Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хондросаркома – сүйек саркомасы, қаңқа түзілетін трансформацияланған жасушалардан пайда болатын бастапқы қатерлі ісік. Хондросаркома – сүйек және жұмсақ тіндердің саркома деп аталатын ісіктерінің бір түрі. Сүйек саркомаларының шамамен 30% хондросаркома құрайды. Ол химиотерапия мен сәулелік терапияға төзімді. Басқа бастапқы сүйек саркомалары көбінесе балалар мен жасөспірімдерге әсер ететін болса, хондросаркома кез келген жаста кездесуі мүмкін. Ол қосымша сүйектерге қарағанда осьтік сүйектерде жиірек кездеседі.
Chondrosarcoma is a bone sarcoma, a primary cancer composed of cells derived from transformed cells that produce cartilage. A chondrosarcoma is a member of a category of tumors of bone and soft tissue known as sarcomas. About 30% of bone sarcomas are chondrosarcomas. It is resistant to chemotherapy and radiotherapy. Unlike other primary bone sarcomas that mainly affect children and adolescents, a chondrosarcoma can present at any age. It more often affects the axial skeleton than the appendicular skeleton.
Диагностика
Бейнелеу зерттеулері – рентгенография ("х-сәулелері"), компьютерлік томография (КТ) және магниттік-резонанстық томография (МРТ) – хондросаркоманың шамамен болжамды диагнозын қою үшін жиі қолданылады. Дегенмен, нақты диагноз патолог тексерген биопсияда қаңқаша түзетін қатерлі ісік жасушаларының анықталуына байланысты. Кейбір жағдайларда, әсіресе жоғары анаплазиялық ісіктерде, иммуногистохимиялық (ИГХ) зерттеу қажет болуы мүмкін. Қазіргі таңда онкологтың хондросаркома диагнозын қоюына мүмкіндік беретін қан сынақтары жоқ. Ең ерекше бейнелеу нәтижелері көбінесе КТ арқылы алынады.
Imaging studies – including radiographs ("x rays"), computerized tomography (CT), and magnetic resonance imaging (MRI) – are often used to make a presumptive diagnosis of chondrosarcoma. However, a definitive diagnosis depends on the identification of malignant cancer cells producing cartilage in a biopsy specimen that has been examined by a pathologist. In a few cases, usually of highly anaplastic tumors, immunohistochemistry (IHC) is required. There are no blood tests currently available to enable an oncologist to render a diagnosis of chondrosarcoma. The most characteristic imaging findings are usually obtained with CT.
Көптеген хондросаркомамен ауырған науқастар денсаулығы жақсы болып көрінеді. Көбінесе науқастар өсіп келе жатқан ісіктен хабарсыз болады, оған дейін көзге түсетін ісік немесе ауру сезімі пайда болады. Диагнозды ертерек қою көбінесе басқа проблеманы тексеру кезінде және дәрігерлер қатерлі ісікке кездейсоқ тап болғанда мүмкін болады. Кейде алғашқы белгі – ісік орналасқан жердегі сүйек сынуы. Кез келген жарақаттан туындаған сүйек сынуына қосымша зерттеу қажет, бірақ сүйектің әлсіреуіне себеп болатын көптеген жағдайлар бар, және бұл ісік мұндай сынулардың жиі кездесетін себебі емес.
Nearly all chondrosarcoma patients appear to be in good health. Often, patients are not aware of the growing tumor until there is a noticeable lump or pain. Earlier diagnosis is generally accidental when a patient undergoes testing for another problem and physicians discover cancer. Occasionally the first symptom will be a broken bone at the cancerous site. Any broken bone that occurs from mild trauma warrants further investigation, although there are many conditions that can lead to weak bones, and this form of cancer is not a common cause of such breaks.
