Ла Монте Торнтон Янг: Авангардты американдық композитор және минимализмнің негізін қалаушысы
La Monte Young
Ла Монте Янг – авангардты американдық композитор, минимализмнің алғашқы өкілдерінің бірі. Ұзақ созылған дыбыстар, дрон музыкасы және Fluxus ағымындағы еңбектерімен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық авангард композиторы
American avant garde composer
Ла Монте Торнтон Янг (14 қазан 1935 жылы туған) – американдық композитор, музыкант және перформанс суретшісі. Ол алғашқы американдық минималистік композиторлардың бірі және Флюкс және соғыстан кейінгі авангард музыкасының маңызды тұлғасы ретінде танылған. Ол 1958 жылы жазған «Струналарға арналған трио» композициясынан бастап, ұзаққа созылған дыбыстарды зерттеуімен әйгілі. Оның композициялары музыканың мәні мен анықтамасын сұраққа ұшыратты, бұл оның 1960 жылғы мәтіндік партитураларында ең айқын көрінеді. Янг 1950-ші жылдары Калифорнияда джаз саксофонымен шұғылданды және композицияны оқыды, содан кейін 1960 жылы Нью-Йоркке көшіп, қаланың музыкалық және Флюкс өнер орталықтарының маңызды тұлғасына айналды. Ол содан кейін «Мәңгілік музыка театры» ұжымындағы пионерлік жұмысымен, сондай-ақ Тони Конрад, Джон Кейл және оның әйелі, мультимедиа суретшісі Мариан Зазела сияқты әріптестерімен бірге дрон музыкасы (бастапқыда арман музыкасы деп аталған) саласында танылды. 1962 жылдан бері ол Зазеламен тығыз жұмыс істеп, олармен бірге Dream House дыбыс және жарық ортасын жасады. 1970 жылдан бастап ол Зазеламен бірге хиндустани әншісі Пандит Пран Натхтан оқыды. 2002 жылы Янг пен Зазела шәкірттері Чжун Хи Чоймен бірге «Just Alap Raga» ансамблін құрды.
La Monte Thornton Young (born October 14, 1935) is an American composer, musician, and performance artist recognized as one of the first American minimalist composers and a central figure in Fluxus and post war avant garde music. He is best known for his exploration of sustained tones, beginning with his 1958 composition Trio for Strings. His compositions have called into question the nature and definition of music, most prominently in the text scores of his Compositions 1960. Young played jazz saxophone and studied composition in California during the 1950s, and subsequently moved to New York in 1960, where he was a central figure in the downtown music and Fluxus art scenes. He then became known for his pioneering work in drone music (originally called dream music) with his Theatre of Eternal Music collective, alongside collaborators such as Tony Conrad, John Cale, and his wife, the multimedia artist Marian Zazeela. Since 1962, he has worked extensively with Zazeela, with whom he developed the Dream House sound and light environment. Beginning in 1970, he and Zazeela studied under Hindustani singer Pandit Pran Nath. In 2002, Young and Zazeela formed the Just Alap Raga Ensemble with their disciple Jung Hee Choi.
