Кіріспе

Майор Роберт Эдвард Крюкшенк (17 маусым 1888 – 30 тамыз 1961) – британдық Виктория кресінің (VC) иегері, британдық және Достас елдерінің қарулы күштеріндегі батылдық үшін берілетін ең жоғары награда. Крюкшенк 1888 жылы Манитоба штатының Виннипег қаласында 5 баланың ағасы болып дүниеге келген. Ол 3 жасында отбасымен Англияға көшіп, содан кейін бірнеше рет тұрақ орнын ауыстырған. Бірінші дүниежүзілік соғыста бастапқыда Корольдік әуе корпусына ерікті болып, кейін Лондондық шотланд полкіне ауысқан. Сомма шайқасында жарақаттанғаннан кейін, жазылу үшін үйіне қайтарылып, сосын Египетке жіберілген. Египетте 1918 жылдың 1 мамырында ол майдан желісі бойынша хабар жеткізуге ерікті болғанда, снайпердің оғына бірнеше рет шалдыққан. Жараланған күйінде, снайпер оғының астында вадидің беткейлеріне көтерілуге жасаған табандылық әрекеттері үшін Виктория кресімен марапатталған. Соғыстан кейін бизнеспен айналысып, кейін Саутхендке көшіп кеткен. Екінші дүниежүзілік соғыста Отан қорғау жасағында майор болып қызмет еткеннен кейін, 1961 жылы Лестерширде қайтыс болғанға дейін бірнеше жергілікті ұйымдар мен комитеттерде жұмыс істеген. Оның медалі полкінің мұражайына тапсырылған.

Ерте өмір

Крюкшенк 1888 жылы Виннипегте туылған, ол 5 баланың тұңғышы. Оның екі інісі мен екі қарындасы Англияда дүниеге келген. Оның кенже інісі Джон 1913 жылы 10 жасында қозғалып жатқан трамвайдан түсіп бара жатып сүрініп, бас сүйегін сындырып қайтыс болды. Ол досымен бірге скауттардың плащын сатып алуға шыққан екен. Оның орта ағасы Перси де өз еркімен әскерге жазылды. Ол 1917 жылы Батыс майданында 19 жасында Корольдік фюзилерлер құрамында қызмет етіп жатып қаза тапты. Ол Францияда жерленген. Крюкшенк 3 жасында Англияға көшіп келді; оның әкесі Роберт те Абердиннен шыққан. Оның әкесі Канадалық Тынық мұхит темір жолында бухгалтер болып жұмыс істеген. Отбасы Англияға келгеннен кейін олар 1891 жылғы халық санағына сәйкес бастапқыда Ислингтонда тұрды, бірақ 1901 жылғы халық санағына сәйкес Вудфордқа көшіп барды. 1903-1904 жылдары ол Вудфорд, Эссекс, Банкрофт мектебінде оқыды. Мектепті бітіргеннен кейін ол саяхатшы сатушы болып жұмыс істеді, алдымен Липтонға, содан кейін Левер компаниясына қосылды. Ол әскери мәселелерге қатты қызығушылық танытты және 1908-1911 жылдары Лондон қаласының ерікті жасағына (Rough Riders) қосылды. Кейіннен оның отбасы Солтүстік Лондонның Харрингей қаласына қоныс аударды, ол скауттар қозғалысына құрылғаннан кейін көп ұзамай қатысты. Ол 53-ші Солтүстік Лондон отрядының көмекші скаутмастері болды. Ол жергілікті саясатта да белсенді болды және жақсы сөйлейтін адам ретінде танылды. Ол бірнеше сайлау науқанында Перси Алден депутатын қолдады.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Соғыс жарияланғаннан кейін, ол бастапқыда Корольдік әуе корпусына ерікті болып тіл білдірді, бірақ Лондондық шотландтарға ауысты. Оқудан кейін ол бастапқыда Франциядағы 1-ші батальонға жіберілді, онда 1916 жылдың қыркүйегінде Сомма шайқасында Лейзе Вуд тұсында жараланды. Ол Англияға эвакуацияланды, бірақ жазылғаннан кейін 2-ші батальонға жіберілді және Мысырға аттанғанға дейін Салоникада олармен бірге болды.

