18 ғасырдағы британдық құлдыққа қарсы күрескер Оттоба Кугоано
Ottobah Cugoano
Оттоба Кугоано (1757-1791+): Африкалық құл азат етуші, философ, саяси белсенді. Англиядағы құлдыққа қарсы күрестегі рөлі, өмірі мен қызметі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англиядағы африкалық құлдыққа қарсы күрескер (шамамен 1757–1791 жылдан кейін)
African abolitionist in England (c.1757–after 1791)
Оттоба Кугоано (1757–1791 жылдан кейін), сондай-ақ Джон Стюарт деп танылған, Батыс Африкадан шыққан құлдыққа қарсы күрескер, саяси белсенді және табиғи құқықтар философы. Ол 18 ғасырдың екінші жартысында Ұлыбританияда белсенділік танытқан. Алтын жағалауда тұтқындалып, 13 жасында құлдыққа сатылып, Батыс Индияның Гренада аймағына жеткізілді. 1772 жылы оны Англияға алып кеткен саудагер сатып алды, онда Кугоано оқу мен жазуды үйреніп, босатылды. Кейін суретшілер Ричард және Мария Косвейлерге жұмыс істеген Кугоано британдық саяси және мәдени қайраткерлермен танысты. Ол Ұлыбританиядағы африкалық құлдыққа қарсы күрескерлер тобы – «Африканың ұлдары» қатарына қосылды.
Ottobah Cugoano ( 1757 – after 1791), also known as John Stuart, was an abolitionist, political activist, and natural rights philosopher from West Africa who was active in Great Britain in the latter half of the 18th century. Captured in the Gold Coast and sold into slavery at the age of 13, he was shipped to Grenada in the West Indies. In 1772, he was purchased by a merchant who took him to England, where Cugoano learned to read and write, and was freed. Later working for artists Richard and Maria Cosway, Cugoano became acquainted with several British political and cultural figures. He joined the Sons of Africa, a group of African abolitionists in Britain.
Ерте өмір
Ол 1757 жылы Алтын жағалауда (қазіргі Гана) Агимаке (Ажумако) қаласында Куобна Оттоба Кугоано болып дүниеге келді. Ол фанти тайпасынан шыққан. 1773 жылғы 20 тамызда Пикадиллидегі Сент-Джеймс шіркеуінде оған "Жохан Стюарт – 16 жастағы қара нәсілді" деген атпен крещение берілді.
He was born Quobna Ottobah Cugoano in 1757 in Agimaque (Ajumako) in the Gold Coast (modern day Ghana). He was a Fanti On 20 August 1773, he was baptised at St James's Church, Piccadilly, as "John Stuart – a Black, aged 16 Years".
Аболиционистік
1784 жылы Кугоано суретшілер Ричард Косвей мен оның әйелі Марияның қызметшісі болып жұмыс істеді. Косвейлер арқылы ол сол кездегі британдық саяси және мәдени қайраткерлердің назарына түсті, соның ішінде ақын Уильям Блейк пен Уэльс принці. Ол Олауда Эквиано және Ұлыбританияда тұратын басқа да білімді африкалықтармен бірге «Африка ұлдары» деп аталатын құлдықты жою жөніндегі топта белсенділік танытты. 1786 жылы ол Генри Деманның ісінде маңызды рөл атқарды, ол Батыс Үндістанға қайтарылатын қара нәсілді адам еді. Кугоано белгілі құлдықты жоюшы Гранвилл Шарппен байланысқа шығып, кеме жүзіп кетер алдында Деманды кемеден алып шығуға көмектесті. 1787 жылы, мүмкін, досы Олауда Эквианоның көмегімен, Кугоано құлдыққа қарсы «Құлдық және адамдар саудасының зұлым және қылмысты саудасы туралы ойлар мен сезімдер» (1787) атты шабуыл жариялады. Ол осы діннің ықпалымен еңбек жазды. Ол осы мақсатта христиан дінінің, әлемдік экономика мен саясаттың аргументтерін пайдаланды. Ол құлдықты жоюды және барлық құлдарды дереу босатуды талап етті. Ол құлдықтағы адамның міндеті – құлдықтан қашу екенін, ал құлдықтың одан әрі жалғасуын болдырмау үшін күш қолдану қажет екенін айтты. Бұл хабарлама Уэльс принці Джордж III-ге және жетекші саясаткер Эдмунд Беркке жіберілді. Георг III, сондай-ақ патшалық отбасының көп бөлігі, құл саудасын жоюға қарсы болды. Төрт жыл өткен соң, 1791 жылы Кугоано кітабының қысқартылған нұсқасын «Африка ұлдарына» арнап жариялады. Онда ол Лондонның «Жалқыздаған қараларына» (көбінесе Америка Тәуелсіздік соғысынан кейін Лондонға көшірілген африкалық-американдық құлдар; алғашқы қоныстанушылардың арасында Нова-Шотландиялықтар да болды, яғни Қара лоялистер, сонымен қатар бұрынғы американдық құлдар, Нова-Шотландиядан Сьерра-Леонеге көшуді таңдағандар) Сьерра-Леонеде колония құруға жасалған британдық әрекеттерге шартты қолдау көрсетті. Кугоано Ұлыбританияда, әсіресе африкалық студенттер үшін мектептер ашуды талап етті. 1791 жылы Кугоано Косвейлермен бірге Мейфэрдегі 12 Куин-стритке көшіп барды. 