Брюссель қаласының Әулие Михаил мен Әулие Гудула соборы
Cathedral of St. Michael and St. Gudula
Брюссельдегі қасиетті Мишель мен Гудула соборы – тамаша Брабанттық готикалық сәулет үлгісі. Тарихы 11 ғасырға дейін жетеді, кірмеген аспаптар мен қоңыраулары бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Брюссельдегі собор, Бельгия
Cathedral in Brussels, Belgium
Сент-Михаэль және Сент-Гудула соборы (жергілікті тұрғындар Kathedraal van Sint Michiel en Sint Goedele деп атайды) – Бельгияның Брюссель қаласының орталық бөлігінде орналасқан ортағасырлық Рим католик соборы. Ол Брюссель қаласының қасиетті қамқоршылары Сент-Михаэль мен Сент-Гудулаға арналған және Брабантия готикасының ең көрнекті үлгілерінің бірі саналады. Роман стиліндегі шіркеудің құрылысы 11 ғасырда басталып, бұрынғы шағын шіркеудің орнына салынды және 16 ғасырға қарай қазіргі готикалық түрінде аяқталды, бірақ оның ішкі кеңістігі келесі ғасырларда бірнеше рет өзгертілді. Ғимаратта кеш готикалық және барокко стиліндегі шағын шіркеулер бар, ал нео-готикалық сәндік элементтері, соның ішінде дөңгелек өткелдердегі (aisles) әйнек суреттері 19 ғасырдағы қалпына келтіру жұмыстарының нәтижесі. Сент-Гудула соборы музыкалық құралдарымен де ерекшеленеді, атап айтқанда екі құбырлы органмен және үлкен шіркеу қоңырауларымен. Бұл кешен 1936 жылы тарихи ескерткіш ретінде танылды. Бельгияның ұлттық шіркеуі және Бельгияның бас епископының ресми резиденциясы ретінде, ол патшалық тойлар, мемлекеттік жерлеу рәсімдері және Бельгияның ұлттық күніндегі Te Deum сияқты басқа да ресми шараларды өткізеді. 20 ғасырдың ортасынан бастап, Солтүстік-Оңтүстік байланысының құрылысынан кейін, Сент-Гудула соборы Парвис-Сент-Гудуле / Синтер-Гуделеворплейн алаңында, Императрица бульвары / Кеизерлинлааннан шығысқа қарай орналасқан. Бұл аймаққа Брюссельдің орталық теміржол станциясы, сондай-ақ Брюссель метросының 1 және 5 желілеріндегі Parc/Park метро станциясы қызмет көрсетеді.
The Cathedral of St. Michael and St. Gudula (; Kathedraal van Sint Michiel en Sint Goedele by locals, is a medieval Roman Catholic cathedral in central Brussels, Belgium. It is dedicated to Saint Michael and Saint Gudula, the patron saints of the City of Brussels, and is considered to be one of the finest examples of Brabantine Gothic architecture. The Romanesque church's construction began in the 11th century, replacing an earlier chapel, and was largely complete in its current Gothic form by the 16th, though its interior was frequently modified in the following centuries. The building includes late Gothic and Baroque chapels, whilst its neo Gothic decorative elements, including some of its stained glass windows in the aisles, date from restoration work in the 19th century. St. Gudula also stands out for its musical components, notably its two pipe organs and its immense church bells. The complex was designated a historic monument in 1936. As the national church of Belgium and the Primate of Belgium's official seat, it frequently hosts royal weddings, state funerals and other official ceremonies, such as the Te Deum on Belgian National Day. Since the mid 20th century, following the construction of the North–South connection, St. Gudula is situated on the Parvis Sainte Gudule/Sinter Goedelevoorplein, a large forecourt east of the Boulevard de l'Impératrice/Keizerinlaan. This area is served by Brussels Central railway station, as well as by Parc/Park metro station on lines 1 and 5 of the Brussels Metro.
