Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Карнауба пальмасының жапырақтарынан алынған табиғи өсімдік балауызы.
Natural plant wax from leaves of the carnauba palm
Карнауба (/k//ɑːr/'/n//ɔː//b//ə//, // /'/n//aʊ// //, // /'/n//uː// //, // //n//ɑː/'/uː// /; carnaúba kaʁnaˈubɐ), сондай-ақ Бразилия балауызы және пальма балауызы деп те аталады, карнауба пальмасының жапырақтарынан алынған балауыз. Коперниция prunifera (синонимі: Copernicia cerifera) – Бразилияның солтүстік-шығыс штаттарында – Сеара, Пиауи, Параиба, Пернамбуку, Риу-Гранди-ду-Норти, Мараньян және Баияда өсетін және тек сонда ғана өндірілетін өсімдік. Оны "Балауыздың патшайымы" деп атайды. Таза күйінде ол әдетте қатты, сары-қоңыр түсті қабыршақтар түрінде болады. Балауызды жапырақтарды жинап, кептіріп, содан соң оларды соғып балауызды босату, одан әрі тазарту және ақындыру арқылы алады. Тағамдық қоспа ретінде оның E нөмірі E903.
Carnauba (/k//ɑːr/'/n//ɔː//b//ə//, // /'/n//aʊ// //, // /'/n//uː// //, // //n//ɑː/'/uː// /; carnaúba kaʁnaˈubɐ), also called Brazil wax and palm wax, is a wax of the leaves of the carnauba palm Copernicia prunifera (synonym: Copernicia cerifera), a plant native to and grown only in the northeastern Brazilian states of Ceará, Piauí, Paraíba, Pernambuco, Rio Grande do Norte, Maranhão and Bahia. It is known as the "Queen of Waxes". In its pure state, it is usually available in the form of hard yellow brown flakes. It is obtained by collecting and drying the leaves, beating them to loosen the wax, then refining and bleaching it. As a food additive, its E number is E903.
Құрамы
Карнауба негізінен алифалық эфирлерден (40% салмақ бойынша), 4-гидроксицин қышқылының диэфирлерінен (21,0% салмақ бойынша), ω-гидроксикарбон қышқылдарынан (13,0% салмақ бойынша) және майлы спирттерден (12% салмақ бойынша) тұрады. Бұл қосылыстар негізінен С26-С30 диапазонындағы қышқылдар мен спирттерден түзіледі. Ол диэфирлердің жоғары мөлшерімен және метоксицин қышқылының болуымен ерекшеленеді. Тазалық деңгейіне қарай T1, T3 және T4 сапаларында сатылады, бұл сүзілу, центрифугалау және ақтандыру арқылы қол жеткізіледі.
Carnauba consists mostly of aliphatic esters (40 wt%), diesters of 4 hydroxycinnamic acid (21.0 wt%), ω hydroxycarboxylic acids (13.0 wt%), and fatty alcohols (12 wt%). The compounds are predominantly derived from acids and alcohols in the C26 C30 range. It is distinctive for its high content of diesters and its methoxycinnamic acid. It is sold in grades of T1, T3 and T4 according to its purity level, which is accomplished by filtration, centrifugation and bleaching.
