Кіріспе

Американдық банкті тонаушы (1945–2006)

Джон Стэнли Джозеф Войтович (/v//oi//'//t//ou//v//I//ch/, voyTOEvitch; 9 наурыз 1945 – 2 қаңтар 2006) – американдық банкті тонаушы, оның тарихы "Иттің түскі уақыты" фильмінің түсірілуіне себеп болды.

Ерте өмір

Войтович поляк әкесі мен итальян-американдық анасының (Терри Бассо) ұлы болды. Войтович бір кезде Гей белсенділері одағының мүшесі болған. Ол сол уақытта "Littlejohn Basso" (Basso – анасының бойжеткен аты) деген атпен таныстырылған. Войтович Голдвотер республикашылы болды.

Банкті тонау

1972 жылы 22 тамызда Войтович, Сальваторе Натуриле және Роберт Вестенберг бірлесіп Бруклиннің Грейвсенд ауданындағы 450-авеню П мекенжайындағы «Чейз Манхэттен» банкінің бөлімшесін тонауға әрекеттенді. Войтович пен Натуриле «Чейз Манхэттен» банкінің жеті қызметкерін 14 сағатқа кепілге алды.

Салдары

Войтовичтің айтуынша, оған кінәсін мойындаған жағдайда келісім ұсынылған, бірақ сот оны орындамады. 1973 жылғы 23 сәуірде ол Льюисбург федералдық түрмесінде 20 жылға кесілді, оның ішінде бесеуін өткерді. Войтович 1978 жылғы 10 сәуірде түрмеден босатылды, бірақ қайтадан ұсталды және 1984 жылы, сондай-ақ 1986-1987 жылдары шартты түрде босатылу шарттарын бұзғаны үшін тағы екі рет түрмеге қамалды. 1987 жылғы сәуірде босатылған ол Эденнің Нью-Йоркте айына шамамен бір рет келіп тұратынын айтты. Эден басқа біреуге үйленіп, кейін ажырасып кеткен. Войтович оның жаназасына қатысып, сөз сөйледі. 1975 жылы Войтович The New York Times газетіне хат жазып, адамдар оқиғаның фильмдегі нұсқасына сенеді деп алаңдады, ол оқиғаның тек 30 пайызы ғана шындыққа сәйкес екенін мәлімдеді. Войтовичтің басты наразылығы – оның әйелі Кармен Бифулконы қарапайым, артық салмақты әйел ретінде бейнелеуі, оның мінез-құлқы Эденмен қарым-қатынасына себеп болды деуі. Ал шындығында ол Эденмен танысқанға екі жыл бұрын Бифулкодан ажырасқан. Фильмде көрсетілген тағы бір қателік – ол анасымен ешқашан сөйлеспегені және полиция оған әйелі Карменмен сөйлесуге рұқсат бермегені. Бұдан өзге, фильмде Войтовичтің Натурилені полицияға «сатқаны» туралы айтылған, бірақ Войтович мұның рас емес екенін мәлімдегенмен, фильмді түрмедегі тұтқындар көргеннен кейін оның өміріне бірнеше рет қастандық жасалды. Войтович Пачино мен Сарандонның өзін және Элизабет Иденді сомдауын дұрыс деп бағалады. 2006 жылғы сұхбатта фильмнің сценарийшісі Франк Пирсон, сценарийді жазған кезде оқиға туралы толыққанды мәлімет алу үшін Войтовичті түрмеде бірнеше рет кездесуге тырысқанын айтты, бірақ Войтович оны көруден бас тартты, өйткені оның оқиғасының құқығы үшін жеткілікті ақша төленбегенін сезінді. Дегенмен, фильм өте табысты болды, жақсы пікірлер алды және 1975 жылғы марапаттау кешінде «Ең үздік түпнұсқа сценарий» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығын жеңіп алды.

Кейінгі жылдар және өлім

2001 жылы «Нью-Йорк Таймс» газеті Войтовичтің Бруклинде мемлекеттік жәрдемде өмір сүріп жатқанын хабарлады. Ол 2006 жылдың 2 қаңтарында анасының үйінде 60 жасында рактан қайтыс болды.