Гrafton түрмесі: тарих және мұражайлық құндылығы

Кіріспе

Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы мұра нысаны болып тіркелген ғимарат – бұрынғы Графтон түрмесі, кейін Графтон түзеу орталығы, содан соң Графтон қабылдау және уақытша ұстау орталығы. Бұл мұра нысанына енгізілген, ерлер мен әйелдерге арналған, орташа деңгейдегі қауіпсіздікпен қамтамасыз етілген бұрынғы түрме, Австралия, Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты, Кларенс аңғары кеңесі аумағында орналасқан. Орталықты Corrective Services NSW басқарады, ол Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметінің Бас прокуроры және Әділет министрлігінің агенттігі. Соңғы рет түрме қызметін атқарған кезде, Жаңа Оңтүстік Уэльс және/немесе Ұлт Достастығының заңнамасына сәйкес сотталған және қамауға алынған адамдарды ұстады. 1999 жылдың 2 сәуірінде Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Мұра тізіліміне қосылды.

Тарих

Қазіргі Графтон түрме кешені Графтон қаласына қызмет ету үшін салынған үшінші түрме. Түзету мекемелері алғаш рет 1862 жылы Графтонда шериф кеңсесінің қадағалауымен, 48 тұтқынға дейін сыйымдылықпен құрылды. Екінші кешен де салынды, бірақ онда жеткілікті түрме жасушалары болмады, су тасқынына ұшырау қаупі бар және санитарлық жағдайы нашар болды. Тұрақты мекеме 1893 жылға дейін құрылмады. 1890 жылдардың басында мемлекеттік ғимараттардың дизайны автоматты түрде Үкіметтік архитекторға берілмей, ашық бәйгеге қойылды. Сиднейлік сәулетші Генри Остин Уилшир Графтон түрмесінің конкурсын Колониялық архитектордың жобаларында көрініс тапқан үрдістерді ұстанған дизайнымен жеңіп алды. Дизайн кірпіш қабырғалары бар төртбұрышты кешеннен, махиколат парапеті, құмтастан жасалған аркасы және әсем панельді есіктері бар қақпа ғимаратынан тұрды. Түрме Холлоуэй бауырларымен салынды және 1893 жылдың 8 қыркүйегінде жарияланды. Сол жылдың қараша айында тұтқындар жаңа мекемеге ауыстырылды. Әділет министрі Наглдің 1976-1978 жылдардағы Нагл Корольдік комиссиясының отырысында айтқандай: Комиссияның пікірінше, Графтонда түрме ретінде пайдаланылған кезде қызмет еткен әрбір түрме қызметкері оның қатыгез тәртібін білген болуы керек. Олардың көпшілігі, мүмкін тіпті барлығы, тұтқындарға қарсы заңсыз шабуылдарға қатысқан болар. Кейбір жағдайларда, қауіпсіздік белбеуі мен қолшабы тілместен соққыға ұшыраған. Соққыны көбінесе резеңке таяқ ұстаған үш-төрт қызметкер жасаған. Тұтқын аулаға әкелініп, киімін шешіп, тексеріліп, содан кейін соққы басталады. "Соққы" деген сөз одан кейін болған қатыгез жазалауды толық сипаттамайды. Бұрынғы түрме қызметкері, Дж. Дж. Петтит мырза, оны былай сипаттады: кейде үш, төрт немесе бес қызметкер тұтқынды таяқтарымен жартылай есінен айырылғанша сапырып ұрады. Кейде тұтқын зәр шығарып, жүйке жүйесі қалыпты жұмыс істемейтін болады. Тұтқындардың көпшілігіне сенсек, қызметкерлер оларды арқасынан және басынан ұрудан тартынбаған, тіпті жерге түскенде де тепкілеген. Олар оларды ұрып-соққанда, "иірімсіктер", "қатындар" және басқа да қорлау сөздермен сөккен. Кейде оларды өлтіреміз деп қорқытатын. 1978 жылы Нагл баяндамасын қабылдаған Вранның лейбористік үкіметі доктор Тони Винсонның басшылығымен түрме реформасын бастады. Графтон түрмесі 1991 жылдың 18 желтоқсанындағы жарлықпен ресми түрде таратылды және сол жарлықпен мерзімді ұстау орталығына айналдырылды. Қалған тұтқындар шығарылды және жаңа орталық 1992 жылдың 8 мамырында алғашқы ұсталғандарды қабылдады. 2010 жылдың маусым айында бір тұтқын жасушасында қан кетуден қайтыс тапқан күйде табылды. Бірнеше күннен кейін Брисбен ауруханасында көз жұмды. Жол қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін жазасын өтеп жатқан тұтқынның өміріне қатысты камерадасы ұйықтап жатқанда, оның кеудесінен шыққан дыбыспен мазасын бұзды. Түрме қызметкерлері камералық бақылау бейнежазбасы тұтқынның көмекке шақыруын елемегенін және алғашқы көмек көрсетуден бас тартқанын көрсеткені үшін сынға ұшырады. 2011 жылы Графтон түзеу орталығының болашағы туралы пікір қақтығыстары болды, кейбіреулер оны жабуды немесе жекешелендіруді ұсынды. Әйелдер бөлімі 2011 жылдың қараша айында жабылды, әйелдер тұтқындары Солтүстік жағалаудағы түзеу орталығына ауыстырылды. 2012 жылдың маусым айында О'Фаррелл үкіметі бұл мекемеде 64 тұтқынға дейін баспана беру туралы шешім қабылдады, олар ұсталған немесе қазіргі уақытта ұсталған және Солтүстік өзендер аймағындағы сотқа қатысуы керек. Графтон түрмесі 2019 жылдың тамызында жоспарланғандай жабылды, ал жақын маңдағы Кларенс түзеу орталығына едәуір инвестиция салынды, ол ресми түрде 2020 жылдың 25 шілдесінде ашылды.

