Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гонконг фестивалі
Hong Kong festival
Чхун Чау Бун фестивалі немесе Чхун Чау Да Цзиу фестивалі – Гонконгтағы Чхун Чау аралында өткізілетін дәстүрлі қытай фестивалі. Жыл сайын өткізіліп, осылайша ең көп назар аударатын, ол мұндай Да Цзиу фестивальдерінің ең танымал фестивалі болып табылады, ал Цзиу – даостық құрбандық рәсімі. Мұндай шаралар Гонконгтағы негізінен ауылдық қауымдар тарапынан жыл сайын немесе белгілі бір жылдар аралығында, тіпті 60 жылда бір рет (яғни қытай астрологиялық күнтізбесіндегі бір жыл) өткізіледі. Бұл халықтық дәстүрді Тайвань, Сычуань, Фуцзянь және Гуандун сияқты жерлер де бөліседі.
Cheung Chau Bun Festival or Cheung Chau Da Jiu Festival is a traditional Chinese festival on the island of Cheung Chau in Hong Kong. Held annually, and with therefore the most public exposure, it is by far the most famous of such Da Jiu festivals, with Jiu being a Taoist sacrificial ceremony. Such events are held by mostly rural communities in Hong Kong, either annually or at a set interval of years ranging all the way up to once every 60 years (i. e. the same year in the Chinese astrological calendar). Other places that may share the folk custom include Taiwan, Sichuan, Fujian and Guangdong.
Шолу
Чун Чаудың Бун фестивалі, жыл сайын ондаған мың жергілікті және шетелдік туристерді қызықтырады, қытай күнтізбесі бойынша төртінші айдың сегізінші күніне арналып өткізіледі (әдетте бұл мамыр айының басында болады). Ол Будданың туған күнін тойлаумен бірге келеді. Чун Чау Бун фестивалі балықшы қауымдарының қауіпсіздік үшін, пираттардан сақталуы үшін өткізген көңілді және қызықты дәстүр ретінде басталған. Бүгінде бұл діни бастауының көп бөлігі ұмытылып, фестиваль негізінен дәстүрлі қытай мәдениетін көрсетуге айналды. 40 жыл бұрын ашылған фестивальдің ресми нан жеткізушісі Квок Кам Ки фестиваль үшін 60 мыңнан астам нан пісіреді.
Cheung Chau's Bun Festival, which draws tens of thousands of local and overseas tourists every year, is staged to mark the Eighth day of the Fourth Month, in the Chinese calendar (this is usually in early May). It coincides with the local celebration of Buddha's Birthday. The Cheung Chau Bun Festival began as a fun and exciting ritual for fishing communities to pray for safety from pirates. Today this religious origin has largely been forgotten, and the festival has mainly become a showcase of traditional Chinese culture. Kwok Kam Kee, the official bun supplier for the festival which was opened 40 years ago, makes over 60,000 buns for the festival.
Тарих
Мереке туралы бір әңгімеде 18 ғасырда Чхунг Чау аралы індеттен зардап шегіп, содан кейін қарақшылар басып кірген. Жергілікті балықшылар өздерінің қамқоршы құдайы Пак Тайдың мүсінін аралға әкелгенге дейін осылай болды. Арал көшелерімен шеру еткен құдай зұлым рухтарды қуды. Сондай-ақ, ауыл тұрғындары түрлі құдайлар кейпіне кіріп, аралды аралап зұлым рухтарды қуып шықты. Хайлуфенг халқы Чхунг Чауда Пак Тайға алғашқы болып табынды. Кейін аралдағы кантондықтар мен танкалар да Пак Тайға құлшылық ете бастады. Бірте-бірте аралдағы барлық диалектік топтар әртүрлі халықтық элементтерді біріктіретін Чхунг Чау Бун фестиваліне қатысты.
One story of the origin of the festival is that in the 18th century, the island of Cheung Chau was devastated by a plague and infiltrated by pirates until local fishermen brought an image of their patron Deity, Pak Tai to the island. Paraded through the village lanes, the deity drove away evil spirits. Villagers also disguised themselves as various other deities and walked around the island to drive away the evil spirits. Hailufeng people are the first on Cheung Chau to worship Pak Tai. The Cantonese and Tanka on the island subsequently also worship Pak Tai. Gradually, all dialect groups on the island took part in the Cheung Chau Bun Festival which integrates different folk elements.
