Кіріспе

1960 жылы Корольдік әскери-теңіз флотының 12M типті немесе Ротсей класындағы фрегаты HMS Yarmouth – Ротсей класының алғашқы модификацияланған 12 типті фрегаты болып Корольдік әскери-теңіз флотының қызметіне түсті. Ол үшінші балық соғысында исландтық канонерлік қайық Балдурмен соқтығысып, жөндеуге патрульдік аймақтан шығуға мәжбүр болды. Фолкленд соғысы кезінде "Ярмут" соғыстың қарулы кемелері арасындағы жалғыз кездесуге қатысты, ол "Бриллиант" кемесімен бірге Аргентинаның "ARA Monsunen" кемесін атқылады. Соғыстың соңғы әрекетінде "Ярмут" және HMS Endurance Оңтүстік Сандвич аралдарын қайта басып алды.

Дизайн

Ротесей класы – Уитби класының кемеге қарсы фрегатының жетілдірілген нұсқасы. 1954–55 жылғы кеме құрылысы бағдарламасы бойынша Корольдік теңіз күштері үшін тоғыз Rothesay кемесіне тапсырыс берілді, бұл алты Уитби кемесін толықтыруға арналған еді. «Ярмут» кемесінің жалпы ұзындығы 113 метр (370 фут), перпендикулярлар арасындағы ұзындығы 110 метр (360 фут), ені 12 метр (41 фут) және суға батып тұру тереңдігі 4 метр (13 фут) болды. «Ротсейлер» кемелері Уитби класы қолданған Y 100 машинасымен жабдықталған. Екі Babcock & Wilcox су түтікті қазандығы буды екі бу турбинасына жіберіп, екі винт білігін қозғалтты, олар үлкен (6 метр (20 фут) диаметрлі) баяу айналатын винттермен жабдықталған. Машинаның қуаты шамамен 212 офицер мен сарбазды құрады. Алдыңғы бөлігіне 113 мм (4,5 дюйм) Mark 6 зеңбірек орнатылған, оған 350 оқ-дәрі жиынтығымен жабдықталған. Алғашқыда артқы бөлігіне екі 40 мм L/70 Bofors зениттік зеңбірек орнату жоспарланған, бірақ 1957 жылы оның орнына Seacat зениттік зымыранын орнату туралы шешім қабылданды. Seacat әзір болмағандықтан, «Ярмут» кемесі уақытша әуе шабуылына қарсы қару ретінде бір L/60 40 мм Bofors зеңбірегімен аяқталды. Суастына қарсы қару-жарақ құрамына Mark 20E Bidder іздеуші басқарылатын суастына қарсы торпедалар үшін он екі 21 дюймдік торпеда түтігі (сегіз тұрақты және екі қос айналатын орнату) кірді, олар артқы бөлігіне орнатылған екі Limbo суастына қарсы минометтерімен толықтырылды. Алайда, Bidder іздеуші басқарылатын торпедалар қазіргі заманғы суасты кемелерін ұстау үшін тым баяу болғандықтан тиімсіз болып шықты, сондықтан торпеда түтіктері жақын арада алынып тасталды. Кеме алдыңғы мачтасында 293Q типті жер-әуе іздеу радарын, ал алдыңғы мачтаның алдындағы қысқа мачтасында 277 типті биіктік табу радарын орнатты. 4,5 дюймдік зеңбіректерге арналған Mark 6M отты басқару жүйесі (275 типті радарды қоса) кеме көпірінің үстінде орнатылды, сонымен қатар 974 типті навигациялық радар да орнатылды. Кемедегі сонар жиынтығына 174 типті іздеу сонары, Limbo үшін 170 типті отты басқару сонары және теңіз түбіндегі нысаналарды жіктеу үшін 162 типті сонар кірді.