1791 жылы жазылған соңғы хатында ол кітапты насихаттау үшін «елуден астам жерге» саяхаттағанын және «тері түсінің үлкен әсер ететінін» байқағанын айтты. Кугоано Сьерра-Леонедегі африкалық британдықтардың болашақ еркін колониясына қоныстанушыларды тарту үшін Нова-Шотландияға баруды жоспарлаған, бірақ ол осы жоспарын іске асырды ма, жоқ па белгісіз. 1791 жылдан кейін Кугоано тарихи жазбалардан жоғалып кетті және ол 1791 немесе 1792 жылы қайтыс болған болуы мүмкін. 2023 жылдың 20 тамызында Пикадиллидегі Сент-Джеймс шіркеуі Кугоаноның 1773 жылы осы шіркеуде шомылдырылғандығының 250 жылдығына арналған жаңа тақташаны ашты, оның өмірінен белгілі бір дата осы ғана. Сент-Джеймс сонымен қатар Тринидадта тұратын суретші Че Лавлейске Кугоаноның шомылдырылу мерейтойына арналған жаңа туынды жасауды тапсырды, ол 2023 жылдың 20 қыркүйегінде шіркеудің кіреберісінде орнатылды – Сент-Джеймс шіркеуі тапсырыс берген тұңғыш тұрақты туынды, сондай-ақ Кугоаноны еске алу үшін әлемдегі алғашқы туынды.
In 1784, Cugoano was employed as a servant by the artists Richard Cosway and his wife, Maria. Through the Cosways, he came to the attention of leading British political and cultural figures of the time, including the poet William Blake and the Prince of Wales. Together with Olaudah Equiano and other educated Africans living in Britain, Cugoano became active in the Sons of Africa, an abolitionist group whose members wrote frequently to the newspapers of the day, condemning the practice of slavery. In 1786, he played a key role in the case of Henry Demane, a kidnapped black man who was to be shipped back to the West Indies. Cugoano contacted Granville Sharp, a well known abolitionist, who was able to have Demane removed from the ship before it sailed. In 1787, possibly with the help of his friend Olaudah Equiano, Cugoano published an attack on slavery entitled Thoughts and Sentiments on the Evil and Wicked Traffic of the Slavery and Commerce of the Human Species (1787). By now a devout Christian, he wrote work informed by that religion. He used arguments around Christianity and global economics and politics for this cause. His writing called for the abolition of slavery and immediate emancipation of all enslaved people. It argues that an enslaved person's duty is to escape from slavery, and that force should be used to prevent further enslavement. The narrative was sent to King George III, the Prince of Wales and to Edmund Burke, a leading politician. George III, along with much of the royal family, remained opposed to abolition of the slave trade. Four years later, in 1791, Cugoano published a shorter version of his book, addressed to the "Sons of Africa". In it, he expressed qualified support for the failed British efforts to establish a colony in Sierra Leone for London's "Poor Blacks" (mostly freed African American slaves who had been relocated to London after the American Revolutionary War; other early settlers were the Nova Scotian Settlers, that is Black Loyalists, also former American slaves, from Nova Scotia, who chose to move to Sierra Leone). Cugoano called for the establishment of schools in Britain especially for African students. In 1791, Cugoano moved with the Cosways to 12 Queen Street in Mayfair. His last known letter, written in 1791, mentions travelling to "upwards of fifty places" to promote the book and that he found that "complexion is a predominant prejudice". Cugoano wished to travel to Nova Scotia to recruit settlers for the proposed free colony of African Britons in Sierra Leone but it is not known if he did so. After 1791, Cugoano disappears from the historical record and it is likely that he died in 1791 or 1792. On 20 August 2023, St James's Church, Piccadilly, dedicated a new plaque to honour the 250th anniversary of Cugoano's baptism there in 1773, the only recorded date in his life. St James's additionally commissioned Trinidad based artist Che Lovelace to create a new artwork in commemoration of Cugoano's baptismal anniversary, to be installed in the church entrance on 20 September 2023 – the first permanent artwork commissioned by St James's Church, as well as the first anywhere in the world to commemorate Cugoano.