Вегетариандық
Жыл сайын ай күлімі бойынша төртінші айдың сегізінші күні арал тұрғындары бір апталық алғыс айту мерекесін, әдетте сәуір немесе мамыр айында, ұйымдастырады. Мереке жеті күнге созылады. Осы күндердің үшеуінде аралдың барлық тұрғындары ет жемейді; аралдың көптеген танымал теңіз тағамдары рестораны осы дәстүрді сақтайды. Жергілікті McDonald's та мәзірінен етті алып тастап, оның орнына саңырауқұлақтан жасалған вегетариандық бургерлер сатады.
Every year on the 8th day of the fourth month of the lunar calendar, the islanders organise a weeklong thanksgiving, the Cheung Chau Bun Festival usually in April or May. The festival lasts for seven days. On three of these days the entire island goes vegetarian; most of the island's famous seafood restaurants adhere to this tradition. The local McDonald's also takes meat off the menu and instead sells veggie burgers made of mushrooms.
Көшелер парады / Айналып тұрған түстер
Дәстүрлі арыстан билері мен айдаһар билерінен басқа, аңыздағы және заманауи батырлар киімін киген балалар қалың жұрттың үстінен семсерлер мен қағаз желдеткіштердің ұштарында (飄色) ілінеді. Олар парадты әуеде құрайды және барлығы болаттан жасалған каркастарға бекітіледі, бірақ олар ауада сырғанағандай көрінеді. Ата-аналар балаларының парадқа қатысуын үлкен мәртебе деп санайды. Бұл қызықты шеру музыканттардың қатты дауыспен гонг пен барабан соғып, зұлым рухтарды қорғаумен бірге өтеді. Оны аралдағы Жейд бостығы ғибадатханасына арналған Су құдайы және Солтүстік құдайы Пак Тайдың керемет бейнесі бастап келеді.
In addition to traditional lion dances and dragon dances, children dressed as legendary and modern heroes are suspended above the crowd on the tips of swords and paper fans (飄色). They form the parade in the air and are all secured within steel frames, though they appear to glide through the air. Parents consider it a great honour for their offspring to be part of the parade. This fascinating procession is accompanied by the bedlam of musicians loudly beating gongs and drums to ward off evil spirits. It is led by a spectacular image of Pak Tai, the God of Water and Lord of the North, to whom the island's Temple of the Jade Vacuity is dedicated.
Пак Тай
Чен Чау дәстүрлі түрде балықшылардың аралы болғандықтан, Пак Тай оның ең құрметті құдайы болып саналады, себебі оның балықшы қайықтарына сәтті саяхат сыйлауға және олардың экипаждарына мол уловты қамтамасыз етуге қабілетті деп сеніледі. Иманды жандар оны "Пей Фанг Чен Ву Хсуан Т'иен Шан Ти" (Солтүстік аспанның нағыз сарбазы және жоғары құдайы) деп біледі.
Since Cheung Chau is traditionally an island of fisherfolk, Pak Tai is its most revered divinity, since it is believed he has the power to confer smooth sailing for the fishing boats as well as providing good catches for their crews. Pious believers recognise him as "Pei Fang Chen Wu Hsuan T'ien Shang Ti" (True Soldier and Superior Divinity of the Deep Heaven of the North).
Тин Хау (Тян Шан Шен Му)
Бұл мерекенің екінші ең маңызды құдайы – аса құрметті Тин Хау, Теңіз Құдайы және барлық балықшылар мен қайықшылардың қорғаушысы. Алдағы дауылдар туралы ескерту беруімен және көптеген адамдарды кеме апаттарынан құтқаруымен даңқ алған ол, Оңтүстік Қытай аймағында кең таралған аналық құдай және көптеген балықшылардың сенімін жеңіп алды.
The second of the most significant deities involved in the celebration is the highly revered Tin Hau, Goddess of the Seas and protector of all fishermen and boat people. Celebrated for providing warnings of imminent storms and saving countless lives from wreckage, she is a popular motherly goddess in Southern China region and won the devotion of many fisherfolk.
Куан Ин мен Хун Хсинг
Парадқа қатысатын аспан құдайларын тағы екі құдай толықтырады: Куан Ин, тыныш және әрдайым мейірімді күлімсіреген Мейірімділік Құдайы; және Хун Шинг, қауметті бас киімі, қатал беті және қалың қара сақалы бар Оңтүстік Құдайы.
Two more deities complete the celestial divinities taking part in the parade: Kuan Yin, the Goddess of Mercy with her tranquil and ever compassionate smile; and Hung Shing, the terrifying God of the South with his menacing head dress, unkind face, bushy black beard.