1935-1959 жылдар
Янг Айдахо штатының Берн қаласында ағаш үйde дүниеге келген. Бала кезінде оған желдің соғуы және электр трансформаторларының гулі сияқты қоршаған ортаның дыбыстары әсер еткен. Балалық шағында Янгтың отбасы бірнеше рет көшіп, әкесі жұмыс іздеген соң Лос-Анджелеске қоныстанды. Ол Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің мүшесі ретінде тәрбиеленді, онда 1958 жылы бакалавр дәрежесін алды. 1958-1960 жылдары Калифорния университетінде (Беркли) қосымша оқыды. Янгтың ерте туындыларының көптегені он екі тондық техниканы қолданады, оны ол Лос-Анджелес қалалық колледжінде Леонард Стайнмен бірге оқыған. (Стайн он екі тондық әдістің авторы Арнольд Шоенбергтің UCLA-дағы сабақтарында көмекшісі болған.) Янг сонымен қатар Роберт Стивенсонмен UCLA-да және Сеймор Шифринмен UC Берклиде композицияны оқыды. 1958 жылы ол скрипка, альт және виолончельге арналған, кейінгі туындыларын болжаған «Струналық трио» шығарды. Струналық трио «минимализмнің бастапқы нүктесі» деп сипатталған. 1959 жылы Дармштадтқа сапар барысында Янг Джон Кейджтің музыкасымен және жазбаларымен танысты. Ол сондай-ақ Кейдждің серігі, пианист Дэвид Тюдормен кездесті, ол кейін Янгтың кейбір туындыларын тұңғыш рет орындады. Тюдордың ұсынысымен Янг Кейджбен хат алмасуға кірісті. Бірнеше айдың ішінде Янг Кейджтің музыкасын Батыс жағалауында таныстырды. Өз кезегінде Кейдж және Тюдор Янгтың туындыларын АҚШ және Еуропа бойынша өнер көрсетулеріне қосты. Кейджтің ықпалымен Янг осы кезде концептуалды бағытқа бұрылып, композицияларында белгісіздік принциптерін пайдаланды және дәстүрлі емес дыбыстарды, шуларды және іс-қимылдарды енгізді.
Young was born in a log cabin in Bern, Idaho. As a child he was influenced by the droning sounds of the environment, such as blowing wind and electrical transformers. During his childhood, Young's family moved several times before settling in Los Angeles, as his father searched for work. He was raised as a member of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints. where he received a BA in 1958. He undertook additional studies at the University of California, Berkeley from 1958 to 1960. A number of Young's early works use the twelve tone technique, which he studied under Leonard Stein at Los Angeles City College. (Stein had served as an assistant to Arnold Schoenberg when Schoenberg, the inventor of the twelve tone method, taught at UCLA.) Young also studied composition with Robert Stevenson at UCLA and with Seymore Shifrin at UC Berkeley. In 1958, he developed the Trio for Strings, originally scored for violin, viola, and cello, and which presaged his later work. The Trio for Strings has been described as an "origin point for minimalism." When Young visited Darmstadt in 1959, he encountered the music and writings of John Cage. There he also met Cage's collaborator, pianist David Tudor, who subsequently would première some of Young's works. At Tudor's suggestion, Young engaged in a correspondence with Cage. Within a few months, Young was presenting some of Cage's music on the West Coast. In turn, Cage and Tudor included some of Young's works in performances throughout the U. S. and Europe. Influenced by Cage, Young at this time took a turn toward the conceptual, using principles of indeterminacy in his compositions and incorporating non traditional sounds, noises, and actions.
1960-1969 жылдар
1960 жылы Янг Нью-Йоркке көшіп келді және тез арада Fluxus негізін қалаушы Джордж Мачунаспен (Янг редакциялаған «Кездейсоқ операциялар антологиясы» кітабын жасаған) және Fluxus қозғалысының басқа мүшелерімен көркем қарым-қатынас орнатты. 1960 жылғы желтоқсанда Янг Йоко Ононың 112 Чемберс-стриттегі жоғарғы қабаттағы студиясында бейнелеуші суретшілер, музыканттар, бишілер мен композиторларды қатыстыратын концерттік қойылымдар сериясын ұйымдастырды – музыка, бейнелеу өнері және перформансты біріктіре отырып. Осы кезеңде Янг Fluxus-пен байланысты қысқа, хайку сияқты, тұжырымдамалық, бірақ арманға ұқсас мәтіндерді жазды. Мысалы, Янгтың 1960 жылғы композицияларында бірқатар ерекше тапсырмалар бар: олардың кейбіреулерін орындау мүмкін емес, және олар поэтикалық концептуалды өнердің ерте түрі болды. Көпшілігі музыка мен өнердің мәні туралы белгілі бір болжамдарды зерттейді, абсурдты дадаизм сияқты идеяларды шектен тыс деңгейге дейін жеткізеді. Біріншіден, 1960 жылғы Композиция №10 Боб Морриске: «Түзу сызық сал және оны ұстанып жүр» деген нұсқау береді (Янгтың айтуынша, бұл оның өмірі мен жұмысына басшылық етті). Тағы біреуі орындаушыға от жағуды тапсырады. Тағы бір мәтінде: «Бұл мұхиттың ортасындағы кішкентай құйын». Тағы біреуі орындаушы бөлмеге көбелек жіберуі керек дейді. Тағы біреуі пианиноны қабырға арқылы итеруді талап етеді. 