Солтүстік қамал: Екінші дүниежүзілік соғыстың тұтқындық тарихы

Кіріспе

1955 жылы Гай Хамильтон түсірген британдық фильм, 1955 жылғы фильм.

"The Colditz Story" – Джон Миллс пен Эрик Портманның басты рөлдерде ойнаған, Гай Хамильтон режиссерлік еткен британдық соғыс тұтқыны туралы фильм.

Сюжет

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер Колдиц қамалын жоғары қауіпсіздікті қамтамасыз ететін әскери тұтқын лагеріне айналдырды. Оның мақсаты – басқа Офлагтардан қашуға тырысқан одақтас тұтқындарын ұстап тұру болды. Сондықтан Колдицте негізінен британдықтар, голландтар, француздар және поляктар сияқты әртүрлі ұлт өкілдері болды. Британдық тұтқындардың арасында Пэт Рид пен аға британдық офицер полковник Ричмонд болды. Ричмондты комендант "қашуға тыйым салынған" деп ескертеді, бірақ Ричмонд бұл кеңеске құлақ аспауға ниеттенбейді. Барлық тұтқындар Примге, қауіпсіздік жетекшісіне күмәнмен қарады, ол тиімді әрі жабырқаушыл еді. Рид және басқа британдық офицерлер бір түні шлюздің қақпағын ашуға тырысады, бірақ француздықтардың бірдей уақытта жасаған әрекеті неміс күзетшілерін ескертеді. Рид пен Ла Тур ынтымақсыздақ болуына байланысты бір-бірін кінәлайды. Кейін британдық туннель голланд офицерлері қазып жатқан басқа туннельмен кездесіп, құлайды. Ричмонд әрекет етуге шешім қабылдап, әр ұлттан қашу офицерлерін құруды ұсынады, олар әрекеттері бір-біріне кедерес келтірмеуі үшін үнемі байланыста болуы керек. Бұл офицерлер өздері қашуға қатыспау туралы келісімге сүйенуі керек еді. Рид британдық контингенттің басшысы болады. Біршама уақыттан кейін Уинслоу қамалдан шығарылатын төсек-орын арасында жасырынып, бірден ұсталмайды. Ричмонд өзінің қашу жоспарына қолдау көрсетеді, ол Франц Йозеф есімді фельдвебельдің рөлін сомдауға байланысты. Бұл жоспар сәтті болып көрінеді, бірақ шешуші сәтте неміс күзетшілері пайда болып, барлық қатысушыларды тұтқындайды. Тайлер жараланып, атылады. Ричмонд, Рид және тағы ондай адамдар бір айға жеке камераға қамалады, ал хабарласушы болу мүмкіндігі алғаш рет талқыланады. Бұл күдік Гестапо отбасына қорқыныш көрсеткен поляк офицерлерінің бірі күзетшілермен бірлесіп, қашу жоспарларын сатқан кезде расталады. Екі апта бойы қашып жүргеннен кейін Уинслоу қайтадан тұтқындалып, Колдицке қайтарылады. Жеке камерада отырып, дене шынықтыру кезінде Ла Турмен сөйлеседі және Ла Турдың отандасының көмегімен тікенді сымды қоршаудан секіріп өтетінін көреді. Уинслоу күзетшіге ұрысып, Ла Турды атудан тоқтатады, ол бостандыққа қашып кетеді. Біршама уақыттан кейін Ричмонд британдық офицердің әлі толық қашып құтылмағанына наразылық білдіреді. Ридтің досы МакГилл Ричмондқа жаңа жоспармен келеді, бірақ Ридті қашу офицерінің міндеттерінен босатып, МакГилл мен Рид бірге әрекет жасаса ғана оны ашатынын айтады. Ричмонд келіседі, ал МакГилл Ридті жоспардың орындалуына сендіреді. Қашушылар неміс офицерлері болып жамылып, күзетшілерге неміс асханасынан жақындасады. МакГилл бұрынғы әрекеттердің сәтсіздікке ұшырауының себебі қашушылардың дұрыс емес бағыттан келгенін айтады. Бұл әрекет қамал театрында қойылатын ревюмен бірге өтеді, онда барлық жоғары шенді неміс офицерлері шақырылған. МакГилл өте бойлы, ол бейсауат мінез-құлқымен күзетшілерді жиі ашуландырады. Ричмонд оның тым көзге түсетінін түсінеді және жоспардың сәтті болуы үшін оны бас тартуын сұрайды, соның ішінде Ридті де. МакГилл Ричмондтың пікірін қабылдайды, бірақ қатты күйреп қалады. Келесі күні ол жаттығу алаңын қоршап тұрған сымды қоршаудан көтерілуге тырысады және күзетшілер оны атып өлтіреді. Рид Ричмондтың шешімін білгеннен кейін қашуға рұқсат бермейтінін айтады, бірақ Ричмонд оны МакГилл үшін оны жасауға көндіреді. Қашу жоспарланғандай, ревю кезінде жүзеге асырылады. Төрт адам қамалдан шығып кетеді, бірақ екеуі тез арада тұтқындалады. Бірнеше күннен кейін Ричмонд құпия хабарлама жазылған почта карточкасын алады. Ол жиналған және қуанған тұтқындарға Рид пен Уинслоу бейтарап Швейцарияға сәтті өтіп кеткенін хабарлайды.