Жаңғырту

1966 жылдан 1968 жылға дейін "Ярмут" кемесі ауқымды жаңғыртудан өтті, бұл оның сыйымдылығын "Лиандер" класына жақындатты. Westland Wasp тікұшасын пайдалану үшін корма бөлігіне ангар мен ұшу палубасы қосылды, бұл Limbo суастына қарсы минометтерінің біреуін жоюға әкеп соқты, ал Seacat ұшырғышы және оған байланысты GWS20 директоры ангардың төбесіне орнатылды. Кеме көпірінің екі жағына 20 мм-лік екі зеңбірек қосылды. Mark 6M атыс басқару жүйесі MRS3 жүйесімен ауыстырылды, ал оның құрамындағы 903 типті радары 277 типті биіктік іздеу радарының алынып тасталуына мүмкіндік берді. 993 типті беткей/әуе іздеу радары 293Q типті радардың орнын басты, ал кеменің қорғанысы Corvus шашырату ракеталық құрылғысының қосылуымен күшейтілді.

Пайдалану тарихы

1960 жылдың 24 наурызында "Ярмут" F101 тактикалық нөмірімен комиссияға қабылданды және Жедел флоттың 6-шы фрегат эскадрильясының жетекшісі ретінде құрамына кірді. 1961 жылдың желтоқсанынан 1962 жылдың ақпанына дейін Девонпортта қайта жөндеуден өтті, содан кейін Лондондерридегі 20-шы фрегат эскадрильясының басшысы болды және 1966 жылға дейін осы қызметте болды. 1965 жылдың 13 шілдесінде Портленд Биллден оңтүстік-шығысқа қарай 10 миль жерде "Типтоу" су асты кемесімен соқтығысты. "Типтоу" аман қалды және өз күшімен Госпортқа жетті, ал жөндеу жұмыстары Камелл Лейрдтің кеме жасау шаруашылығында жүргізілді. "Типтоудың" командирі апатқа қатысты салдарынан кінәлі деп танылды. 1966 жылдың мамырында Портсмут кеме жасаушылығында ұзақ мерзімді жөндеу және модернизация жұмыстары басталды. Басты өзгерістер – "Wasp" тікұшағы үшін ангар мен ұшу алаңының құрылысы, сондай-ақ Seacat әуе шабуылына қарсы зымырандарын орнату болды. 1968 жылдың 1 қазанында Батыс флотында, кейіннен Тынық мұхиты флотында қызмет ету үшін қайта комиссияланды. 1971 жылы Портсмут теңіз күндеріне қатысты. 1970 жылдың сәуір айында Бейра патрулі кезінде "Аполлон-13" ғарышкерлерін құтқару үшін резервке алынды. Үнді мұхитында байланыс өте нашар болды. Құтқару нұсқаулары Хьюстоннан Галифаксқа (Новая Шотландия) жіберілді, онда Канада Корольдік теңіз флоты оларды Морзе кодымен кемеге жеткізді. Құтқару нұсқаулығы байланыс мамандары екеу-екеу болып, қағаз бен қаламмен жазып алды. Әлдеқандай жағдайға байланысты, ғарыш кемесі Тынық мұхитында екі әуе кемесі мен телекамералары бар АҚШ теңіз күштерінің құрамына кірді. 1970 жылдың 9 қарашасында авианосец "Бравий" советтік "Котлин" кластығының эсминцімен соқтығысты, ол оқу жаттығулары кезінде авианосецтің қозғалысын бақылап отырған және авианосец ұшақтарды ұшырған кезде бауын кесіп өтті. Оқиға кезінде "Бравийдің" бірнеше экипаж мүшелері теңізге құлап кетті, ал "Ярмут" екеуін құтқарып алды, бірақ жеті совет теңізшісінің екеуі қаза болды. Бірнеше күннен кейін Мальта жанында "Esso Chile" танкерінде жарылыс болды, нәтижесінде танкер экипажының бірі қаза тауып, екеуі жарақат алды. "Ярмуттың" тікұшағы дәрігерді "Esso Chile" танкеріне жеткізіп, жарақат алғандарды медициналық көмек алу үшін жағаға жеткізді. және оны "Ролликер" атты Корольдік теңіз көмекші қызметінің буксирінің көмегімен патрульдік аймақтан шығуға мәжбүр етті. "Ярмут" Чатемде жөндеуден өтті, онда жаңа мұрын бөлігі орнатылды. Ауыр зақымдану және қорғаныс бюджетіне қысым көрсеткеніне байланысты 1976 жылы HMS "Ярмут" RNZN-ге ұсынылды, бірақ фрегаттың жасы бойынша ұсыныстан бас тартты.

