Кіріспе

Майлау жеткіліксіз болған материалдың бетіндегі шаршау зақымдануы.

Микро-қаптама – домалақ подшипниктер мен тісті дөңгелектерде жиі кездесетін материалдың бетіндегі шаршаудан туындайтын зақымдану түрі. Оны сұр түспен дақтанған, микро-қабыршақтану немесе тоңдану деп те атайды.

Шұңқыр және микрошұңқыр

Питинг пен микропитингтің айырмашылығы – беттік шаршағаннан кейін қалыптасқан шұңқырлардың көлемі. Микропитинг нәтижесінде пайда болған шұңқырлардың тереңдігі шамамен 10–20 мкм-ға жетеді, микропитингке ұшыраған металл көбінесе мұңлы немесе сұрғылт түсті болады. Ал қалыпты питинг ірірек және көзге көрінетін шұңқырларды тудырады. Микрошұңқырлар дұрыс майлаудың болмауынан пайда болатын өспелердің жергілікті тікес жанасуынан пайда болады.

Себептер

Қалыпты подшипникте беттер май қабатымен бөлінеді, бұл эластогидродинамикалық (EHD) майлау деп аталады. Егер EHD пленкасының қалыңдығы беткі тегіссіздікпен шамалас болса, беткі топография өзара әрекеттесіп, микро-ұяшықтарды тудыруы мүмкін. EHD пленкасының жұқа болуына себеп, артық жүктеме немесе температура, қажеттіден төмен май тұтқырлығы, төмен жылдамдық немесе майда су болуы мүмкін. Майдағы су, беттің сутегімен қатаюына себеп болып, микро-ұяшықтарды нашарлатады. Микро-ұяшықтар нашар EHD майлау жағдайында ғана пайда болады. Терең сызығы бар бет, жүктеме түсірілген кезде, дәл сол сызық бойынан сынуы мүмкін. Беткі тегіссіздік – көптеген ұсақ сызықтардың жиынтығы деп ойлауға болады. Сондықтан, жоғары беткі тегіссіздік, ауыр жүктемеге ұшыраған бөлшектердің тұрақтылығын азайтады. Бетті толыққанды зерттеу үшін, аудандық сканилеу (беттік метрология) бір ғана профильді (профилеметр) өлшеуге қарағанда көбірек ақпарат береді. Беткі тегіссіздікті сандық бағалау үшін ISO 25178 стандартын қолдануға болады.