1960 жылғы Композиция №7 оның болашақ еңбектері үшін ерекше маңызға ие болды: ол B, F#, таза квинта және «Ұзақ уақыт бойы сақтау» деген нұсқаудан тұрады. 1962 жылы өзінің арман акорды негізінде Янг «Жоғары кернеулі сызықтың қадамдық трансформаторының екінші арманы» атты шығармасын жазды. «Қытайдың төрт арманының» бірі – бұл шығарма төрт дыбысқа негізделген, ол кейінірек жиілік қатынастары ретінде берілді: 36:35:32:24 (G, C, +C#, D) және оларды кез келген басқасымен біріктіруге болатын шектеулер. Осы кезден бастап оның көптеген шығармалары таңдалған дыбыстарға, үздіксіз ойнатылатын және ұзақ уақыт бойы сақталатын, содан кейін импровизацияланатын топқа негізделген. «Қытайдың төрт арманы» үшін Янг Dream House жоспарын жасады – түс акорды «үздіксіз ойналатын және ақырында өз өмірі мен дәстүрі бар тірі организм ретінде өмір сүретін, музыканттар күніне жиырма төрт сағат бойы өмір сүретін және музыка жасайтын жұмыс». Ол Dream House және басқа да шығармаларды жүзеге асыру үшін «Theatre of Eternal Music» музыкалық ұжымын құрды. Топтың құрамына бастапқыда каллиграф және жарық суретшісі Мариан Зазела (1963 жылы Янгқа үйленген), Ангус МакЛайз және Билли Нейм кірді.
Young moved to New York in 1960 and quickly developed an artistic relationship with Fluxus founder George Maciunas (who designed the book An Anthology of Chance Operations, which was edited by Young) and other members of the nascent Fluxus movement. Young curated and organized a series of concert performances at the top floor loft of Yoko Ono at 112 Chambers Street in December 1960 involving visual artists, musicians, dancers and composers — mixing music, visual art and performance together. During this period, Young created short, haiku like, conceptual but dreamlike scores texts that have become associated with Fluxus. For example, Young's Compositions 1960 includes a number of unusual actions: some of them un performable, and constituted an early form of poetic conceptual art. Most examine a certain presupposition about the nature of music and art by carrying absurd Dada like concepts to an extreme. One, Composition 1960 #10 to Bob Morris instructs: "draw a straight line and follow it" (a directive which Young has said has guided his life and work since). Another instructs the performer to build a fire. Another states that "this piece is a little whirlpool out in the middle of the ocean." Another says the performer should release a butterfly into the room. Yet another challenges the performer to push a piano through a wall. Composition 1960 #7 proved especially pertinent to his future endeavors: it consisted of a B, an F#, a perfect fifth, and the instruction: "To be held for a long time." In 1962, based on his dream chord, Young wrote The Second Dream of the High Tension Line Stepdown Transformer. One of The Four Dreams of China, the piece is based on four pitches, which he later gave as the frequency ratios: 36 35 32 24 (G, C, +C#, D), and limits as to which may be combined with any other. Most of his pieces after this point are based on select pitches, played continuously, and a group of long held pitches to be improvised upon. For The Four Dreams of China Young began to plan Dream House, a light and sound installation conceived as a dream chord "work that would be played continuously and ultimately exist as a 'living organism with a life and tradition of its own, where musicians would live and create music twenty four hours a day. He formed the music collective Theatre of Eternal Music to realize Dream House and other pieces. The group initially included calligrapher and light artist Marian Zazeela (who married Young in 1963), Angus MacLise, and Billy Name.