Ерте тарих
Собордың бастауы белгісіз, бірақ тарихшылар 9 ғасырда оның орнында, мүмкін, Әулие Михаилға арналған шағын шіркеу тұрған дегенге келіседі. Бұл сол кездегі Брюссельдегі ең маңызды нүкте – екі ірі сауда жолының тоғысқан жері: біреуі Фландрия және Кельн графтықтарын, екіншісі Антверпен мен Монс, содан кейін Францияны байланыстырған. Бұл тоғысқан жер Трейренберг төбесінде ("Қайғы-қасірет тауы") орналасқан, онда Әулие Гудула қақпасы тұрды (алғашқы қала қабырғаларының бір бөлігі), кейіннен ол жағымсыз даңққа ие түрме ретінде пайдаланылды, сондықтан оның аты солай аталып кетті. 13 ғасырда Брабант герцогы Генрих I шіркеуге екі дөңгелек мұнара қосуды бұйырды. Оның ұлы, Брабант герцогы Генрих II 1226 жылы Брабант готикалық үлгісіндегі колледж шіркеуін салуды тапсырды. Хор 1226-1276 жылдар аралығында салынды. Негізгі ғимарат пен науқас бөлігі 14-16 ғасырларға жатады. Бүкіл шіркеуді салуға шамамен 300 жыл уақыт кетті. Басты құрылыс 1519 жылы император Карл V билікке келгенге дейін аяқталды. Шіркеудің қазіргі қамқоршылары – Әулие Михаил және Әулие Гудула – сонымен қатар Брюссель қаласының да қамқоршылары болып табылады. 19 ғасырда архитектор Тильман Франсуа Суйс басшылығымен реставрация жұмыстары жүргізілді, ол 1839-1845 жылдар аралығында мұнаралар мен есіктерді қалпына келтірді, ал 20 ғасырда Жан Ромбо, кейін Виктор Гастон Мартини, Брабант провинциясының бас архитектор-жоспарлаушысы және ескерткіштер мен тарихи орындар жөніндегі корольдік комитеттің мүшесі басшылық етті. Собор 1983-1999 жылдар аралығында қайтадан толыққанды реставрацияланды. Осы кезде археологиялық қазбалар жүргізілді, нәтижесінде қазіргі хордың астынан роман стиліндегі шіркеудің және криптің қалдықтары табылды. Собор қазіргі Валония Брабант аймағында орналасқан Гобертанге карьерінен алынған тастан салынған. Ғимарат классикалық жоспарды ұстанады: латын кресті пішіндес, үш бөліктен тұратын хоры бесбұрышты апсидамен аяқталады және амбулаториймен қоршалған.
The cathedral's origins are obscure, but historians agree that, as early as the 9th century, a chapel dedicated to Saint Michael probably stood in its place, on what was the most important point of Brussels at the time; the crossroads of two major trade routes—a first one connecting the County of Flanders and Cologne, and another between Antwerp and Mons, then France. These crossroads were located on the Treurenberg hill (; "Mount of sorrows"), where the St. Gudula Gate stood (integrated in the first city walls), and which was later used as an ominously famous prison, hence its name. In the 13th century, Henry I, Duke of Brabant, ordered two round towers to be added to the church. His son, Henry II, Duke of Brabant, instructed the building of a Brabantine Gothic collegiate church in 1226. The choir was constructed between 1226 and 1276. The nave and transept date from the 14th and 16th centuries. The entire church took about 300 years to complete. The main structure was finalised just before Emperor Charles V's reign began in 1519. The church's current patron saints, Saint Michael and Saint Gudula, are also those of the City of Brussels. Restoration work was carried out in the 19th century under the direction of the architect Tilman François Suys who, from 1839 to 1845, restored the towers and portals, and again in the 20th century under the direction of Jean Rombaux, then Victor Gaston Martiny, chief architect town planner of the Province of Brabant and member of the Royal Committee for Monuments and Sites. The cathedral was once again thoroughly restored between 1983 and 1999. On that occasion, archaeological excavations were undertaken, which led to the discovery of remains of the Romanesque church and crypt underneath the current choir. The cathedral is built of stone from the Gobertange quarry, which is located in present day Walloon Brabant, approximately south east of the cathedral's site. The building adopts the classic plan: a Latin cross with a three bay long choir ending in a five sided apse surrounded by an ambulatory.
Кеме
Кеме Брабантия готикасының барлық ерекшеліктерін иеленеді; төрт бөліктен тұратын күмбездер орташа биіктікте және кеменің орталық дәлізін алып жатқан берік цилиндрлі бағаналардың үстінде кәді жапырақтары пішіндес капительдер орналасқан. Бағаналарға он екі апостолдың мүсіндері бекітілген. Бұл мүсіндер 17 ғасырға жатады және оларды сол замандағы белгілі мүсіншілер Лукас Фейдхербе, Жером Дюкесной кіші, Йоханнес ван Милдерт және Тобиас де Лелис жасаған. Бұл мүсіндер 1566 жылы иконаға қарсы күрескерлер тарапынан қиратылған мүсіндердің орнына қойылған. Кемеде сондай-ақ 17 ғасырға жататын барокко үлгісіндегі мінбар бар, ол 1699 жылы Антверпен мүсіншісі Хендрик Франс Вербрюгген жасаған. Оның негізі Адам мен Хауаның тыйым салынған жемісті ұрлағаннан кейін Еден бағынан қуылуын бейнелейді. Жоғары жағында, жыланды тесіп тұрған Құдай ана мен бала – құтқарылудың символы. Солтүстік трансептің порталының оң жағында Рубенстің картинасы негізінде Жером Дюкесной кіші жасаған, Әйгерімнің қасиетті Марияны тәрбиелеуін бейнелейтін әдемі 17 ғасырлық мүсін орналасқан.