Қасиеттері
Карнауба балауызы жылтыр жалату беретіндіктен, автомобиль балауыздары, аяқ киім полирольдері, тіс жібі, тағам өнімдері (мысалы, тәттілер), музыкалық аспаптарға арналған полирольдер, еден және жиһаз балауыздары мен полирольдерінде, әсіресе ара балауызы және терпентинмен қосылғанда қолданылады. АҚШ-та қағаз жабыны ретінде кеңінен қолданылады. Таза түрінде 1960 жылдардың басында жылдамдығы мен тұзды суда басқаруды жақсарту үшін моторлық қайықтардың корпустарында қолданылған. Сонымен қатар, кейбір серфинг тақталарына арналған балауыздарда, мүмкін кокос майымен бірге қолданылады. Карнауба балауызының гипоаллергендік және емдік қасиеттері, сондай-ақ жылтырлығы болғандықтан, ол косметикада, мысалы, ерінген, көз сызығы, тушь, көздің көлеңкесі, тон, дезодорант, тері және күннен қорғау құралдарында қоюлатушы ретінде қолданылады. Одан әрі, ол кескіш шайырын жасау үшін қолданылады. Тікенекті темекі құбырлары үшін таңдаулы жалату болып табылады, себебі ол басқа жалатулар сияқты қабыршақталып түспей, уақыт өте келе матовым болатын жоғары жылтырлық береді. Карнауба балауызы жеке өзі қолдануға тым қатаң болғандықтан, көбінесе басқа балауыздармен (көбінесе ара балауызымен) біріктіріліп, былғары өнімдерін өңдеу және су өткізбеу үшін қолданылады, бұл оған жоғары жылтырлық береді және былғарының қаттылығы мен беріктігін арттырады. Фармацевтикалық өнеркәсіпте таблеткаларды жұтуды жеңілдету үшін қаптама ретінде де қолданылады. Өте аз мөлшерде (салмағы бойынша 1% - дан кем, мысалы, 300 кг-ға 30 грамм) таблеткаларға бүркіп, олар бүркіп, кептірілгеннен кейін бірнеше минут араластырылады. 1890 жылы Чарльз Тейнер фонограф цилиндрлерінде парафин/ара балауызы қоспасын алмастыру үшін карнауба балауызын қолдануға патент алды. Карнауба балауызы талшықты күшейтілген пластиктерді өндіруде қалыптан шығару агенті ретінде қолданылуы мүмкін. Аэрозольді қалыптан шығару агенті оны еріткіште еріту арқылы жасалады. Силикон немесе PTFE-ден айырмашылығы, карнауба сұйық эпоксид, эпоксидті қалыптау қосылыстары (EMC) және кейбір басқа пластик түрлерімен қолдануға жарамды, әдетте олардың қасиеттерін жақсартады. Хлорланған немесе ароматты көмірсутектерде жақсы ерімейді. Ол жарылғыш заттарды, мысалы, РДХ және ТНТ қоспасы болып табылатын Композиция В сияқты сезімтал емес жарылғыш формулаларды жасау үшін қолданылады.
Because it creates a glossy finish, carnauba wax is used in automobile waxes, shoe polishes, dental floss, food products (such as sweets), polishes for musical instruments, and floor and furniture waxes and polishes, especially when mixed with beeswax and turpentine. It is commonly used for paper coatings in the United States. In its purest form, it was often used on speedboat hulls in the early 1960s to enhance speed and handling in saltwater. It is also used in some surfboard waxes, possibly in combination with coconut oil. Because of its hypoallergenic and emollient properties as well as its gloss, carnauba wax is used as a thickener in cosmetics such as lipstick, eyeliner, mascara, eye shadow, foundation, deodorant, and skincare and sun care preparations. It is also used to make cutler's resin. It is the finish of choice for most briar tobacco smoking pipes, as it produces a high gloss when buffed that dulls with time, rather than flaking off like most other finishes. Because it is too brittle to be used alone, carnauba wax is often combined with other waxes (principally beeswax) to treat and waterproof leather products, where it provides a high gloss finish and increases leather's hardness and durability. It is also used in the pharmaceutical industry as a coating to make tablets easier to swallow. A very small amount (less than 1/100 of 1% by weight, e. g. 30 grams per 300 kg) is sprinkled onto a batch of tablets after they have been sprayed and dried; they are then tumbled for a few minutes to coat them. In 1890, Charles Tainter patented the use of carnauba wax on phonograph cylinders as a replacement for the usual paraffin/beeswax mixture. Carnauba wax may be used as a mold release agent for manufacturing fibre reinforced plastics. An aerosol mold release agent is formed by dissolving it in a solvent. Unlike silicone or PTFE, carnauba is suitable for use with liquid epoxy, epoxy molding compounds (EMC), and some other plastic types, generally enhancing their properties. It is not very soluble in chlorinated or aromatic hydrocarbons. It is used in melt/castable explosives to produce an insensitive explosive formula such as Composition B, which is a blend of RDX and TNT.