Бунды ұрлау
Фестивальдің басты орталығы – Пак Тай ғибадатханасы, онда "Бун мұнаралары" (包山) орналасқан. Бұл – бидай нандарымен жабылған үш алып 60 фут биіктіктегі бамбук мұнаралар. Осы нанмен жабылған мұнаралар фестивальге есімін берді. Бұл дәстүр Оңтүстік Фуцзянь және Чаочжоу аймақтарындағы қиангу (qianggu) салтынан бастау алады, онда адамдар жалғыз рухтарға арналған тағамды ұрлайды. Тарихи тұрғысынан, жас жігіттер мұнараға шауып, нанға қол жеткізуге тырысатын, мұнарадағы нан неғұрлым жоғары болса, оның отбасына соғұрлым көп бақыт әкеледі деп сенетін. Бұл жарыс "Нан ұрлау" (搶包山) деп аталды. Алайда, 1978 жылы өткен жарыс кезінде мұнаралардың бірі құлап, 100-ден астам адам жарақаттанды. Келесі жылдары үш тағайындалған альпинист (әр мұнараға біреуден) өз мұнараларына өрлеп, жоғарғы бөлігіндегі нандарды алып, төмен түскенде мұнараларды наннан тазартатын. Үш "Бун тауы" әлі де Пак Тай ғибадатханасының алдында орналасқан және дәстүрлі бекіту әдісі – бамбук мұңқаларымен салынады. 2005 жылы жақын жердегі спорт алаңында бір мұнараға көтерілу жарысы қайта жаңғыртылды, онда қауіпсіздік шаралары күшейтілді, соның ішінде тауға көтерілуге арналған құралдар мен қатысушыларға арналған оқулықтар (қазір әйелдер де қатысады) қосылды. 2006 жылы бұл іс-шараның командалық нұсқасы енгізілді. "Нан ұрлаудың" жаңартылған нұсқасы, сондай-ақ дәстүрлі үш "Бун тауы" фестивальдің түн ортасында мұнаралардан нансыз қалдырылады. 2007 жылдың ақпан айында бір мұнаралы құрылымдағы нандар енді пластиктен жасалатыны жарияланды. Фестиваль кезінде аралда қытай опералары, арыстан билері және діни қызметтер де өтеді.
The centrepiece of the festival is at Pak Tai Temple where the "Bun Towers" (包山) stand. These are three giant 60 feet bamboo towers covered with buns. It is these bun covered towers that give the festival its name. It originates from the custom in Southern Fujian and Chaozhou known as qianggu , where people snatch food that has been offered to the lonely spirits. Historically, young men would race up the tower to get hold of the buns; the higher the bun, the better fortune it was supposed to bring to the holder's family; the race was known as "Bun snatching" (搶包山). However, during a race in 1978 one of the towers collapsed, injuring more than 100 people. In subsequent years, three designated climbers (one climber to each tower) raced up their respective towers and having cleared the top buns proceeded to strip the towers of their buns as they descended. The three "Bun Mountains" are still placed in the area in front of Pak Tai Temple, and are constructed using the traditional fixation method — bamboo scaffolding. In 2005, a single tower climbing event in the adjacent sports ground was revived as a race—with extra safety precautions including proper mountain climbing tools as well as tutorials for participants (which now include women). A teamwork version of the event was added in 2006. The revised version of "Bun snatching" as well as the traditional three "Bun Mountains" still have their buns removed from the towers at midnight of the Festival. In February 2007, it was further announced that the buns on the single tower construct will henceforth be made of plastic. During the festival, Chinese operas, lion dances, and religious services also take place on the island.
Квок Ка-Минг
Квок Ка Минг, Чхун Чау қаласында туған, физикалық жаттықтырушы және Гонконгтың Чхун Чау қаласында өткізілетін Чхун Чау бунде сынық жарысының 4 рет жеңімпазы. Бунде шашу іс-шарасы – Чхун Чау Бон фестивалінің дәстүрлі іс-шарасы. Квок Чхун Чау аралының тұрғыны және Шатин қаласының өрт сөндірушілері үшін дене шынықтыру жаттықтырушысы болып жұмыс істейді. 2005 жылы, жаңа форматтағы жарыстың алғашқы жылы, Квок Ка Минг мырза 423 ұпай жинаған бірінші орын алған Яу Хунг Минг мырзадан 30 ұпайға басымдықпен жеңіске жетті. 2006 жылы, қызықты жарыс барысында Квок Ка Минг 705 ұпай жинап, кубокты сақтап қалды. 2007 жылы Квок Ка Минг 648 ұпай жинап жеңімпаз атанды. Квок Ка Минг 2008 жылы 715 ұпай жинап, чемпиондық атағынан айрылды. 2009 жылы Квок Ка Мингтің алғашқы үштікке ілеспеді. Бірақ Квок 2010 жылы 939 ұпай жинап, ойынды жеңіп алып, тағы да «Бунде сынық» королі атанды. 2011 жылы ол финалға өте алмады.
