Кіріспе

Прованс-Альп-Кот-д’Азурдағы коммуна, Франция.

Рокбрюн Кап Мартин (ʁɔk(ə)bʁyn kap maʁtɛ̃; немесе Ròcabruna Cap Martin; ; ˌrɔkkaˈbruːna ˈkaːpo marˈtiːno), 1921 жылға дейін жай ғана Рокбрюн деп аталған, Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы Альп Маритем департаментіндегі коммуна, Оңтүстік-Шығыс Францияда, Монако мен Ментон қалаларының арасында орналасқан. Қала атауы көршілес Вар департаментіндегі Рокбрюн-сюр-Арженс қаласынан ажырату мақсатында Рокбрюннан өзгертілді.

Тарих

Римдіктерге дейінгі кезеңде бұл аймақты лигуриялықтар қоныстандырған. Олардың тілінен жергілікті диалекттерде іздер әлі де кездеседі. Коммуна (алғашқыда Роккабруна деп аталған) 971 жылы Конрад I, Вентимилья графы, батыс шекарасын қорғау мақсатымен құрылған. 1355 жылы Роккабруна Монаконың Гримальди әулетінің билігіне көшіп, бес ғасыр бойы осы билікте болды. Осы кезеңде қамал нығайтылды. 1793 жылы Рокэбрун тұңғыш рет француздың құрамына енді, атауын бастапқы Роккабрунадан өзгертті, бірақ 1814 жылы Монакоға қайтарылды. 1804 жылы Наполеон жағалау бойынан жол салды. Бұл жол ауылды Азур жағалауының қалған бөлігімен байланыстырып, кейіннен оның Кап-Мартиннің кішкентай қаласымен бірігуіне әкелді. 1848 жылы итальяндық Рисоргиментомен байланысты төңкеріс болды, нәтижесінде Роккабруна мен Ментон Савойя князінің қорғауындағы бос қалаларға айналды. Ментон мен Рокбрун бос қалалары Италияның Сардиния Корольдігінің құрамына енуді үміттене білді, бірақ бұл орындалмады, және екі жылдық тәуелсіздіктен кейін қалалар он жыл бойы Савой үйінің басқаруында болды. 1861 жылы плебисцит арқылы Францияға берілді. Ницца графтығының Италиямен бірігуін қолдаған Ниццада туған Джузеппе Гарибальди плебисцит "жалпы дауыс беру арқылы" өтпегеніне наразылық білдірді, соның салдарынан итальяндық ирредентистер Роккабрунаны талап етті. 19 ғасырдың ортасынан бастап Марсель-Вентимилья теміржолының салынуымен, жағалаудың бұл бөлігі демалыс орыны ретінде танымал тұлғаларды тартып алды. Австрияның Элизабеті 1894 жылдан 1897 жылға дейін өмірінің соңғы жылдарында Hôtel du Cap Martin-де бірнеше ай өткізді. Наполеон III-нің жесірі Евгения мұнда вилла иеленді. Осы ирредентизм идеяларының нәтижесінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италия мен Монте-Карло арасындағы жағалау аймағы Италия Корольдігімен басылып алынып, 1943 жылдың қыркүйегіне дейін басқарылды. Бұл аймақ 1920-1930 жылдары сәнге айналды, нәтижесінде бірнеше маңызды ғимараттар салынды, оның ішінде Коко Шанельдің Кап Мартиндегі Ла Паузасы және Айлин Грей мен Жан Бадовичидің E 1027 үйі. Ирландиялық ақын және Нобель сыйлығының лауреаты Уильям Батлер Йейтс 1939 жылдың 28 қаңтарында көршілес Ментон қаласындағы "Идеал Сежур" қонақүйінде қайтыс болды. Әйеліне жазған хатында Йейтс бір жыл бойы Рокбрундегі зиратта жерленуге, содан кейін эксгумацияланып, Ирландияның Слайго графтығындағы Драмклиф қаласында қайта жерленуге тілек білдірді. Алайда оның эксгумациясы 1948 жылдың қыркүйегіне дейін кешіктірілді, содан кейін оның сүйегі табылмай қалды. Бір мәлімет бойынша, қайта жерлеуді қадағалауға жіберілген француз дипломаты Бернард Кайлу "Ейтс мырзаның толық және нағыз сүйегін қайтару мүмкін емес" деді және жергілікті патолог доктор Ребуиладан "қайтыс болған адамның барлық ерекшеліктерін көрсететін қаңқаны қайта жасауды" сұрауды ұсынды. Ал тағы бірнеше адамның, соның ішінде ағылшын Альфред Холлис есімді адамның сүйектері бір табытқа жиналып, Ирландияға қайта жерлеуге жіберілді. Бұл іс француз делегациясы мен ақынның отбасы тарапынан құпия сақталды, ирланд жұртшылығының наразылығын тудырмау үшін. Бұл оқиға 2015 жылдың маусым айында француз дипломаты Жак Камилль Паридің жеке мұрағаты Паридегі Ирландия елшілігіне тапсырылғанға дейін жарияланбады. Бұл оқиға одан да ертерек болған, ал ақынның отбасы 1988 жылы The Irish Times газетіне жазған хатында оны жоққа шығарды. Әдеби жұп Ромен Гэри мен Лесли Бланк 1950 жылдан 1957 жылға дейін Рокбрунде өмір сүрді. Ле Корбюзье минималистік архитектуралық дизайнмен кабаноны салды. 1965 жылдың 27 тамызында теңізге батып, жергілікті зиратта жерленді.

Бүгін

Рокбрюн Кап Мартинде бірнеше ауылдар мен қалалар бар: Сент-Роман, іс жүзінде Монаконың қала маңы (бірақ Монаконың құрамына кірмейді, себебі ол Монако шекарасының ішінде жатпайды), Кабе, Бон Воядж және Серрет тұрғын аудандары, Рокбрюн өзінің биік орналасқан ауылы мен шатосымен, сәнді Кап Мартин түбегі және қазіргі заманғы теңіз жағалау курорты Карнолес, оның Ментонмен шектесетін ұзын құмдақты-тасты жағажайымен. Аймақтың барлығында, әсіресе сәуірден қазанға дейінгі маусымда, дамыған туризм индустриясы бар.

Мәдениет

Жергілікті диалект лингвистикалық тұрғыдан Ментонас тілінің бір бөлігі болып табылады, ол Лигурия диалекттері мен окситан тілі арасындағы País Mentonasc мәдени аймағында орналасқан. 1861 жылдан бері қалада француз тілінің қолданылуы күрт өсті, қазір 11 692 тұрғынның аз ғана бөлігі Роккабрунаның түпкілікті диалектісінде сөйлейді.

Спорт

Атауына қарамастан, Монте-Карло Кантри Клубы Монаконың Монте-Карло қаласы емес, коммунасында орналасқан. Бұл клуб тенниске арналған Монте-Карло Мастерс турнирінің өтетін орны.