Викторияның айқасы

Ол 29 жаста болған және 2/14 (Лондон графтығы) батальоны, Лондон полкі (Лондон шотландтық), Ұлыбритания армиясының қарапайым сарбазы болған кезде, оған VC ордені табысталды. 1918 жылдың 1 мамырында, Иордан өзенінің шығысында, Палестинада, түрік әскерлерімен қаһарлы шайқас кезінде, қарапайым сарбаз Крюкшенк өз взводынан компания штабына хабар жеткізуге ерікті болды, ал взводтың офицері мен көптеген сарбаздары жарақат алған болатын. Соғыс министрлігінің ресми мәлімдемесінде былай делінген:

Крюкшенк сарбазының взводына жақын арадан қатты мылтықтан және пулеметтен оқ жауды, содан кейін тік жардан төмен, уадиге түсірілді, көптеген сарбаздар түбіне жетпес бұрын жарақат алды. Уадидің түбіне жеткеннен кейін командир дереу атып өлтірілді, ал команданы өз қолына алған сержант компания штаб-пәтеріне көмек сұрап, жеделхабаршы жіберді, бірақ ол да дереу қаза тапты; сол кезде қаза тапқан ефрейтор, жалғыз қалған N. C. O. (лейтенант-старшина), бірінші жеделхабаршының қаза болғанын ойлап, екінші хабарды жеткізуге ерікті кім болса, шақырды. Крюкшенк дереу жауап беріп, беткейге қарай жүгірді, бірақ оқ тиіп, қайтадан уадидің түбіне құлады. Ол қайтадан тұрып, беткейге асығыспен көтерілді, бірақ тағы да жарақаттанып, қайтадан уадиге құлады. Жараларына бинт жасағаннан кейін ол үшінші рет беткейге қарай жүгірді, бірақ қайтадан ауыр жарақат алып құлады. Енді тұра алмай, оқтардың арасында артқа домалап түсті. Оның жаралары одан әрі әрекет жасауына мүмкіндік бермейтіндей болды және ол күні бойы қауіпті жағдайда жатып, оққа түсіріліп, тағы да жарақаттанды. Ол ең жоғары батырлық пен төзімділік танытты, сондай-ақ барлық уақытта көңілді және шағымданбады. Лондон полкінің қарапайым сарбазы Роберт Эдвард Крюкшенк, Р. (Харрингей) үшін мақтау.

Одан кейін ол Англияға эвакуацияланды, онда жараларынан айығып, батыр ретінде құрметтелді. Ол 1918 жылдың 24 қазанында Букингем сарайында өзінің VC орденін алды, оның анасы мен никесіне тұрған қызы қатысты.

Соғыстан кейінгі кезең

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Гвендолин Манселлге үйленді және бір кезде Саутхендке көшіп барды. Ол Lever Brothers компаниясына қайта оралып, сонда 34 жыл жұмыс істеді, маргарин сатумен айналысты. 1921 жылы ол Lever Brothers компаниясының екі бұрынғы әскери қызметкерінің бірі болып, Порт Санлайт соғыс ескерткішінің ашылуына ие болу үшін өткізілген сайыста жеңіске жетті. Саутхендте және Эссекс округінің басқа да жерлерінде ол Британдық легионының жұмысына белсенді қатысып, бірнеше комитеттерде қызмет етті және төрағалық қызметін атқарды. 1930 жылдардың ортасында жұмыс оны және Гвендолинды Лестердегі Глен Парваға жеткізді, онда олар қалған өмірін өткізді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Крюкшенк ерікті түрде жергілікті қарулы күштерге қосылып, майор шеніне жетті. Соғыстан кейін ол көптеген жылдар бойы түрлі жергілікті ұйымдарда, әсіресе Глен Парва приход кеңесінде қызмет етті, онда ол 14 жыл бойы төраға болып сайланды және қайтыс болғанға дейін зейнеткерлікке шықты. Ол сондай-ақ әскери бөлімдердің кездесулеріне белсенді қатысып, бұрынғы әріптестерімен байланысын үзбеді. Крюкшенк 1961 жылдың 30 тамызында қайтыс болды. Ол өртеліп, күлі Глен Парва шіркеуіне жерленді, ал оның есімі Естелік кітабына жазылды. Оның әйелі Гвендолин 103 жасқа дейін өмір сүрді. Олардың балалары болмады. 2018 жылдың 29 сәуірінде оның құрметіне Глен Парва еске алу бағында тақта ашылды, оның Виктория кресімен марапатталғанының 100 жылдығын еске алуға арналды.

Фримасондық

Ол 23 қыркүйекте Лондондағы (Англия) No 4033 St Vedast Lodge ложасында масондыққа қабылданды; 1925 жылы 22 қазанда дәрежесі көтеріліп, 1926 жылы 26 қаңтарда толыққанды масон болды.

Мұра

Ол қайтыс болғаннан кейін, әйелі оның Виктория кресін (VC) Лондондық шотланд полкіне тапсырды, қазір ол 95 Хорсферри Роуд мекенжайындағы полк мұражайында сақталады. 2006 жылы, Виктория кресінің 150 жылдығына арналған шара аясында, Банкрофт мектебінде оның және подполковник Ньюманның естелік тақталары ашылды.

Тану

2013 жылдың қараша айында Канаданың Манитоба провинциясының премьер-министрі Грег Селинджер Манитобадағы бір көлдің атын оның құрметіне Крюкшенк көлі деп өзгертілгенін хабарлады.