The current Grafton Gaol complex is the third gaol to be constructed to serve the town of Grafton. Correctional facilities were first established in Grafton in 1862 under the supervision of the Office of the Sheriff accommodating up to 48 inmates. A second complex was established but did not contain the required number of cells, was floodprone and unhygienic. A permanent facility was not established until 1893. During the early 1890s, the design of public buildings was not automatically given to the Government Architect, but was open to competition. Sydney architect Henry Austin Wilshire won the Grafton Gaol competition with a design following trends already evident in the gaols designed by the Colonial Architect. The design consisted of a square compound, with brick walls, with an elaborate gatehouse, featuring a machicolated parapet, a sandstone archway and elaborate panelled doors. The gaol was built by the Holloway Bros. and proclaimed on 8 September 1893. Prisoners were transferred to the new facility in November of the same year. As best described by Justice Nagle during proceedings of the Nagle Royal Commission (1976–1978):
It is the view of the Commission that every prison officer who served at Grafton during the time it was used as a gaol for intractables must have known of its brutal regime. The majority of them, if not all, would have taken part in the illegal assaults on prisoners. In some instances, the beatings began even before the security belt and handcuffs were removed. The beatings were usually administered by three or four officers wielding rubber batons. The prisoner was taken into a yard, ordered to strip, searched, and then the biff began. The word biff by no means describes the brutal beating which ensued. A former prison officer, Mr J. J. Pettit, described it: sometimes three, four or five of them would assault the prisoner with their batons to a condition of semi consciousness. On occasions the prisoner urinates, and his nervous system ceases to function normally'. If most of the prisoners are to be believed, the officers had no compunction about beating them around their backs and heads; nor were they averse to kicking them when they were on the ground. They invariably abused them while they were hitting them, calling them 'bastards', 'cunts' and other abusive names. Sometimes they threatened to kill them.|Nagle, J., Nagle Royal Commission, 1978. Accepting the Nagle Report in 1978, the Wran Labor government began prison reform under the leadership of Dr Tony Vinson. The Grafton Gaol was officially abolished by proclamation from 18 December 1991, and was converted to a Periodic Detention Centre in the same proclamation. The remaining prisoners were removed and the new centre received its first detainees on 8 May 1992. In June 2010 an inmate was found bleeding to death in his cell. He died several days later in a Brisbane hospital. Serving time for traffic offences, a coronial inquest heard that threats were made against the prisoner's life by his cellmate whose sleep was disturbed by snoring. Prison officials were criticised when CCTV footage revealed that the inmate's calls for help were ignored by prison officers and the officers failed to render first aid. In 2011 there was contention over the future of Grafton Correctional Centre, with some suggesting its closure or privatisation. The women's wing was shut in November 2011, with female inmates transferred to the Mid North Coast Correctional Centre. In June 2012 the O'Farrell government decided to downgrade the facility to house up to 64 inmates who are taken into custody or are currently in custody and need to attend court in the Northern Rivers region. Grafton Gaol closed in August 2019 as planned after a considerable investment was made in the nearby Clarence Correctional Centre, which was officially opened on 25 July 2020.