Исаак әл-Фаси: Галаха кодексінің авторы және "Риф" аталымы
Isaac Alfasi
Исаак Альфаси (Риф) (1013-1103) – Магриб сарапшысы, еврей заңын (галаха) шешкен. «Галахат кітабы» ең алғашқы маңызды еңбек саналады. Тарих, дін, Альфаси.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Магреб Талмудисі және позек, көбінесе "Риф" (1013–1103) деп аталады. Исаак бен Жақып Әлфази (1013–1103) (إسحاق الفاسي, ) Альфази немесе оның еврейше аббревиатурасымен, Риф (Рабби Исаак әл Фаси) деп те белгілі. Ол Магреб Талмудисі және позек (халаха – еврей заңы бойынша шешім қабылдаушы). Ол халаха саласындағы еңбектерімен, атап айтқанда, халахалық әдебиеттегі алғашқы негізгі еңбек саналатын "Sefer HaHalachot" заң кодексімен танымал. Оның "Әлфаси" есімі араб тілінде "Фездік" деген мағынаны білдіреді, бірақ оның Фезде өмір сүргеніне қатысты пікірлер әртүрлі.
Maghrebi Talmudist and posek, commonly referee to as "the Rif" (1013–1103)
Isaac ben Jacob Alfasi (1013–1103) (إسحاق الفاسي, ) also known as the Alfasi or by his Hebrew acronym, the Rif (Rabbi Isaac al Fasi), was a Maghrebi Talmudist and posek (decider in matters of halakha Jewish law). He is best known for his work of halakha, the legal code Sefer Ha halachot, considered the first fundamental work in halakhic literature. His name "Alfasi" means "of Fez" in Arabic, but opinions differ as to whether he ever lived in Fez.
Өмірбаян
Ол соңғы жүз жылдағы көптеген тарихшылар қазіргі Алжирдегі Калаат Бани Хаммад деп білетін Калаат Хаммад қаласында дүниеге келді. Санжажа Хаммадит әулетінің Орталық Магребтің астанасы болған қала. Алайда, көне дереккөздер Қалат Хаммадты Фез қаласына жақын орналасқан ауыл деп санайды. (Бірақ, Беньямин Зеев Бенедикт және басқа да жақындағы ғалымдар Альфази Фезде ешқашан қызмет етпегенін айтады. Альфази өліміне жеткен кезде, Лусена раввині қызметіне өзінің ұлын емес, шәкірті Жозеф ибн Мигашты мұрагер етіп тағайындады.)
He was born in Qalaat Hammad, which is understood by most historians of the past hundred years to be Qal'at Bani Hammad in modern day Algeria, capital city of the Sanhaja Hammadid dynasty of the central Maghreb. However, older sources believe Qalaat Hammad refers to a village near Fez. (However, Binyamin Ze'ev Benedict and other recent scholars argue that Alfasi was never active in Fez. When Alfasi was himself on the point of death, he recommended as his successor in the Lucena rabbinate, not his own son, but his pupil Joseph ibn Migash.
Сефер хаХалахот
Sefer ha Halachot (ספר ההלכות), сонымен қатар Hilchot haRif немесе Hilchot Rav Alfas (Еврейше: הלכות רב אלפס) деп те аталады, Альфасидің Фесте жазған басты еңбегі. Ол Моэд, Нашим және Незикин Талмуд бөлімдерінен, сондай-ақ Берахот және Чулин трактаттарынан барлық қажетті заңдық шешімдерді жинақтайды – барлығы 24 трактат. Альфаси Талмудтың халахикалық қорытындыларын қоршаған пікірталастарсыз сөздерінше көшірген; ол сондай-ақ барлық аггадикалық (заңдық емес, уағыздық) материалдарды, сонымен қатар тек Израиль аймағында ғана қолданылатын халаха туралы талқылауларды жойды. Жалпы, еңбек Талмудтың ретін сақтайды, бірақ кейде Талмудтан алынған үзінділер орнынан жылдырылады, және өте сирек Талмудтан тыс мәтіндер енгізіледі.
