Жарқыраған әлем: 1990-жылдар сатирасы

Кіріспе

1998 жылғы Бретт Истон Эллис романы

«Гламорама» – американдық жазушы Бретт Истон Эллистің 1998 жылғы романы. Роман 1990-жылдардағы, әсіресе жұлдыздар мәдениеті мен тұтынушылықты сатиралайды. «Time» журналы осы романды «модельдер мен жұлдыздарға қарсы айқай» деп сипаттайды.

Даму

Эллис Стивен Кинг стиліндегі қорқынышты оқиғалар романын жазуды жоспарлаған, ол кейіннен «Ай паркі» романына айналды; сол кезде қиындыққа тап болғандықтан, ол ойлап қойған басқа романымен айналыса бастады. Бұл Роберт Ладлам стиліндегі триллер болды, және ол өз ойсыз, көзқарасы тар кейіпкерлерінің біреуін баяндаушы ретінде пайдалануды көздеген. Эллис осы кітапты 1989 жылдың желтоқсанынан 1997 жылдың желтоқсанына дейін жазды.

Әдебиеттің тәсілдері, сюжеті және тақырыптары

Роман қазіргі заманғы жұлдыздық мәдениеттің сатирасы болып табылады; бұл оның тұжырымдамасында, террористерге айналған модельдерді бейнелейтінінде көрініс табады. Бір кейіпкер: «Негізінен, бәрі социопат еді және барлық қыздардың шаштары жиналған» дейді. Роман «барлық жаман оқиғалардың артында» біреудің тұрғаны туралы құпия триллердің идеясын пайдаланып, кездейсоқ қорқынышты әлемнің ашылуын көрсетеді. Шешімнің болмауы Эллистің көркемдік әсеріне үлкен үлес қосады. Атауларды жиі айту және тауарға айналдыру жеке тұлғаны жояды (әлем «жылтырлық пен брендтерге» дейін кемітілген); «The Harvard Crimson» газетінің рецензенты былай жазады: «Виктор заңгер студентіне айналғанда, ол өзгергенін білеміз, өйткені ол енді «Brooks Brothers» костюмін киіп, диеталық «Coca-Cola» ішеді. Лондон мен Париж жай ғана таныс есімдердің жиынтығына айналады («Notting Hill» және «Irvine Welsh» бірінші жағдайда; «Chez Georges» және «Yves Saint Laurent» екіншісінде)». «Lakeland Ledger» газетіне сәйкес, «Glamorama» – «Көзілдіріктен өтетін» аллегориясы және жеке бастың жоғалу қаупі туралы ескерту. Заманауи адамдардың қазіргі заманғы түсінігін пародиалау үшін Эллис «жаңғырықпен ойнайтын әндерді» тізімдейді немесе тіпті оларды, мысалы «Oasis» тобының «Champagne Supernova» әні сияқты келтіреді; нәтижесінде, романға кино саундтрегі қосылған. Сондықтан кітап кейде фильмге, ал кейде, нақтырақ айтқанда, «snuff film» сияқты сезіледі. Жаңа технологиялар, мысалы, фотосуреттерді өңдеу бағдарламалық жасақтамасы («Windows 95 үшін PhotoSoap» сияқты) «The New York Times» газеті бұл «жартылай аңыз құрылғысы» екенін, романның оқиғасының түсіріліп жатқан фильмнің бөлігі екенін көрсететінін айтты. Рецензент «режиссерге» немесе осы немесе сол сахнаның «флэшбек» екендігіне сілтеме жасау романның сюжетіне байланысқандай әсер беру үшін қолданылды деп ойлады. Виктордың өзін көрсетуге тырысуы немесе тым сәнді болу «оны жоққа шығарады». «CNN» телеарнасының рецензенты Виктордың өзінің көшірмесін түсіндіруге асықпауына мысал келтіреді, «өйткені ол көрінген жерлер әрқашан ол болуы керек болған танымал орындар еді».