Емдеу
Емдеу дерттің орналасқан жеріне және ісіктердің қауіптілігіне байланысты. Хондросаркома сирек кездесетін болғандықтан, оны саркома орталықтары бар мамандандырылған ауруханаларда емдейді. Хондросаркоманы емдеудің басты жолы – хирургиялық операция. Әдетте, хондросаркоманы емдеу үшін бұлшық-шелік ісігі мамандары немесе ортопедиялық онкологтар таңдалады, бірақ егер ол бас сүйегінде, омыртқада немесе кеуде қуысында орналасса, онда саркомамен тәжірибелі нейрохирург немесе кеуде хирургы таңдалады. Көп жағдайда мүшені сақтап қалуға болады, алайда кейбір жағдайларда ампутациядан қашуға болмайды. Кейде қолды, аяқты, жақ сүйегін немесе жамбас сүйегінің жартысын (гемипелвектомия деп аталады) кесу қажет болуы мүмкін. Гемипелвектомияның екі түрі бар: ішкі және сыртқы. Сыртқы гемипелвектомия – бұл аяқты ампутациялау арқылы жамбас сүйегінің жартысын алып тастау. Бұл операцияны артқы жамбас ампутациясы деп те атайды. Ішкі гемипелвектомия – бұл жамбас сүйегінің жартысын алып тастау, бірақ аяқ сол күйінде қалады. Жамбас деңгейіндегі ампутация жамбас дезартикуляциясы деп аталады, ал осы ампутациядан өткендер жамбас дезартикуляциясынан өткендер деп аталады. Химиотерапия немесе дәстүрлі сәулелік терапия көптеген хондросаркомаларға тиімді емес, бірақ протондық терапия 80%-дан астам жағдайда ісікті жергілікті түрде бақылауда үміттендірерлік нәтижелер көрсетуде. Толық хирургиялық жою – ең тиімді емдеу, бірақ кейде бұл қиынға соғуы мүмкін. Протондық терапия сәулеленуі хирургияны тиімдірек ету үшін қиын орналасқан жерлерде пайдалы болуы мүмкін. Жақындағы зерттеулер жоғары сапалы хондросаркомада апоптозды тікелей және химиотерапия мен сәулеленуге жауапты күшейту арқылы тудырудың тиімді емдеу стратегиясы екенін көрсетті.
Treatment depends on the location of the disease and the aggressiveness of the tumors. Because chondrosarcomas are rare, they are treated at specialist hospitals with Sarcoma Centers. Surgery is the main form of treatment for chondrosarcoma. Musculoskeletal tumor specialists or orthopedic oncologists are usually chosen to treat chondrosarcoma, unless it is located in the skull, spine, or chest cavity, in which case, a neurosurgeon or thoracic surgeon experienced with sarcomas is chosen. Often, a limb sparing operation can be performed, but in some cases amputation is unavoidable. Amputation of the arm, leg, jaw, or half of the pelvis (called a hemipelvectomy) may be necessary in some cases. There are two kinds of hemipelvectomy – internal and external. External hemipelvectomy – is removal of that half of the pelvis with the amputation of the leg. It is also called hindquarter amputation. Internal hemipelvectomy – is removal of that half of the pelvis, but the leg is left intact. Amputation at the hip is called hip disarticulation and amputees who have had this amputation are also called hip disartics. Chemotherapy or traditional radiotherapy are not very effective for most chondrosarcomas, although proton therapy is showing promise with local tumor control at over 80%. Complete surgical ablation is the most effective treatment, but sometimes this is difficult. Proton therapy radiation can be useful in awkward locations to make surgery more effective. Recent studies have shown that induction of apoptosis in high grade chondrosarcoma, both directly and by enhancement of response to chemotherapy and radiation, is a valid therapeutic strategy.
Болжам
Прогноз қатерлі ісіктің қаншалықты ерте анықталып, емделгеніне байланысты. Ең аз агрессивті сатыдағы пациенттердің шамамен 90% - ы диагноз қойылғаннан кейін бес жылдан астам өмір сүреді. Қатерлі ісіктің көлемі төмен болғанда адамдардың өмір сүру көрсеткіші жақсы болады.
Prognosis depends on how early the cancer is discovered and treated. For the least aggressive grade, about 90% of patients survive more than five years after diagnosis. People usually have a good survival rate at the low grade volume of cancer.