Кіріспе
Британдық G класты эсминец HMS Grafton (H89) – 1930 жылдардың ортасында Корольдік теңіз күштері үшін салынған G класты эсминец. 1936–1939 жылдардағы Испания азамат соғысы кезінде кеме Испания суларында көп уақыт өткізіп, Ұлыбритания мен Франция келіскен бейтараптық шараларын сақтады. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін ол Жерорта теңіз флотынан Ұлыбританияға күзету және контрабанданы тексеру міндеттері үшін жіберілді. 1940 жылдың сәуір айында Норвегия операциясы басталғанда «Графтон» жөндеуде болды, бірақ жөндеуден кейін Норвегияға конвойлерді сүйемелдеді. Ол мамыр айында Дюнкерк түбегінен британдық әскерлерді эвакуациялады, бірақ басқа британдық эсминецтен аман қалғандарды құтқару үшін тоқтағанда неміс теңіз астығымен батырылды.
HMS Grafton (H89) was a G class destroyer built for the Royal Navy during the mid 1930s. During the Spanish Civil War of 1936–1939 the ship spent considerable time in Spanish waters, enforcing the non intervention measures agreed by Britain and France. After the beginning of World War II she was transferred from the Mediterranean Fleet to Great Britain for escort and contraband inspection duties. Grafton was refitting when the Norwegian Campaign began in April 1940, but the ship escorted convoys to Norway once her refit was completed. She evacuated British troops from the Dunkirk bridgehead in May, but was sunk by a German submarine after she stopped to rescue survivors from another British destroyer.
Сипаттама
Графтон стандартты жүктемеде және терең жүктемеде суға батты. Кеменің жалпы ұзындығы 323 фут (98 м), ені 33 фут (10 м) және сусымасы 12 фут (4 м) болды. Ол Парсонс тісті бу турбиналарымен қозғалды, екі валды айналдырып, жалпы қуаты және максималды жылдамдығына қол жеткізді. Турбиналарға бу үш Admiralty 3 барабанды қазаннан берілді. Графтон максималды мөлшерде жанармай тасыды, бұл оған жылдамдығында белгілі бір қашықтықты жүруге мүмкіндік берді. Кеменің экипажы бейбіт уақытта 137 офицер мен сарбаздан, ал соғыс уақытында 146 адамға дейін жетті. Кемеде төрт 45 калибрлі 4,7 дюймдік (120 мм) Mark IX зеңбірегі жеке орнатуларда орналасқан. Әуе шабуылынан қорғану үшін Графтон экипажы 0,5 дюймдік (12,7 мм) Vickers Mark III пулеметтерімен жабдықталған екі төрттік Mark I орнатуларын қолданды. Ол сондай-ақ екі су үстіндегі төрттік торпедалық аппаратпен жабдықталды.
Қызмет
Грэфтон кемесі 1934 жылғы 30 тамызда Джон И. Торникрофт және компаниясымен Гэмпширдегі Вулстон қаласында салынды, 1935 жылғы 18 қыркүйекте суға түсіріліп, 1936 жылғы 20 наурызда құрастырылуы аяқталды. Қару-жарақ сияқты мемлекеттік жабдықтарды есептемегенде, кеменің құны 248 485 фунт стерлинг болды. Пайдалануға берілгеннен кейін қысқа мерзімге 20-шы эсминц флотилиясына тағайындалғаннан басқа, Грэфтон соғысқа дейінгі кезеңде Жерорта теңіз флотының 1-ші эсминц флотилиясына қарасты болды. 1936 жылғы 10 тамыз бен 9 қыркүйек аралығында ол, Едуард VIII патшаның Жерорта теңізінің шығысын шарлаған кезінде «Нахлин» яхтасын сүйемелдеді. Содан кейін Грэфтон Испания азаматтық соғысы кезінде Испания суларында патрульдеуге қатысып, араласпау комитетінің саясатын сақтады. 1939 жылғы қыркүйекте Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда кеме Мальтада жөндеуден өтіп жатқан еді. Ол Норвегияға конвойлерді сүйемелдеді, 11 мамырға дейін.
Динамо операциясы
Кале қоршауы кезінде Графтон жеңіл крейсерлерді сүйемелдеді және олар 26 мамырда 30-шы моторлы бригадаға теңіз артиллериясымен қолдау көрсетті. Келесі күні ол Дюнкерктен солтүстік-шығысқа қарай Ла-Панне және Брей жағалауларынан 1600-нан астам әскерді эвакуациялады. 29 мамыр күні таңертең ол неміс торпедалық катері S 30 торпедасымен батып кеткен эсминецтен аман қалғандарды құтқару үшін тоқтады. Бельгияның Ниувпорт қаласының жанында "Уэйкфул" эсминесінен аман қалғандарды құтқарып жатқанда, "Графтон" неміс теңіздік қайығы U 62 торпедасымен зардап шекті. Бұл кемені ауыр зақымдады, сондай-ақ көпірге зақым келтірген одан әрі жарылыс тудырды, нәтижесінде капитан мен тағы бір офицер қаза тапты. 13 теңізші және асхана бастығы да қаза болды. Кеменің қаңқасы сынды, бірақ ол барлық аман қалғандарды эсминец пен "Малин" көлігімен құтқаруға жететіндей уақытқа дейін су бетінде қалды. "Иванхо" кемесі Графтонды теңіз артиллериясымен баттырды, өйткені ол қауіпсіз жағаға сүйреуге тым зақымдалған еді.