The novel is a satire of modern celebrity culture; this is reflected in its premise, which features models turned terrorists. A character remarks, "basically, everyone was a sociopath and all the girls' hair was chignoned." The novel plays upon the conspiracy thriller conceit of someone "behind all the awful events", to dramatize the revelation of a world of random horror. The lack of resolution contributes to Ellis' artistic effect. Namedropping and commoditization have a depersonalizing effect (a world reduced to "sheen and brands"); as the reviewer for The Harvard Crimson observes, "When Victor undergoes a transformation to a law student, we know he is different because he now wears a Brooks Brothers suit and drinks Diet Coke. London and Paris become nothing more than a different collection of recognizable proper nouns (Notting Hill and Irvine Welsh in the first case; Chez Georges and Yves Saint Laurent in the second)." According to the Lakeland Ledger, Glamorama is something of a Through the Looking Glass allegory and a cautionary tale navigating the perils of dissolving identity. In parody of how people now think in modern terms, Ellis "annoying[ly]" lists "the songs that are playing in the background, or even quoting them, as he does with Oasis' "Champagne Supernova"; in effect, the novel is provided with a movie soundtrack. As such, the book feels at times like a movie, and sometimes more specifically, a snuff film. New technology such as photo manipulation software (e. g. "PhotoSoap for Windows 95") The New York Times felt it was a "halfhearted narrative device suggesting that the novel's action is actually part of a film that's being made." The reviewer felt that allusions to "the director" or to the fact that this or that scene is a "flashback" was used to retroactively suggest cohesion in the novel's plot. Victor's own pursuit of being cool or too hip "destroys him". A CNN reviewer gives the example of Victor not wanting to explain his impersonator, "because the places he was seen were always hot spots he should have frequented."

Кейіпкерлер

Виктор Уорд – романның басты кейіпкері, ол бұрын «Қосылу ережелері» (1987) романында Виктор Джонсон ретінде пайда болған. «Glamorama» романында ол енді «A тізіміндегі модель, болашақ актер және қазіргі «It boy» болады. Жұмбақ Ф. Фред Палакон алғаш рет романның төрттен бір бөлігінен кейін пайда болады, ол Викторға бұрынғы Камден оқушысы Джейми Филдсті табу үшін 300 000 доллар төлеуді ұсынады. Виктордың қатыны Хлоя Бёрнс – супермодель және есірткіге тәуелділіктен емделіп жатқан адам. «Қосылу ережелері» романынан Лорен Хинд қайтадан пайда болады, ол Хьюздің террористік ұйымымен байланысы бар сәтті актрисаға айналған; басқа да кейіпкерлер де пайда болады (мысалы, флэшбэктерде), мысалы, қазір террористке айналған Бертранд Риплейс.

Зулендр дау-дамайлары

Жанкүйерлер 2001 жылғы Бен Стиллердің "Зуландр" комедиясына ұқсастықтар бар екенін атап өтті. Эллис бұл ұқсастықтарды білетінін және заңдық шаралар қолдануды ойластырғанын, сондай-ақ оған тырысқанын мәлімдеді. 2005 жылы BBC берген сұхбатында осы ұқсастықтар туралы сұрағанда, Эллис соттан тыс келісім шартының талаптарына сәйкес оларды талқылай алмайтынын айтты.

Қабылдау

Романның ұзындығына көп сын айтылды. Time журналының Джоэл Стейн: "Модельдердің өзіне-өзіне құмарлық танытып, террорист болу идеясы 15 беттік әңгімеге лайықты, бірақ 482 бетке созуға болмайды" деп жазды. Ол кітаптың алғашқы 185 бетін "мағынасыз қайталаушылық" деп сипаттады. Entertainment Weekly басылымы: "Бұл Нью-Йорк Пост газетінің 6-бетін 482 бет бойы оқыған сияқты", - деген пікір білдірді.