The nave possesses all the characteristics of Brabantine Gothic; the four part vaults are moderately high and the robust cylindrical columns that line the nave's central aisle are topped with capitals in the shape of cabbage leaves. Statues of the twelve apostles are attached to the columns. These statues date from the 17th century and were created by Lucas Faydherbe, Jerôme Duquesnoy the Younger, Johannes van Mildert and Tobias de Lelis, all renowned sculptors of their time. The statues replaced those destroyed by iconoclasts in 1566. The nave also contains a Baroque pulpit from the 17th century, made by the Antwerp sculptor Hendrik Frans Verbruggen in 1699. The base represents Adam and Eve expelled from the Garden of Eden after plucking the forbidden fruit. At the top, the Virgin and Child piercing the serpent symbolise redemption. To the right of the portal of the northern transept is an elegant 17th century sculpture depicting The education of the Holy Virgin by Saint Anna by Jerôme Duquesnoy the Younger after a painting by Rubens.
Хор және шіркеулер
Хор готикалық стильде салынған, үш тікбұрышты бөлімі және бесбұрышты апсидасы бар. Сондай-ақ, онда 17 ғасырда Роберт Колин де Ноле жасаған Брабант герцогтары мен Австрияның эрцгерцогы Эрнесттің мазарлары орналасқан. Оның биіктігі үш деңгейге бөлінген: амбулаториямен, трифориуммен және жоғары терезелермен байланысатын үлкен аркадалар. Хордың сол жағында Ғажайыптың Ықылас шапкішінің (1534–1539) өрнекті готикалық капелласы орналасқан. Қазір онда собор қазынасы сақталады, онда әйгілі Драхмал кресі (Брюссель кресі деп те аталады), 11 ғасырдың басындағы ағылшын-саксон жазулы крест-реликвиясы қойылған. Карл V-нің қазынашысы Жан Мико және оның әйелі Ливин Кэтс ван Велле сол жерге жерленген, ал олардың ұлы Николас тапсырыс берген құрбандық алтарі оларға арналған. Оны Ренессанс кезеңінің суретшісі және гобелен дизайнері Ян Корнелиц Вермеген жасаған. Бұл триптих қазір Бельгия Корольдік Көркем Өнер Мұражайларының қорында сақталады. Хордың оң жағында – Азат етуші Әміреміздің (1649–1655) капелласы орналасқан, ол кеш готикалық стильде салынған және Ян Воорспоелдің (1666) барокколық алтарі бар.
The choir is Gothic and has three rectangular bays and a five sided apse. It also contains the mausoleums of the Dukes of Brabant and Archduke Ernest of Austria made by Robert Colyn de Nole in the 17th century. Its elevation is on three levels; large arcades communicating with the ambulatory, triforium and high windows. Left of the choir is the Flamboyant Gothic Chapel of the Blessed Sacrament of the Miracle (1534–1539). It now houses the Treasure of the Cathedral, where the famous Drahmal Cross (also known as the Brussels Cross), an early 11th century Anglo Saxon inscribed cross reliquary, is stored. Jean Micault, receiver general of Charles V, and his wife, Livine Cats van Welle, were buried there, and an altarpiece, probably commissioned by their son Nicolas, was dedicated to them. It was made by the Renaissance painter and tapestry designer Jan Cornelisz Vermeyen. This triptych is now in the collections of the Royal Museums of Fine Arts of Belgium. Right of the choir is the Chapel of Our Lady of Deliverance (1649–1655), which was built in a late Gothic style and contains a Baroque altar by Jan Voorspoel (1666).