1970 жылдан қазіргі уақытқа дейін
1970 жылдан бастап Янгтың азиялық классикалық музыкаға деген қызығушылығы және өзінің шығармаларында қолданған интервалдарды таба алу тілегі оны панди́т Пран Натхпен оқуға итермеледі. Оның бірге оқыған студенттерінің арасында Зайзила, композиторлар Терри Райли, Майкл Харрисон, Йоши Вада, Генри Флинт және Кэтрин Кристир Хенникс болды. Янг «Жақсы келген фортепианоны» – жай интонацияланған сонатты фортепианоға арналған тақырыптар мен импровизациялардың ауысуынан тұратын туындысын өзінің шедеврi деп санайды. Янг «Жақсы келген фортепианоның» тұсаукесерін 1974 жылы Римде, туынды жараланғанынан кейін он жыл өткен соң өткізді. Бұрын ол оны жазба түрінде таныстырған болатын. 1975 жылы Янг Нью-Йоркте туындының тұсаукесерін өткізді, сәуір және мамыр айларында он бір тікелей қойылым өтті. 1981 жылдың 25 қазанында, «The Well Tuned Piano» әнін жазған Gramavision күніне қарай, Янг осы туындыны 55 рет орындаған. 1987 жылы Янг осы шығарманы өзінің көптеген туындыларын қамтитын үлкен концерттік циклдың бір бөлігі ретінде қайтадан орындады. 1987 жылдың 10 мамырында өткен бұл қойылым видеоға түсіріліп, 2000 жылы Янгтың Just Dreams лейблімен DVD-де жарық көрді. Қойылымдардың ұзақтығы алты сағаттан асып, қазірге дейін бірнеше рет ғана құжатталған. «Жақсы келген фортепиано» математикалық композициямен қатар индустани классикалық музыкасының ықпалында жазылған. 1970 жылдан бері Янг пен Зайзила жартылай тұрақты Dream House инсталляцияларының ұзақ сериясын жүзеге асырды, олар Янгтың жай интонацияланған синустық толқындарын Зайзиланың квази каллиграфиялық жарық мүсіндерімен күрделі, симметриялық композицияларда біріктіреді. 1970 жылдың шілдесінде Германияның Мюнхен қаласындағы Фридрих және Далем галереясында Dream House-тың қысқа мерзімді үлгісі көпшілік назарына ұсынылды. Кейіннен Dream House орталарының үлгілері Еуропа мен АҚШ-тың әртүрлі аймақтарында көрсетілді. 1974 жылы екеуі Dream House 78' 17" атты туындысын шығарды. 2009 жылдың 19 сәуіріне дейін Dream House Нью-Йорктегі Соломон Р. Гуггенхайм мұражайында «Үшінші сана» көрмесінің аясында орнатылды. Бүгінде Dream House инсталляциясы Нью-Йорк штатының Черч-стрит 275 үйіндегі МЕЛА қорында, жұптың мансардасында орналасқан және көпшілікке ашық. 2002 жылы Янг, Зайзила және аға шәкірті Чжун Хи Чой «Just Alap Raga» ансамблін құрды. Бұл ансамбль Кирана гхарананың үнді классикалық музыкасын орындайды, Батыс және индустани классикалық музыкасының дәстүрлерін біріктіреді, ал Янг дәстүрлі рага орындау, форма және техникаға өзінің композициялық тәсілін қолданады.
Beginning in 1970, Young's interests in Asian classical music, and his wish to be able to find the intervals he had been using in his work, led Young to pursue studies with pandit Pran Nath. Fellow students included Zazeela, composers Terry Riley, Michael Harrison, Yoshi Wada, Henry Flynt and Catherine Christer Hennix. Young considers The Well Tuned Piano—a permutating composition of themes and improvisations for just intoned solo piano—to be his masterpiece. Young gave the world premiere of The Well Tuned Piano in Rome in 1974, ten years after the creation of the piece. Previously, he had presented it as a recorded work. In 1975, Young premiered the work in New York, with eleven live performances during the months of April and May. As of October 25, 1981, the date of the Gramavision recording of The Well Tuned Piano, Young had performed the piece 55 times. In 1987, Young performed the piece again as part of a larger concert series that included many more of his works. This performance, on May 10, 1987, was videotaped and released on DVD in 2000 on Young's label, Just Dreams. Performances have exceeded six hours in length, and so far have only been documented several times. The Well Tuned Piano is strongly influenced by mathematical composition as well as Hindustani classical music practice. Since the 1970s, Young and Zazeela have realized a long series of semi permanent Dream House installations, which combine Young's just intoned sine waves in elaborate, symmetrical configurations with Zazeela's quasi calligraphic light sculptures. In July 1970 a model short term Dream House was displayed to the public at the gallery Friedrich & Dahlem in Munich, Germany. Later, model Dream House environments were presented in various locations in Europe and the United States. In 1974, the two released Dream House 78' 17". From January through April 19, 2009, Dream House was installed in the Solomon R. Guggenheim Museum in New York as part of The Third Mind exhibition. A Dream House installation exists today at the MELA Foundation on 275 Church Street, New York, above the couple's loft, and is open to the public. In 2002, Young, with Zazeela and senior disciple Jung Hee Choi, founded the Just Alap Raga Ensemble. This ensemble, performing Indian classical music of the Kirana gharana, merges the traditions of Western and Hindustani classical music, with Young applying his own compositional approach to traditional raga performance, form, and technique.
