same year, de Ruyter won back all the Dutch forts except Cape Coast Castle and also took Cormantin. In 1667, the Treaty of Breda confirmed Cape Coast Castle to the English. Forts served as staging and trading stations, and the company was responsible for seizing any English ships that attempted to operate in violation of its monopoly (known as interlopers). In the "prize court", the King received half of the proceeds and the company half from the seizure of these interlopers. The company fell heavily into debt in 1667, during the Second Anglo Dutch War. For several years after that, the company maintained some desultory trade, including licensing single trip private traders, but its biggest effort was the creation in 1668 of the Gambia Adventurers. This new company was separately subscribed and granted a ten year licence for African trade north of the Bight of Benin with effect from 1 January 1669. At the end of 1678, the licence to the Gambia Adventurers expired and its Gambian trade was merged into the company.
Англияның Корольдік Африка компаниясы
Африка компаниясы шығындарынан құлдырап, 1672 жылы жарғысын тапсырды, одан кейін одан да жоспаралы Англияның Корольдік Африка компаниясы құрылды. Оның жаңа жарғысы бұрынғыдан кеңейтілген, және Батыс Африкада "алтын, күміс, негрлер, құлдар, тауарлар, заттар және кез келген сауда тауары" саудасын жүргізу үшін бекіністер мен фабрикалар құруға, әскерлерді ұстауға және Батыс Африкада әскери заң қолдануға құқық берді. 1687 жылға дейін компания өте гүлденді. Ол Алтын жағалауда алты бекініс және Құл жағалауындағы Уидада, шығысқа қарай, тағы бір бекет құрды, ол сауданың негізгі орталығына айналды. Кейп-Кост қамалы нығайтылып, Эльминадағы голланд фабрикасынан кейін екінші маңызды орынға көтерілді. Алайда, ағыл-голландиялық бәсекелестік осы уақыттан бастап аймақта маңызды болмай қалды, және голландтар үшінші ағыл-голландия соғысында агрессивті шаралар қабылдауға жеткілікті күшті емес еді. Тарихшы Уильям Петтигрю бұл компанияның "Атлантикалық құл саудасының барлық кезеңінде басқа ешбір мекемеге қарағанда көбірек құлдыққа түскен әйелдер, ерлер мен балаларды Америкаға жібергенін" және компания инвесторлары оның қызметін толық білгенін, осы қанаудан пайда табуды көздегенін айтты. 1672 мен 1731 жылдар аралығында Корольдік Африка компаниясы компанияға тиесілі кемелермен (653 сапар) 187 697 құлды Америкадағы ағылшын колонияларына тасымалдады. Тасымалдау кезінде 38 497 құл қайтыс болды. Корольдік авантюристтер компаниясының (1662–1672) алдыңғы компаниясы компанияға тиесілі кемелермен 26 925 құлды тасымалдады (104 сапар), олардың 6 620-сы жол жүзінде қайтыс болды. Ағылшындар француздың екі бекінісін басып алып, қайтадан жоғалтты, содан кейін француз Джеймс бекінісін қиратты. Бұл жер тез арада қайтадан иеленді, және Испан мұрагерлік соғысында француздер екі рет қайтадан басып алды. Утрехт шартында ол ағылшын тілінде қалды. Француз соғыстары компанияға елеулі шығын келтірді. Эдвард Колстон 1689 жылдың басында өзінің бастапқы үлесінің үлкен бөлігін III Уильямға беріп, жаңа режимнің құрметіне ие болды. Компанияны және оның инфрақұрылымын сақтау және монополиясын жою үшін парламент 1697 жылғы Африкамен сауда туралы заңды қабылдады (9 Will. 3 c. 26). Басқа қағидалармен қатар, бұл заң Африкадан экспортталатын барлық тауарлар үшін компанияға он пайыздық алым төлейтін барлық ағылшын саудагерлеріне Африка саудасын ашты. Компания заңда белгіленген шарттар бойынша бәсекеге төтеп бере алмады және 1708 жылы банкротқа ұшырады, 1750 жылға дейін қызметінің азаюына қарамастан сақталды. Бұл жариялама Корольдік Африка компаниясының құл саудасына монополиясын жаңаруды, голланд бәсекесі "тек акционерлік компания ғана төлей алатын бекіністерді сақтау қажеттігін" негіздеп ұсынды. 1668 жылдан 1722 жылға дейін Корольдік Африка компаниясы ағылшын монетасына алтын жеткізді. Мұндай алтыннан жасалған монеталар патшаның және/немесе патшайымның кескінінің астындағы піл суретімен безендірілген. Осы алтыннан жасалған монеталар да өздеріне "гинея" деген ат алды.