Kwok Ka Ming, born in Cheung Chau, is a physical trainer and 4 times winner of the Cheung Chau bun scrambling competition in Cheung Chau, Hong Kong. The Bun Scrambling Event has been a traditional activity of the Cheung Chau Bun Festival. Kwok is a resident of Cheung Chau Island and works as a physical trainer for Shatin firefighters. In 2005, in the first year of the modern competition, the trophy eventually went to Mr Kwok Ka ming, who led a narrow edge of 30 marks over the first runner up, Mr Yau Hung ming, who scored 423 marks. In 2006, after an exciting round of the competition, Kwok Ka ming retains the trophy by scoring 705 marks. In 2007, Kwok Ka Ming won by scoring 648 marks. Kwok Ka Ming lost his title in 2008, when he scored 715 marks. In 2009, Kwok Ka Ming did not feature in the top 3. But Kwok was the bun scrambling king again in 2010, when he won the game by scoring 939 points. In 2011 he failed to make it to the finals.
Қағаз мүсіндерін өртеу
Түннің он бестен бір сағатына қарай, Аруақтар патшасының қағаздан жасалған бейнесі отқа беріледі, алып құрбандық шамы жағылады, ал бауырсақтар жиналып, ауыл тұрғындарына таратылады, олар осы ырысқа бөліскеніне қуанып, түннің жарығына дейін шаттанады.
At a quarter to midnight a paper effigy of the King of the Ghosts is set ablaze, enormous incense sticks are lit and the buns are harvested and distributed to the villagers, who, pleased to be sharing in this propitious good fortune, rejoice late into the night.
Бун-скрепингтің қайта оралуы
Жоғарыда айтылғандай, 1978 жылы мұнара құлағаннан кейін, үкімет шешімімен нан ұрлау рәсімі тоқтатылды. Бірақ, көптеген Ченг Чау ауылдықтары бұл тойды өмірінің бір бөлігі деп есептейді, сонымен қатар Гонконгтың бағалы мәдениетінің мысалы деп санайды. Ауыл тұрғындарының бұл рәсімді қайта жаңғыртуға деген үлкен ниетіне қоса, жергілікті мультфильм "Мекдулл ретінде менің өмірім" тоқтатылған дәстүрді еске түсіріп, көрермендерде сағыныш сезімін оялды. Оның үлкен танымалдылығының арқасында, көптен күткен бұл рәсім 2005 жылдың 15 мамырында қайтадан қолға алынды. Қауіпсіздік шаралары күшейтілді: іріктеу сайыстары арқылы таңдалған 12 тәжірибелі спортшы ғана бір "Бун тауына" шығуға рұқсат алды, ал бамбук орнына "Бун тауларының" негізі болаттан жасалды.
As mentioned above, the bun snatching ritual was abandoned by government decree due to the 1978 collapse of a tower. Still, many Cheung Chau villagers regard this celebration as part and parcel of their life, and also as an example of the precious culture of Hong Kong. In addition to the villagers' immense urge to resume the ritual, a local cartoon movie My Life as McDull recalled the abandoned ceremony, giving rise to nostalgia in its viewers. Because of its great popularity, the long awaited ritual was reintroduced on 15 May 2005. Safety measures were intensified: only 12 well trained athletes selected from preliminary competitions were permitted to climb on one single "Bun Mountain", and instead of bamboo, the framework of the "Bun Mountains" was made of steel.
"МакДулл ретінде өмірім" және "Бан-Снакинг" туралы көбірек
Фильмнің бір бөлігінде МакДалл Гонконг олимпиадашысы Ли Лай Шан сияқты олимпиадалық деңгейдегі спортшы болу үшін жаттығуға бел буады. Бірақ ол "Чен Чау" дағы қамшытқыштарды ұстау өнерін үйренеді. Қамшытқыштарды ұстаудың Олимпиада ойындарында ресми спорт түрі емес екенін түсінген МакДаллдың анасы Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) төрағасына хат жазып, өзінің шектеулі ағылшын тілі білімімен осы іс-шараны ресми мойындауды сұрайды.
In a part of the film, McDull decides to train to be an Olympic level athlete like the Hong Kong Olympian Lee Lai shan. However, the trade he learns is Cheung Chau bun snatching. Realising that bun snatching is not a formal sporting event in the Olympic games, McDull's mother writes a letter to the chairman of the International Olympic Committee (IOC), asking him/her with her limited proficiency of English to sanctify the so called sport event.