Әсерлер
Янгтың алғашқы музыкалық ықпалы Берндегі балалық шағында туды. Ол: «Мен есімде қалған ең алғашқы дыбыс – шатыр астындағы және қабырға бұрыштарындағы желдің үрлегені еді» дейді. Бала кезінде оны адам жасаған да, табиғи дыбыстардың да үнемі жалғасуы қызықтырды. Ол өзін жас кезінен бастап, «желдің соққан дыбысы», «телефон тіректеріндегі трансформаторлардың секундына 60 герцтік гулы», «танпура» мен үнді классикалық музыкасының «алабы», «Симфония, Op. 21» Веберннің баяу бөліміндегі сериалдық музыканың кейбір статикалық аспектілері» және жапондық гагаку сияқты «Шо сияқты аспаптардағы ұзақ сақталатын дыбыстармен» қызықтыратынын айтты. Кейін ол негізгі жұмыстарының көп бөлігіне негіз болған «Арман аккорды» деп атаған төрт нота Берндегі телефон тіректерінен шыққан үнемі қайталанататын дыбысқа деген ерте балалық шақтағы құрметінен туды. Джаз оның маңызды ықпалының бірі; 1956 жылға дейін ол өмірін осы жанрға арнауды жоспарлаған. Алғашында Ли Кониц пен Уорн Марш оның альт-саксофонда ойнау стиліне әсер етті, ал кейін Джон Колтрейн Янгтың сопранино саксофонын қолдануына ықпал етті. Джаз, үнді музыкасымен бірге, 1962 жылдан кейінгі шығармаларында импровизацияны қолдануға маңызды ықпал етті. Янг классикалық музыканы өмірінде салыстырмалы түрде кеш, университеттің оқытушыларының арқасында ашты. Ол Бела Бартокты, Игорь Стравинскийді, Перотинді, Леонинді, Клод Дебюссиді және Organum музыкалық стилін маңызды ықпал етушілер ретінде атады. Оның шығармалары түрлі жанрлардағы көрнекті музыканттарға, соның ішінде минималист композитор Терри Райлиге, эксперименталды рок-топтары Velvet Underground және Sonic Youth-қа, сондай-ақ эмбиент музыканың негізін қалаушы Брайан Иноға әсер етті. Ино оны «баршамыздың әкесі» деп атайды. Энди Уорхол 1962 жылы Ла Монте Янгтың «Трио для струнных» атты статикалық композициясының премьерасына қатысты. Уве Хусслейн Уорхолмен бірге трионың премьерасына барған кинорежиссер Джонас Мекасты келтіріп, Уорхолдың статикалық фильмдері осы өнер туындысынан тікелей шабыттанды деп мәлімдеді. 1963 жылы Янг Уорхолдың «The Druds» музыкалық тобына қосылды, ол өмірге қысқа ғана уақытқа келген авангардтық шу музыкалық тобы болды, бірақ оны абсурдты деп тауып, екінші репетициядан кейін кетіп қалды. 1964 жылы Янг Уорхолдың «Kiss, Eat, Haircut, and Sleep» статикалық фильмдеріне минималистік дрон саундтрегін жасады, олар Линкөлн орталығында өткен үшінші Нью-Йорк кинофестивалінің кіреберіс лоббисінде теледидар көлемінде көрсетілді. Лу Ридтің 1975 жылғы «Metal Machine Music» альбомында «Drone cognizance and harmonic possibilities vis a vis Lamont (sic) Young's Dream Music» деп жазылған. Spacemen 3 тобының «Dreamweapon: An Evening of Contemporary Sitar Music» альбомына Ла Монте Янгтың «Dream Music» тұжырымы әсер еткен, бұл оның жазбаларын қаптамаға қосу арқылы дәлелденді. 2018 жылы Spacemen 3 тобының Sonic Boom-ы, Zombie Zombie тобының Этьен Жауметі және үнді дхрупад әншісі Селин Вадье «Infinite Music: A Tribute to La Monte Young» альбомын шығарды. The Guardian газетінде жарияланған Сет Колтер Уоллстың сөзіне сәйкес, Янг өте аз жазылған материал шығарған, оның көп бөлігі қазір қолжетімсіз, бірақ ол «басқа суретшілерге зор ықпал еткен». Дрон-рок музыканты Дилан Карлсон Янгтың шығармаларын өзіне үлкен әсер еткенін айтты.
