Генерал-лейтенант Генри Маршман Хавелок Аллан: Өмірі мен әскери қызметі

Кіріспе

Генерал-лейтенант сэр Генри Маршман Хавелок Аллан, 1-ші баронет (6 тамыз 1830 – 30 желтоқсан 1897) – британдық әскери қызметкер және саясаткер. 1880 жылғы наурыз айында тегіне «Аллан» қосылды. Үндістанда полкке қатысып, 1848 жылғы маусымда лейтенант болып 86-шы жаяу полкіне ауысты, ал 1852 жылғы ақпанда 10-шы жаяу полкіне өтті. 1856–57 жылдары Парсы жорығында қызмет етті және 1857 жылғы мамырда Үндістан көтерілісі басталғанда Үндістанға оралды. 1857 жылғы 16 шілдеде Каунпурда 64-ші полк артиллериядан ауыр зардап шекті. Жаудың соңғы 24 фунттық зеңбірегін жинақтап алғанын көргенде, алға жылжуға бұйрық берілді, ал Хавелок дереу 64-ші полктің ортасына, зеңбірек түтігіне қарама-қарсы, өзінің атына мініп, жаудың оқтары мен жүзімінің астында аяқпен жылды. Алға жылжу Хавелоктың басшылығымен тұрақты түрде жалғасты, соңында 64-ші полк зеңбірекке шабуыл жасап, оны басып алды. Осы ерлігі үшін Хавелок Виктория орденімен марапатталды. 1857 жылғы 25 қыркүйекте Лакхнауды қоршау кезінде ауыр жарақат алды. 1860 жылы Англияға оралған Хавелок өзінің полкіне, қазіргі 18-ші жаяу полкіне (Royal Irish Regiment), Шорнклифте қосылды. 1861 жылғы 1 қазанда Альдершотта генерал-адъютанттың орынбасары болды. 1863 жылғы тамызда 18-ші жаяу полкімен Жаңа Зеландияға жіберілді, онда генерал-квартирмейстердің орынбасары болып тағайындалды және 1863 жылдан 1864 жылға дейін генерал-майор Дункан Камеронның қол астында қызмет етті. Вайкатоға шабуылға қатысып, Рангирири, Вайари, Патеранги, Рангиаовиа, Оракауды қоршау және басып алу шайқастарында болды. Осы кезеңдегі қызметі үшін ол Депеште аталып, 28 маусымда майор болып тағайындалды және 1866 жылғы тамызда Бат орденінің серігі атанды. 1867 жылғы наурызда Хавелок Канадаға жіберілді, онда екі жыл бойы генерал-квартирмейстердің көмекшісі болып қызмет етті. Содан кейін Дублинде үш жыл бойы сол қызметті атқарды. 1870 жылы Франко-прусс соғысында соғыс тілшісі болып жұмыс істеу үшін демалысқа жіберілді. 1877 жылы орыс-түрік соғысына да қатысты. 1868 жылғы 17 маусымда полковник, ал 1878 жылғы 18 наурызда генерал-майор болып жоғарылатты. Ол британдық қолбасшы, сэр Гарнет Вулслиге штабта қызмет етуге өтініш білдірді; бірақ Вулсли бас тартты, әйеліне хат жазып: «...» деп жазды. Дегенмен, Хавелок Кассасин және Тель-эль-Кебир шайқастарында әрекетке қатысты, онда ол тек ат үстіндегі егіннен басқа ештеңемен қаруланған шабуылды жетектегендігі айтылады.

Lieutenant General Sir Henry Marshman Havelock Allan, 1st Baronet (6 August 1830 – 30 December 1897) was a British soldier and politician. 'Allan' in the surname was added in March 1880. and joined the Regiment in India. Moving to the 86th Foot as a Lieutenant in June 1848, he transferred to the 10th Regiment of Foot in February 1852. He served in the Persian campaign of 1856–57, and was back in India at the outbreak of the Indian Mutiny in May 1857. On 16 July 1857 at Cawnpore, the 64th Regiment had suffered badly under artillery fire. When the enemy was seen rallying their last 24 pounder, the order was given to advance, and Havelock immediately placed himself, on his horse, in front of the centre of the 64th, opposite the muzzle of the gun and moved on at a foot pace, in the face of shot and grape fired by the enemy. The advance went steadily on, led by Havelock and finally the gun was rushed and taken by the 64th. For this deed, Havelock was awarded the Victoria Cross. On 25 September 1857 he was badly wounded in the Siege of Lucknow. On returning to England in 1860, Havelock joined his regiment, now the 18th Foot (Royal Irish Regiment), at Shorncliffe. He became deputy assistant adjutant general at Aldershot on 1 October 1861. He was posted with the 18th Foot to New Zealand in August 1863, where he was appointed deputy assistant quartermaster general and served under Major General Duncan Cameron from 1863 to 1864. He participated in the Invasion of Waikato, being present at Rangiriri, Waiari, Paterangi, Rangiaowhia, and at the siege and capture of Ōrākau. For his services during this period, he was Mentioned in Despatches, promoted to major on 28 June 1864, and was made a Companion of the Order of the Bath in August 1866. In March 1867 Havelock was posted to Canada, where he served as assistant quartermaster general for two years. He then spent three years in Dublin performing the same role. In 1870 he was given leave of absence to act as a War correspondent in the Franco Prussian War, being present at the Battle of Sedan. In 1877, he attended the Russo Turkish War in the same capacity. He was promoted to colonel on 17 June 1868, and major general on 18 March 1878. He petitioned the British commander, Sir Garnet Wolseley, for a role on the staff; but Wolseley refused, writing to his wife:

Nonetheless, Havelock was able to see action at the battles of Kassassin and Tel el Kebir, where he supposedly led a charge armed with nothing but a riding crop.

Барондық және парламент мүшесі

1858 жылы Хавелокқа барондық атақ берілді, ол бастапқыда оның әкесіне арналған еді (бір жыл бұрын қайтыс болған), сондай-ақ оған және анасына жылына 1000 фунт стерлингтік парламенттік зейнетақы тағайындалды. Кейін ол Англияға барып, 1874 жылы әкесінің туған қаласы Сандерлендтен 1881 жылға дейін Парламент мүшесі болды. Ол туысы Роберт Алланның бұрынғы меншігі болған Блэкуэлл Гранджді мұраға алды, соңғысының өсиеті бойынша тегін Хавелок Аллан деп өзгертті және 1885 жылдан 1892 жылға дейін Оңтүстік-Шығыс Дарем округінен депутат болды.

Өлім

Хавлок 1895 жылы қайта сайланды және сол жылы Үндістанда дислокацияланған Корольдік ирланд полкінің полковнигі атанды. 1897 жылы ол Хайбер жолының Ауғанстан тарапында африд тайпаларының шабуылында қаза тапты және кейін Равалпиндиде жерленді.

Шығармалары

1867 жылы Хавелок өзінің "Күннің үш маңызды әскери мәселесі" атты еңбегін жариялады, онда Отандық резервтік армия құру, Үндістанның экономикалық-әскери ұстауын жақсарту және зеңбірекпен оқталатын қарулардың атты әскерге тигізетін әсері талқыланды.