Иерусалимдегі «Храм тауының адалдары» қозғалысы – еврей ғибадатханасын қайта құруды мақсат тұтқан діншіл топ. Қозғалыс тарихы, мақсаттары және 1990 жылғы қақтығыстар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иерусалимдегі ортодоксал еврей қозғалысы
Jerusalem based Orthodox Jewish movement
Храм тауы және Израиль адал қозғалысы, көбінесе Храм тауы адалдары (נאמני הר הבית) деп танылады, Иерусалимде орналасқан экстремистік ортодоксал еврей қозғалысы. Оның мақсаты – Иерусалимдегі Храм тауында Үшінші еврей ғибадатханасын қайта құру және діни құрбандық шалу амалын қайта жаңғырту.
The Temple Mount and Israel Faithful Movement , more commonly known simply as the Temple Mount Faithful (נאמני הר הבית), is an extremist Orthodox Jewish movement, based in Jerusalem, whose goal is to rebuild the Third Jewish Temple on the Temple Mount in Jerusalem and re institute the practice of ritual sacrifice.
Тарих
Бұл қозғалысты Израиль қорғаныс күштерінің бұрынғы офицері және Таяу Шығысты зерттеулер оқытушысы Гершон Соломон құрды. Қозғалыстың мүшелері "Храм тауына адалдар" деп аталады. Топ 1967 жылы құрылған. 1990 жылғы 8 қазанда Израиль шекара полициясы 1990 жылғы Храм тауындағы тәртіпсіздіктер кезінде 17 палестиналықты өлтірді және 100-ден астам адамды жарақаттады. Бұл тәртіпсіздіктерге "Храм тауына адалдар" тобының Иерусалимдегі Храм тауында үшінші яһуди ғибадатханасының іргетасын салуға ниетті екенін жариялауы себеп болды. Тәртіпсіздіктерден кейін полиция Соломонға Храм тауына кіруге тыйым салды, бірақ ол бұл шешімге шағымданып, Израильдің Жоғарғы сотында жол таппады. "Храм тауына адалдар" Храм тауын еврейлердің бақылауына алуды жақтаған алғашқы маңызды топ болды және 1970-ші, 1980-ші жылдарда осы ұстанымды ең анық білдірген топ ретінде танылды. Бастапқыда топ өз аргументтерін діни емес, ұлтшылдық символизм тұрғысынан ұсынды. 1983 жылғы сұхбатта Соломон: "Храм тауын кім бақыласа, соның Ысраил жеріне құқығы бар" деді. Уақыт өте келе Гершон Соломон діни бағытталған апокалиптикалық және мессиандық платформаны дамытты, бірақ ол православиелік сипатта болған жоқ. Топтағы православиелік элементтермен араздасқандықтан 1987 жылы ресми бөлініс болды, нәтижесінде "Ғибадатхананы құру қозғалысы" деп аталатын діни бағытталған жаңа топ құрылды. Содан кейін "Храм тауына адалдар" тобының радикалды еврей белсенділері арасындағы ықпалы біртіндеп азайды, бірақ топ әлі де көзге түседі.
The movement was founded by former Israel Defense Forces officer and Middle Eastern studies lecturer Gershon Salomon. Members of the movement are referred to as the "Temple Mount Faithful". The group was established in 1967. On 8 October 1990, seventeen Palestinians were killed and over 100 others injured by Israeli Border Police in the 1990 Temple Mount riots triggered by an announcement by the Temple Mount Faithful that they were going to lay a cornerstone for a Third Jewish Temple on the Temple Mount in Jerusalem. After the riots, the police prohibited Salomon from entering the Temple Mount; his appeal of that decision was subsequently denied by Israel's High Court of Justice. The Temple Mount Faithful was the first significant group to advocate the Jewish takeover of the Temple Mount, and during the 1970s and 1980s, it remained the most visible group with that position. Initially, the group presented its argument largely in terms of nationalistic, rather than religious, symbolism. In a 1983 interview, Salomon stated that "whoever controls the Temple Mount has rights over the Land of Israel". Over time, Gershon Salomon developed a more religiously oriented apocalyptic and messianic platform, which, however, was distinctly non Orthodox in character. Tensions with the more Orthodox elements in the group caused a formal split in 1987, when a more religiously oriented splinter group, called the "Movement for the Establishment of the Temple", was founded. Subsequently, the influence of the Temple Mount Faithful among the radical Jewish activists gradually waned, although the group still retains significant visibility.
Ұйымдастыру операциялары
Ғибадатхана тауының адал жақтастары наразылық қозғалысы ретінде жұмыс істейді, бірақ басқа радикалды еврей топтарынан өзгеше, Израиль заңдары шегінде әрекет етуге тырысады. Көбінесе, маңызды еврей діни мерекелері алдында топ Израиль полициясынан Ғибадатхана тауының аумағына кіруге және онда дұға оқуға рұқсат сұрайды. Бұл өтініштер әдетте қабылданбайды, одан кейін Израильдің Жоғарғы Сотына шағымдануға жүгінеді. Жоғарғы Сот та, әдетте, топқа нысанаға кіруге рұқсат береді, бірақ онда дұға оқуға рұқсат бермейді; мұндай рұқсат Израиль полициясы қауіпсіздік жағдайы мұндай кіруге мүмкіндік береді деген шешімге келген жағдайда ғана беріледі. Соңғы жылдары Соломон Ғибадатхана тауының адал жақтастарының назарын ахираттық және мессиандық бағытқа қарай жылжытты, ал еврей ғибадатханасын қалпына келтіру қозғалыстың басты мақсаттарының біріне айналды. Осы кезеңде қозғалыс христиан фундаменталистерімен жақын байланыс орнатты.
The Temple Mount Faithful functions as a protest movement, but, unlike some other radical Jewish groups, it attempts to operate within Israeli law. Typically, shortly before major Jewish religious festivals, the group requests a permit from the Israeli police to enter the Temple Mount compound and conduct prayer services there. These requests are routinely denied, and are followed by petitions to Israel's High Court of Justice. The High Court, also routinely, permits the group to enter the site, but not to pray there; and such permit is contingent on the Israeli police concluding that the security situation would allow such entry. In recent years, Salomon increasingly shifted the focus of the Temple Mount Faithful in the apocalyptic and messianic direction, and restoration of the Jewish Temple became one of the central objectives of the movement. During the same period, the movement developed close ties with Christian fundamentalist circles,
Гершон Сүлейменнің өлімі
2022 жылдың 23 қарашасында Храм тауына адал қызмет етушілердің негізін қалаушы Гершон Соломон қайтыс болды. Көп жылдар бойы Храм тауына кіруіне тыйым салынғанмен, өмірінің соңғы жылы бір рет баруға рұқсат алды.
On November 23, 2022, Gershon Salomon, founder of the Temple Mount Faithful, died. Although banned from the Temple Mount for many years, he was allowed to make one visit during the last year of his life.