Кіріспе

Неміс аңызындағы аңызды ергежейлі Алберих - ергежейлі. Ол Nibelungenlied және Ortnit поэмаларында ең басты рөлде көрінеді. Ол сонымен қатар Альфрикр деген атпен Thidreksaga деп аталатын ескі норвегтердің неміс аңыздары жинағында да кездеседі. Оның есімі "табиғаттан тыс күштердің (эльфтердің) билеушісі" дегенді білдіреді және ол көне француз Альберон немесе Ауберонға (ағылшынша Оберон) балама. Кейін бұл есім Ричард Вагнердің "Der Ring des Nibelungen" опералық циклындағы кейіпкерге берілді.

Мифология

Олберрих Нибелунг жырында маңызды рөл атқарады, ол Нибелунг қазынасының сақшысы және он екі адамның күшіне ие. Зигфрид оны көрінбейтін плащысы (Тарнкаппе) арқылы жеңіп, содан кейін шал қызмет етеді. Кейін Зигфрид қазынаны талап ету үшін ескертпестен келгенде, оның сақалын әжуалай шайқаста тартып алады. Ортнит патша Махорелдің қызын бағындыруға тырысқанда, Олберрих Ортнитке әкесі екенін ашып, оған көмектеседі, патшамен әсте жоқ ойнап, тіпті Мұхаммедтің рөлін сомдайды. Ортнит айдаһарлардың жұтасымен соңғы, қасіретті саяхатына шыққанда, Олберрих сиқырлы сақинаны қайтарып алып, Ортнитті ізденісін тоқтатуға ескертеді. Тидрексагада Альфрикр Эккисакс және Нагельрингр деген екі қылыш жасайды, соңғы қылышты Тидрекке сыйлайды. Олберрих туралы батырлық поэзиядан басқа мәліметтер сирек кездеседі.

Вагнер

Вагнердің «Нибелунгтер сақинасы» опералық циклында Альберих – нибелунгтер нәсілінің басшысы және оқиғаларды қозғаушы басты қарсылас. Циклдің алғашқы операсы «Райн алтынында» ол махаббаттан бас тартып, Рейн өзенінің алтынын ұрлағаннан кейін сақинаны жасауға қабілетті болады. Оның інісі, темірші Миме, Альберих үшін Тарнхельмді жасайды. Алтын ұрлығы және құдіретті сақина туралы жаңалық құдайлар мен алыптарды әрекетке итермелейді. Алыптар Фафнер мен Фасольт Вальхалланы салу үшін төлем ретінде сақинаны талап етеді және Фреяны кепілге алады. «Гөттердаммерунгта» (Вагнер циклының төртінші операсы) батыр Зигфридті өлтірген Хаген – Альберих пен адам әйелі Гримхильданың жартылай адам, жартылай карлик ұлы. Хагеннің тегінің бұл егжей-тегжейі Вагнердің өнертапқышылығы, ол мифтер мен эпостық поэзиялардан алынбаған, онда Хаген – қарапайым адам, адам ата-анасы бар. Вагнердің Альберихі – көбінесе «Нибелунген әніндегі» Альберихке, сондай-ақ скандинавия мифологиясындағы Андвариге негізделген жиынтық кейіпкер. Ол кеңінен сипатталған, әсіресе Теодор Адорно, оны жағымсыз еврей стереотипі ретінде бейнелеген, оның нәсілі «бұрмаланған» музыка және «ысылдаған» сөйлеу арқылы көрінеді; алайда, басқа сыншылар бұл бағалаумен келіспейді. Альберих «Райн алтынында» пайда болады, «Валкүреде» жоқ, содан кейін «Зигфридте» және соңында «Гөттердаммерунгта» (Хаген ұйықтағанда, Хагенге сақинаны қайтарып алуға бұйрық береді) көрінеді. Операның соңында Альберих үш Рейн қызымен бірге «Нибелунгтер сақинасы» операсының тірі қалған басты кейіпкерлері болып табылады. Вотан «Гөттердаммерунгтың» соңында Вальхалла өртенгенде көз жұмады, «Райн алтынынан» Фасольт «Райн алтынында» қайтыс болады, «Валкүренен» Сиеглинде мен Зигмунд «Валкүреде» өледі (Сиеглинде кем дегенде Зигфрид басталған кезде қайтыс болады, шамамен 15–20 жыл өткен соң), Миме («Райн алтынынан» және «Зигфридтен») «Зигфридте» өледі, Гунтер мен Хаген («Гөттердаммерунгтан») екеуі де оның соңында қайтыс болады, ал Зигфрид («Зигфридтен» және «Гөттердаммерунгтан») және Брунгильда («Валкүренен», «Зигфридтен» және «Гөттердаммерунгтан») екеуі де «Гөттердаммерунгта» өледі.

Мұра

Бірінші дүниежүзілік соғыста Германияның Гинденбург шебіндегі нығайтылған бекіністерге шегінуі, ресми түрде Зигфрид атымен аталса да, әдетте Олберих операциясы деп аталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германия эхоны жоятын плиткалар жасады, оларға Альберих деген есім берілді.