Кіріспе

Исаның қабірі – Исаның өлімінен кейін жерленген жері. Інжілде айтылғандай, бұл қабір бастапқыда Иса Мәсіхке сенген және Исаны жерлеу үшін өз қабірін ұсынған бай адам Ариматеялық Жүсіпке тиесілі болған. Исаның қабірі болуы мүмкін жерлердің қатарында Киелі қабір шіркеуі мен Бақ қабірі бар.

Қасиетті қабір шіркеуі

Қасиетті қабір шіркеуі – Иерусалимнің Ескі қаласының христиандық ауданында орналасқан шіркеу. Дәстүр бойынша, төртінші ғасырдан бері сақталып келе жатқан христиан дінінің ең қасиетті екі орны осы шіркеуде: Иса Мәсіх айқышқа қадалған жер, Голгофа (немесе Қасиетті тау) деп аталатын орын, және Иса Мәсіхтің бос қабірі, христиандар оның сол жерге жерленгеніне және қайта тірілгеніне сендіреді. 2016 жылдың 26 қазанында Иса Мәсіхтің денесін ариматеялық Жүсіп жатқызды деген сенімдегі бастапқы әктас табақты қорғап тұрған мәрмәр қаптама, қалпына келтіру және тазалау жұмыстары үшін уақытша алынып тасталды, соның нәтижесінде 1555 жылдан бері алғаш рет түпнұсқа табақ көрінді.

Апокрифтерде

Петірдің "Жаулық" деп аталатын апокрифтік мәтінінде Исаның қабірі "Жүсіптің бағы" деп айтылады.

Бақ мазар

Бақ қабірі – Иерусалимдегі тасқа қазылған қабір. Ол 1867 жылы қазылып алынған және кейбір протестанттар оны Иса қабірі деп есептейді. Израильдік археолог Габриэль Баркай қабірді б.з.б. 8-7 ғасырларға жатқызады.

Талпиот қабірі

Талпиот қабірі (немесе Талпийот қабірі) – 1980 жылы Шығыс Иерусалимдегі Ескі қаладан оңтүстікке қарай бес шақырым жерде орналасқан Шығыс Талпиот ауданында тасқа қазылған қабір. Оның ішінде он сүйек сандығы болған, алтауында жазулар бар, соның ішінде біреуі "Ешуа бар Йосеф" ("Ешуа, Жүсіптің ұлы") деп түсіндірілген, бірақ жазудың бір бөлігі оқылмайды және оның аудармасы мен мағынасы кеңінен даулы. Ғалымдардың көпшілігі Талпиоттағы Иса (егер оның аты осы болса) Назареттен шыққан Иса емес, осы аттас адам деп санайды, себебі оның Яһуда есімді ұлы болған (оның қасына жерленген) және қабір бай Яһуда отбасына тиесілі екенін көрсетеді, ал Иса қарапайым ғалилеялық отбасынан шыққан.

Роза Бал

Роза Бал – Кашмирдегі Шринагар қаласының орталық аймағындағы Ханьяр ауданында орналасқан қасиетті орын. "Роза" сөзі "қабір", ал "бал" сөзі "жер" мағынасын білдіреді. Жергілікті тұрғындар мұнда Юзасаф (немесе Юз Асаф, Юза Асуф) атымен белгілі бір дана адам мен тағы бір мұсылман қасиеттісі Мир Сайид Насируддин жерленген деп санайды. Ахмадия қозғалысының негізін қалаушы Мирза Гулам Ахмад 1899 жылы бұл қабір Иса қабірі екенін мәлімдегенге дейін бұл қасиетті орын көпке белгісіз болды. Бүгінде Ахмадилер бұл пікірді сақтап келеді, бірақ қасиетті орынның жергілікті суннит қамқорлары оны қабылдамайды. Олардың бірі: "Исаның жер бетінде кез келген жерде жерленгені туралы теория Ислам дініне қарсы келеді" деді.

Кирисуто но хака

Жапониядағы Шинго ауылында Исаның соңғы демалыс орны деп есептелетін тағы бір орын бар, сонымен қатар "Исаның қабірі" (Кирисуто но хака) және Исаның соңғы ұрпақтары, Саджиро Савагучи отбасының тұратын жері де осы ауылда. Савагучи отбасының айтуынша, Иса Мәсіх Голгофадағы айқышқа ілініп өлмеген. Оның орнына, оның інісі Исукири айқышқа ілінген, ал Иса Сибирь арқылы Жапонияның солтүстігіндегі Муцу провинциясына қашып кеткен. Жапонияға келген соң, ол өзінің атын Торай Тора Дайтенку деп өзгертіп, күріш шаруасы болып, жиырма жастағы жапон әйелі Миюкоға үйленген және қазіргі Шингоның жанында үш қызды тәрбиелеген. Жапонияда ол саяхаттап, білім алған және ақырында 106 жасында қайтыс болған. Оның денесі төрт жыл бойы төбеде қалдырылған. Сол заманғы дәстүр бойынша, Исаның сүйектері жиналып, оралып, Иса Мәсіхтің қабірі деп саналатын дөңгелекке жерленген.