Young's first musical influence came in early childhood in Bern. He relates that "the very first sound that I recall hearing was the sound of wind blowing under the eaves and around the log extensions at the corners of the log cabin". Continuous sounds—human made as well as natural—fascinated him as a child. He described himself as fascinated from a young age by droning sounds, such as "the sound of the wind blowing", the "60 cycle per second drone [of] step down transformers on telephone poles", the tanpura drone and the alap of Indian classical music, "certain static aspects of serialism, as in the Webern slow movement of the Symphony Opus 21", and Japanese gagaku "which has sustained tones in it in the instruments such as the Sho". The four pitches he later named the "Dream chord", on which he based many of his mature works, came from his early age appreciation of the continuous sound made by the telephone poles in Bern. Jazz is one of his main influences; prior to 1956, he planned to devote his career to it. At first, Lee Konitz and Warne Marsh influenced his alto saxophone playing style, and later John Coltrane shaped Young's use of the sopranino saxophone. Jazz was, together with Indian music, an important influence on the use of improvisation in his works post 1962. Young discovered classical music relatively late in life, thanks to his teachers at university. He cites Béla Bartók, Igor Stravinsky, Pérotin, Léonin, Claude Debussy and Organum musical style as important influences. His work has inspired prominent musicians across various genres, including fellow minimalist composer Terry Riley, experimental rock groups the Velvet Underground and Sonic Youth, and ambient music pioneer Brian Eno. Eno calls him "the daddy of us all". Andy Warhol attended the 1962 première of the static composition by La Monte Young called Trio for Strings. Uwe Husslein cites film maker Jonas Mekas, who accompanied Warhol to the Trio premiere, claiming that Warhol's static films were directly inspired by the performance. In 1963 Young had joined Warhol's musical group The Druds, a short lived avant garde noise music band, but, finding it ridiculous, quit after the second rehearsal. In 1964 Young provided a loud minimalist drone soundtrack to Warhol's static films Kiss, Eat, Haircut, and Sleep when shown as small TV sized projections at the entrance lobby to the third New York Film Festival held at Lincoln Center. Lou Reed's 1975 album Metal Machine Music notes, "Drone cognizance and harmonic possibilities vis a vis Lamont (sic) Young's Dream Music" among its "Specifications". The album Dreamweapon: An Evening of Contemporary Sitar Music by the band Spacemen 3 is influenced by La Monte Young's concept of Dream Music, evidenced by their inclusion of his notes on the jacket. In 2018, Sonic Boom of Spacemen 3, along with Etienne Jaumet of Zombie Zombie and Indian dhrupad singer Céline Wadier, released Infinite Music: A Tribute to La Monte Young. According to Seth Colter Walls, writing in The Guardian, while Young has released very little recorded material, with much of it currently out of print, he has had an "outsized influence on other artists." Drone rock musician Dylan Carlson has described Young's work as being a major influence.