Кіріспе

Польша генералы, граф Ян Стефан Круковицкий (1772–1850) – Польша генералы және қараша көтерілісі кезінде Польша Ұлттық Үкіметінің төрағасы (Rządu Narodowego президенті), сондай-ақ Наполеон соғыстарында Наполеон әскерлері құрамында шайқасқан генерал.

Ерте өмір және білім

Ян Круковецкий 1772 жылдың 15 желтоқсанында Львов қаласында туған. Ол Венадағы Терезианда оқыды және Австрия армиясына қатысты.

Әскери мансап

Круковицкий 6-шы Австрия-Түрік соғысы (1788-1791) кезінде Балқандағы түрік әскерлеріне қарсы науқандарда шайқасты. 1794 жылдың қыркүйегінде Круковицкий Австрия Габсбург монархиясының 1794 жылдың наурыз-қараша айларындағы Костюшко көтерілісіне жасаған жауабына наразылық білдіріп, офицерлік шенін тастады. Ол келесі 12 жылды зейнетте өткізді. 1806 жылы Круковицкий француз армиясына қосылып, Наполеонның науқандарында күресті. 1812 жылы ол Ресейге қарсы соғыста Наполеон армиясының құрамында болды. Смоленск шайқасында жараланып, «Құрмет легионымен» марапатталды, бригада генералы дәрежесіне көтеріліп, атты әскер бригадасына қолбасшылық етті. Лейпциг шайқасында генерал Сокольницкийдің басшылығымен шайқасты, бірақ Галле қақпасын басып алуға жетпеді. 1814 жылдың 1 наурызында Круковицкий Версальдегі поляк құрмет қарауылына басшылық етті. 1814 жылы патша Александр I Круковицкийді тіл білу қабілетіне орай Англияға жіберді. Оның міндеті – поляк соғыс тұтқындарына өтемақы төлеуді қамтамасыз ету болды. Парижге оралған соң, Лейпцигтегі әрекеттері туралы сын айтылған бір памфлеттің жарияланғанын көрді. Ол памфлетті псевдониммен жазған генерал Сокольницкийді сотқа берді, бірақ сотта жеңілді. Круковицкий патшаға есеп беру үшін Мәскеуге барды және 1815 жылдың ақпан айында Парижге қайтты. Сол жылдың 16 сәуірінде орыс және поляк офицерлерінің құрметіне өткен кеште ол Сокольницкийдің аяғына тиіп, саусағын басып кетті. Ол әскери сотқа берілді, бірақ 1816 жылдың қыркүйегінде Сокольницкий қайтыс болғаннан кейін Круковицкий тек қана әскердегі қызметтен шеттетіліп, Польшаға оралды. 1831 жылдың тамызында Круковицкий қараша көтерілісі кезінде Польша үкіметінің басшысы болды, бірақ қыркүйекте Варшаваны орыс әскерлеріне тапсыруға мәжбүр болды және Сібірге жер аударылды. Польшаға оралғаннан кейін, ол мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен сотталды, бірақ ақталды. Круковицкий әйелінің мүлігінде, Рогово маңындағы Попеньде қоныстанды және 1850 жылдың 17 сәуірінде қайтыс болды.