During World War II, the Germans transformed Colditz Castle into a high security prisoner of war camp called Oflag IV C. Its purpose was to restrain those Allied prisoners who had attempted to escape from other Oflags and so Colditz housed various nationalities who were mainly British, Dutch, French and Polish. Among the British prisoners are Pat Reid and Senior British Officer Colonel Richmond. Richmond is warned by the Kommandant that "escaping is verboten" but Richmond has no intention of heeding this advice. All the prisoners are wary of Priem, the chief security officer, who is efficient and tenacious. Reid and other British officers attempt to open a manhole cover one night but are foiled by a simultaneous French attempt which alerts the German guards. Reid and La Tour argue about the lack of co operation, both blaming the other. Later, a British tunnel is making progress until it meets another being dug by the Dutch officers and a collapse occurs. Richmond decides to act and proposes the creation by each nationality of escape officers who must liaise at all times to make sure attempts do not interfere with each other. This would be on the understanding that the escape officers do not themselves take part in an escape. Reid accepts the post for the British contingent. Soon afterwards, Winslow is hidden among palliasses being taken out of the castle and is not immediately caught. Richmond gains agreement for his own escape plan which hinges on his impersonation of a feldwebel called Franz Josef. This seems to be succeeding until, at the key moment, the German guards emerge and arrest all concerned. Tyler is shot and wounded. Richmond, Reid and a dozen others are placed in solitary for a month and the likelihood of an informer is first discussed. This turns out to be the case when one of the Polish officers, whose family have been threatened by the Gestapo, is found to be collaborating with the guards and betraying escape plans. After two weeks on the run, Winslow is recaptured and returned to Colditz. While he is in the solitary compound, he talks to La Tour during a physical exercise session and watches as La Tour, helped by a compatriot, leaps over the barbed wire fence. Winslow runs into a guard to stop him shooting La Tour who runs to freedom. Soon afterwards, Richmond expresses annoyance that no British officer has yet made a complete escape. Reid's friend McGill approaches Richmond with a new plan but says he will only disclose it if Richmond will relieve Reid from his escape officer duties so that McGill and Reid can make the attempt together. Richmond agrees and McGill convinces Reid that the plan is feasible. The escapees will be disguised as German officers but will approach the guards from the direction of the German mess. McGill argues that previous attempts have failed because the escapees came from the wrong direction. The attempt will coincide with a revue being staged in the castle theatre, to which all senior German officers are being invited. McGill is very tall and has antagonised the guards many times by reckless behaviour. Richmond realises that he will be too conspicuous and asks him to stand down so that other officers including Reid will have a good chance of making the plan work. McGill accepts Richmond's reasoning but is devastated. Next day, he attempts to scale the wire fence surrounding the exercise compound and is shot dead by the guards. Reid, on learning of Richmond's decision, says he will not let the escape attempt proceed but Richmond persuades him to do it for McGill's sake. The escape goes ahead as planned while the revue is being staged. Four men get out of the castle but two are soon recaptured. Several days later, Richmond receives a postcard with a cryptic message. He announces to the assembled and cheering prisoners that Reid and Winslow have successfully crossed into neutral Switzerland.

Өндіріс

Фильмнің соңына жақын тұстағы театрлық қойылым, ол тұтқындар Рид пен Уинслоудың қашып кетуін жасыру үшін пайдаланады, Уилл Файфтың "Мен Глазгоға жатамын" әнінің пародиясымен – "Мен Кольдицке жатамын" деп басталады. Иан Кармайкл мен Ричард Уоттис, екі гвардия офицерінің рөлінде, Фланаган мен Алленнің "Аркалардың астында" әніне негіделген көрінісін орындайды.

Қабылдау

Фильм 1955 жылы британдық кассада төртінші ең көп танымал фильм болды. Kinematograph Weekly журналының мәліметінше, ол 1955 жылы британдық кассада табысты болды. Ол өзінің құнын бес айдың ішінде Ұлыбританияда ғана қайтарып алды. Ридтің кітабы негізінде BBC телесериалы "Colditz" 1972–1974 жылдары көрсетілді. Сериалда Дэвид МакКаллум, Роберт Вагнер, Джек Хедли және Эдвард Хардвик түсті.