Кіріспе

Виктория Кресінің иегері Альберт Шоун (19 шілде 1920 – 25 наурыз 1945) – жауға қарсы көрсеткен батылдығы үшін Ұлт Достастығы әскерлеріне берілетін ең жоғары награда – Виктория Кресімен марапатталған австралиялық.

Ерте өмір

Шоун Сиднейде дүниеге келген. Ол Чатсвуд Бойз Интермедиате орта мектебінде және Нарембурн кіші техникалық мектебінде білім алды. 1935 жылы ол Дэвид Джонс компаниясында көйлек кесуші болып жұмыс істеуге кірісті. Бос уақытында Шоун регби және теннис ойнады, сондай-ақ скауттық қозғалысына қатысты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Шоун қысқа мерзімге 36-шы батальонда қызмет етті, ал 1940 жылдың мамыр айының соңында Екінші Австралия Империялық күштеріне қатарына қосылды. Ол 2/13-ші батальонға взвод хабаршысы болып тағайындалды, кейіннен рота хабаршысы болды. 9-шы дивизия құрамындағы бөлім 1940 жылдың қараша айында Таяу Шығысқа жетіп, кейін Солтүстік Африка кампаниясына қатысып, 1941 жылы Тобрукты сегіз ай бойы қорғады. Тобрукта болған кезде Шоун танкке қарсы взводқа ауысып, капрал шеніне көтерілді. Тобруктан кейін 2/13-ші батальон Сирияда гарнизондық міндеттерді орындады, онда қыркүйек айында Шоун сержант болып тағайындалды. Келесі айда Эль-Аламейнде аяғы мен қолына жарақат алып, үш апта ауруханада жатты. 1943 жылдың қаңтарында батальонмен бірге Австралияға қайтты. Шілдеде бөлім Жаңа Гвинея кампаниясына жөнелтіліп, Финшхафен шайқасына қатысты.

Виктория Кресті акциясы

1945 жылы 25 наурызда Дагуа әуежайының жанында Шоун Вейваққа қарайғы қозғалысты тоқтатып тұрған жау позициясына шабуыл жасады. Алдыңғы взводтың ауыр қаза тапқанын көрген Чоун алға жүгіріп, екі жеңіл пулеметті гранаталармен жойды, сосын өзінің әскерін шақырып, қол пулеметін иығынан атып, позицияға шабуылдады. Көкірегінен екі рет жарақаттанған күйі де, шабуылының күшімен 50 метрге алға жылды. Ол тағы екі жауды жойды, бірақ соңынан қаза тапты. Шоунға қаза болғаннан кейін Виктория кресі тағайындалды және ол Жаңа Гвинеядағы Лае соғыс зиратында жерленді. Оның Виктория кресі Австралия соғыс ескерткішінде көрсетілген.

Мұра

Шоуни есімі Австралияның бірнеше жерінде мәңгі есте қалды. Кенберраның Кемпбелл ауданында бір көше оның атымен аталады. Сиднейдің Уиллоуби қаласындағы қоғамдық орталық Альберт Шоунның естелік залы деп, ал Мидл Ковта Шоун алаңы оның құрметіне аталған. 2015 жылдың 8 мамырында Шоунидің жесірі Дафни Данн Сидней опера театрында көпшілікпен бірге болды, сол кезде принц Гарри Австралия армиясымен бір айлық қызметтен кейін ел азаматтарымен қоштасты. Принц Данннің оң жағындағы медальдер жиынтығындағы Виктория кресінің медалін танып, оған сол жағындағы басқа медальдерімен бірге осы медаль туралы әңгімелесу үшін жақындады. Daily Telegraph газеті Данн ханзадамен сөйлескенін және "оның алғашқы күйеуі, лейтенант Альберт Шоуни 1945 жылы 25 жасында қаза тапқанын айтты – олар үйленгеннен кейін бір жыл өткен соң, Папуа-Жаңа Гвинеядағы жапондық пулеметтік бекетке батыл шабуыл жасағанда. Лейтенант Шоуни жас әйеліне туған күніне жіберген қызыл гүлдер оның қаза болғаны туралы хабарды алғанға дейін жетіп келді". Газетте сондай-ақ: "Ол екінші күйеуі, 1942 жылы Малайяда тұтқындалып, Чанги тұтқын лагеріне (принц туралы) түскен капрал Джон Даннге үйленді. Ол ханзадамен кездескен соң Ұлыбритания корольдық отбасының барлық аға буын өкілдерімен танысқандығын да жазды". Данн 2019 жылдың 1 сәуірінде, Принц Гарри мен оның әйелі Меган Марклдан 99 жылдық туған күніне арналған жеделхат алғаннан кейін қайтыс болды.