Sefer ha Halachot (ספר ההלכות), also known as Hilchot haRif or Hilchot Rav Alfas (Hebrew: הלכות רב אלפס), was Alfasi's main work, written in Fez. It extracts all the pertinent legal decisions from the three Talmudic orders Moed, Nashim and Nezikin as well as the tractates of Berachot and Chulin 24 tractates in all. Alfasi transcribed the Talmud's halakhic conclusions verbatim, without the surrounding deliberations; he also excludes all Aggadic (non legal, homiletic) matter as well as discussion of the halakha practicable only in Land of Israel. Generally the work follows the ordering of the Talmud, but sometimes Talmudic excerpts are moved from place to place, and very rarely non Talmudic texts are incorporated into the work.
Әсері
Маймонид Альфазидің еңбегі "барлық геоникалық кодекстерді ескірген етіп, оларды алмастырды, себебі онда біздің дәуірімізде қажетті барлық үкімдер мен заңдар қамтылған" деп жазды. "Сефер ха-Халахот" Халаханың дамуында маңызды рөл атқарады. Біріншіден, "Риф" жинақ құрастыруда сәтті болды, ол жан-жақты зерттеу нысаны болды және өз кезегінде Маймонид пен Раввин Иосиф Кароның ірі кодекстеріне жол ашты. Екіншіден, ол "Халаханың үш тірегінің" бірі ретінде танылды, "Арбаа Турим" мен "Шулхан Арух" негізінде құрылған авторитет ретінде. Раввин Нисим Героналы (РаН) осы еңбекке толыққанды және нақты түсіндірмелер жазды; ешиваларда "Риф пен РаН" күнделікті Талмуд оқу жоспарының бір бөлігі ретінде тұрақты түрде оқытылады. Бұл еңбек Раши мен басқа да түсіндірушілерден бұрын жарық көрді және ғалым еврей қауымының оқу тәжірибесінде маңызды өзгерістерге әкелді, себебі ол гемара әлемін көпшілікке ашты. Көп ұзамай ол "Талмуд Катан" ("Кішкентай Талмуд") деп белгілі болды. Орта ғасырдың соңында Италияда Талмудқа тыйым салынған кезде Альфазидің кодексінен тыйым алынды, сондықтан 16-19 ғасырларда оның еңбегі итальяндық еврей қауымының негізгі оқу пәні болды. Альфази Талмудты зерттеудің сефард әдісінің дамуында да маңызды орынға ие. Ашкеназдық тәсілге қарағанда, сефардтар Талмудты қарапайымдауға және оны казуистикалық егжей-тегжейден босатуға тырысты; мысалы, Хананель бен Хушиелді қараңыз.
Maimonides wrote that Alfasi's work "has superseded all the geonic codes for it contains all the decisions and laws which we need in our day ". Sefer ha Halachot plays a fundamental role in the development of Halakha. Firstly, "the Rif" succeeded in producing a Digest, which became the object of close study, and led in its turn to the great Codes of Maimonides and of Rabbi Joseph Karo. Secondly, it served as one of the "Three Pillars of Halakha", as an authority underpinning both the Arba'ah Turim and the Shulkhan Arukh. Rabbi Nissim of Gerona (the RaN) compiled a detailed and explicit commentary on this work; In yeshivot "the Rif and the RaN" are regularly studied as part of the daily Talmudic schedule. This work was published prior to the times of Rashi and other commentaries, and resulted in a profound change in the study practices of the scholarly Jewish public in that it opened the world of the gemara to the public at large. It soon became known as the Talmud Katan ("Little Talmud"). At the close of the Middle Ages, when the Talmud was banned in Italy, Alfasi's code was exempted so that from the 16th to the 19th centuries his work was the primary subject of study of the Italian Jewish community. Alfasi also occupies an important place in the development of the Sephardi method of studying the Talmud. In contradistinction to the Ashkenazi approach, the Sephardim sought to simplify the Talmud and free it from casuistical detail; see for example Chananel Ben Chushiel.
Басқа жұмыстар
Алфази көптеген сұрақ-жауаптар қалдырды. Олар бастапқыда араб тілінде жазылған, жақын арада еврей тіліне "Шеелот у Тешувот ха Риф" деп аударылды.
Alfasi also left many responsa. These were originally written in Arabic, and were soon translated into Hebrew as "She'elot u Teshuvot ha Rif".