The African Company was ruined by its losses and surrendered its charter in 1672, to be followed by the still more ambitious Royal African Company of England. Its new charter was broader than the old one and included the right to set up forts and factories, maintain troops, and exercise martial law in West Africa, in pursuit of trade in "gold, silver, negroes, slaves, goods, wares and merchandises whatsoever". Until 1687, the company was very prosperous. It set up six forts on the Gold Coast, and another post at Ouidah, farther east on the Slave Coast, which became its principal centre for trade. Cape Coast Castle was strengthened and rose to be second in importance only to the Dutch factory at Elmina. Anglo Dutch rivalry was, however, henceforward unimportant in the region and the Dutch were not strong enough to take aggressive measures here in the Third Anglo Dutch War. Historian William Pettigrew has stated that this company "shipped more enslaved African women, men and children to the Americas than any other single institution during the entire period of the transatlantic slave trade", and that investors in the company were fully aware of its activities and intended to profit from this exploitation. Between 1672 and 1731, the Royal African Company transported 187,697 enslaved people on company owned ships (653 voyages) to English colonies in the Americas. Of those transported, 38,497 enslaved people died en route. The predecessor Company of Royal Adventurers (1662–1672) transported 26,925 enslaved people on company owned ships (104 voyages), of whom 6,620 died during the passage. The English took two French forts and lost them again, after which the French destroyed Fort James. The place appears to have been soon regained and in the War of Spanish Succession to have been twice retaken by the French. In the treaty of Utrecht it remained English. The French wars caused considerable losses to the company. Edward Colston transferred a large segment of his original shareholding to William III at the beginning of 1689, securing the new regime's favour. To maintain the company and its infrastructure and end its monopoly, parliament passed the Trade with Africa Act 1697 (9 Will. 3 c. 26). Among other provisions, the Act opened the African trade to all English merchants who paid a ten per cent levy to the company on all goods exported from Africa. The company was unable to withstand competition on the terms imposed by the Act and in 1708 became insolvent, surviving until 1750 in a state of much reduced activity. This pamphlet advocated renewing the Royal African Company's monopoly on slave trade on the basis that the Dutch competition "necessitated the maintenance of forts, which only a joint stock company could afford." From 1668 to 1722, the Royal African Company provided gold to the English Mint. Coins made with such gold are designed with an elephant below the bust of the king and/or queen. This gold also gave the coinage its name, the guinea.
Мүшелер мен лауазымды адамдар
Компания құрылған кезде оның конституциясында губернатор, вице-губернатор, орынбасар губернатор және 24 көмекші қарастырылған. Көмекшілер (Ассистенттер сотының мүшелері деп те аталады) қазіргі заманғы директорлар кеңесімен теңестірілуі мүмкін. Джеймс Стюарт, Йорк герцогы, болашақ король Джеймс II – 1660 жылдан 1688 жылға дейін компанияның губернаторы болды; король ретінде ол оның ірі акционері болып қала берді. Эдвард Колстон (1636–1721), саудагер, меценат және парламент мүшесі, 1680 жылдан 1692 жылға дейін Корольдік Африка компаниясының акционері болды; 1689 жылдан 1690 жылға дейін ол оның орынбасар губернаторы, жоғары басшылық лауазымы болды, осыған байланысты ол құл саудагері деп сипатталады. Чарльз Хейс (1678–1760), математик және хронолог, 1752 жылы Корольдік Африка компаниясы таратылған кезде вице-губернатор болды. Малахи Постлэтвейт, компанияның директоры және үгітшісі.
At its incorporation, the constitution of the company specified a Governor, Sub Governor, Deputy Governor and 24 Assistants. The Assistants (also called Members of the Court of Assistants) can be considered equivalent to a modern day board of directors. James Stuart, Duke of York, the future King James II – Governor of the company from 1660 to 1688; who as king continued to be its chief stockholder. Edward Colston (1636–1721), merchant, philanthropist, and Member of Parliament, was a shareholder in the Royal African Company from 1680 to 1692; from 1689 to 1690 he was its Deputy Governor, a senior executive position, the basis on which he is described as a slave trader. Charles Hayes (1678–1760), mathematician and chronologer, was sub governor of the Royal African Company in 1752, when it was dissolved. Malachy Postlethwayt, director and propagandist of the company.