Қоңыраулар
Екі мұнарада да қоңыраулар бар. Оңтүстік мұнарада Royal Eijsbouts қоңырау құю зауытының 1966 жылғы 49 қоңыраулы карлион орналасқан, онда жексенбілік концерттер жиі өткізіледі. Карлиондағы барлық қоңыраулардың тек жетісі ғана соғып тұр. Олар, ең ауырдан ең жеңілге дейін: Фабиола, Мария, Майкл, Гудула, Филипп, Астрид және Лоран. Фабиола, Филипп, Астрид және Лоран Бельгия патша отбасының мүшелерінің құрметіне аталған. Солтүстік мұнарада Сальватор деп аталатын бір ғана бордтон бар, ол 1638 жылы Питер ван ден Гейн құйған. Бұрын екінші бордтон болған орын да бар. Бордтонның терең осі бар, бірақ қарсы салмақтары алынып тасталған. Оны тік оське, ұшқыш шапшаңмен қайта ілу жоспарланған. № Атауы Салмағы (кг) Нотасы Мұнарасы 1 Сальватор 6645 G0 Солтүстік 2 Фабиола 3164 B0 Оңтүстік 3 Мария 2298 C1 Оңтүстік 4 Михаил 1628 D1 Оңтүстік 5 Гудула 1332 E1 Оңтүстік 6 Филипп 975 F1 Оңтүстік 7 Астрид 690 G1 Оңтүстік 8 Лоран 485 A1 Оңтүстік
Both towers contain bells. The south tower contains a 49 bell carillon from 1966 by the Royal Eijsbouts bell foundry, on which Sunday concerts are often given. Out of all the bells in the carillon, only seven of them can ring. They are, from heaviest to lightest: Fabiola, Maria, Michael, Gudula, Philippe, Astrid, and Laurent. Fabiola, Philippe, Astrid and Laurent are named after members of the Belgian royal family. The north tower contains a single bourdon called Salvator, it was cast by Peter van den Gheyn in 1638. There is also another empty space where a second bourdon used to be. The bourdon has a deep crankshaft, but counterweights have already been removed. There are plans to hang it again on a straight axis with a flying clapper. Nr. Name Mass (kg) Note Tower 1 Salvator 6645 G0 North 2 Fabiola 3164 B0 South 3 Maria 2298 C1 South 4 Michael 1628 D1 South 5 Gudula 1332 E1 South 6 Philippe 975 F1 South 7 Astrid 690 G1 South 8 Laurent 485 A1 South
Сокольдер соборда
1990 жылдардың соңында Брюссель орнитологтары собордың мұнараларында екі саябақ соқырды байқады. 2001 жылы Белгия Корольдік Табиғи Ғылымдар Институтының (RBINS) орнитологтары, raptors-тарды қорғауға арналған француз қауымдастығы Fonds d'Intervention pour les Rapaces (FIR) бірлестігімен, ұя салуға ынталандыру мақсатында ғимаратқа ұя орнатты. Бұл ұя пайдаланылмады, бірақ 2004 жылдың көктемінде соқырлардың жұбы собордың солтүстік мұнарасындағы балконға ұя салды. Наурыз айының басында аналық үш жұмыртқалады. 2004 жылдың мамыр айының соңында үш балапанның собордың гаргульдерінде акробатикалық қимылдар жасауын бақылағаннан кейін, RBINS Комиссия Ornithologique de Watermael Boitsfort қауымдастығымен бірлесіп "Соқыр – бәріне" жобасын жасады. Жоба өз веб-сайтында тікелей видео трансляциясы бар камераларды орнатты.
At the end of the 1990s, Brussels ornithologists discovered a couple of peregrine falcons roosting on top of the cathedral's towers. In 2001, ornithologists of the Royal Belgian Institute of Natural Sciences (RBINS) in association with the Fonds d'Intervention pour les Rapaces (FIR), a French association dedicated to the protection of raptors, installed a laying nest on the edifice in an attempt to encourage nest building. This laying nest was never used, but in the spring of 2004, a pair of falcons nested on a balcony on top of the cathedral's northern tower. At the beginning of March, the female laid three eggs. As a result of watching the three chicks perform acrobatic feats on the cathedral's gargoyles, at the end of May 2004, the project "Falcons for everyone" was developed by the RBINS in association with the Commission Ornithologique de Watermael Boitsfort. The project installed cameras with a live video stream on their website.
Әкімшілік
Михаил және Гудула соборы – Мехелен-Брюссель архиепископының, Бельгияның приматының, қазіргі архиепископ Люк Терлинденнің қосымша кафедральдік соборы болып табылады. Ұлттық астанада орналасқандықтан, ол жиі католик діни рәсімдері үшін қолданылады, мысалы, корольдық үйлену тойлары мен мемлекеттік жерлеу рәсімдері. Мысалы, 1999 жылы Филипп ханзада мен Матильда д'Удекем д'Акоздың үйлену тойы осы соборда өтті. Соборда ұйымдастырылатын басқа ресми шараларға Бельгияның Ұлттық күніне арналған Те-Деум кіреді, оған король және басқа да жоғары лауазымды тұлғалар қатысады.
The Cathedral of St. Michael and St. Gudula serves as the co cathedral of the Archbishop of Mechelen–Brussels, the Primate of Belgium, who is currently Archbishop Luc Terlinden. Due to its location in the national capital, it is often used for Catholic ceremonies of national interest, such as royal marriages and state funerals. For example, in 1999, it was the setting for the wedding of Prince Philippe and Mathilde d'Udekem d'Acoz. Other official ceremonies organised in the cathedral include the Te Deum on Belgian National Day, attended by the King and other dignitaries.