Фолкленд соғысы

1982 жылдың сәуір айының соңында Фолкленд аралдарына жетіп, топтың қорғаныс эскортын бастады. 4 мамырда, "Экзоцет" зымыранынан зақымданған кезде, "Ярмут" кемесі өртке қарсы суастылық қорғаныспен қамтамасыз етті, ал зақымдалған кеме өртенгенмен күресті. "Шеффилд" тасталғаннан кейін, "Ярмут" оны қауіпті аймаққа сүйреп әкелді. Бірақ 29 сағаттан соң, желдің күші күшейіп, "Шеффилд" 10 мамырда таңғы сағат 7-де батып кетті. 19 мамырда амфибиялық топ келгенде, "Ярмут" әуеге қарсы және суастылық эскорттық міндеттерді орындады, ал топ Саттон операциясы аясында Сан-Карлос суларына кірді. 21 мамырда, аргентиналық "Скайхок" шабуыл жасап, өртке қабылдырғанда, "Ярмут" зақымдалған кеменің экипажын құтқарып, кейін "SS Canberra" кемесіне жеткізді. Келесі он күн бойы күндіз Сан-Карлос шайқасында әуе қорғанысы рөлінде жұмыс істеді, ал түнде жағалауды бомбалау, суастылық патрульдер, жасырын операциялар және қону аймағына және кері сауда кемелерін эскорттау сияқты түрлі тапсырмаларды орындады. 23 мамырдың таңғы сағаттарында "Ярмут" және аргентиналық "ARA Monsunen" кемесін тоқтатып, "Лайвли" аралының батысында 4,5 дюймдік зеңбіректермен атқылады; аргентиналық кеме "Seal Cove" шығанағында жағаға отырып, тұтқындалудан құтылды. 25 мамырда "Ярмут", лейтенант Томас Лусеро басқарған A 4C Skyhawk (C 319) ұшағын "Sea Cat" зымырандық жүйесімен атып түсіргенін мәлімдеді, бірақ бұл ұшақ Сан-Карлос әуе қорғанысының толық күшіне ұшырады, сондай-ақ "Rapier", "Blowpipe" және кемеден атылған оқтар да талап етілді. Лусеро катапульданып, құтқарылды. Екі күндік жөндеуден кейін, 6 маусымда бомбалау міндеттерін қайта бастады. Ол осы жұмысты түнде орындады, ал күндіз топқа 200 шақырымдай жол жүріп, отын мен оқ-дәрімен қамтамасыз етті. Осы міндеттердің бірінде ол Гуз Гринге гүркхтер мен жабдықтарды тасымалдайтын кеменің винті арқанмен торығып қалғанын көрді. Оның суға секірушілер тобы кемені босатуға көмектесті. Тағы бір жағдайда, құрлықтан атылған "Экзоцет" зымыранынан зақымданған эсминецке өрт сөндіру және медициналық көмек көрсетті. Оңтүстік Туледен кету алдында, 21 маусымда "Ярмут" "RFA Olmeda" кемесінен жанармай алды, бұл Ұлыбритания Әскери-теңіз күштері тарихындағы ең оңтүстік "RAS(L)" болуы мүмкін.

Пайдаланудан шығару

1986 жылғы 30 сәуірде қызметтен босатылды, 1987 жылы Солтүстік Атлантика мұхитына сүйретіліп, сол жылы 16 маусымдағы SinkEx жаттығуында қолданылған қарулармен батырылды.