Кіріспе

"Foggy Dew" немесе "Foggy, Foggy Dew" – XIX ғасырда Англияның оңтүстігі мен АҚШ-тың оңтүстігінде кең таралған ағылшын халық әні. Ән тоқымашы мен ол ұнатып қалған қыздың арасындағы қарым-қатынастың нәтижесін сипаттайды. Ән Laws каталогында O03 нөмірмен, ал Roud халық әндері тізілімінде 558 нөмірмен тіркелген. Гарри Кокс сияқты көптеген дәстүрлі әншілер оны жазған, ал Бенджамин Бриттен, Бурл Айвс, А. Л. Ллойд және Ye Vagabonds сияқты әртүрлі музыканттар әннің танымал үлгілерін өңдеп, жазған.

Тарих және ән мәтіні

Бұл ән – баллада, алғаш рет он тоғызыншы ғасырдың басында жарық көрген. Сесил Шарп әннің сегіз нұсқасын жинады, әсіресе Сомерсет, Англияда, сондай-ақ АҚШ-та. Әннің ерте нұсқалары, көптеген қазіргі дәстүрлі американдық нұсқалары сияқты, тұманды жамылғырдан емес, "бугабудан" қорқу туралы айтады. Бұл ескі нұсқаларда шәкірт, достарының бірінің (призрак, "бугабу" немесе "богульмару") көмегімен ұстазының қызын азғындыққа ұшыратады. А. Л. Ллойд әннің мәнісі мен аймақтық вариациялары туралы былай деп жазды:

blockquote|Бұл шын өмірдегі оқиға көптеген түрінде белгілі. Кейде қызды "бугабу" деп аталатын әуе қорқытады. Кейде ол ауа райынан алаңдайды: "тұманды жамылғырдан". Біреулер тұманды жамылғыр – тазалықтың символы дейді, енді біреулер бұл сөздердің кездейсоқ немесе бұрмаланған болуын айтады, ал қыз тек әуеден қорқынышпен жүргендей көрінеді. Қалай болса да, ол жұбаныш іздеп, бос жүретін жігітке бет алады және қалағанын алады. Ирландтар оны сезімтал әңгіме деп санайды, шотландтар – қысқа да әдепсіз күлкі деп есептейді; студенттер әнді дөрекілетіп айтады, ал Бенджамин Бриттен оны жетілдірді. Шығыс Англияның ауыл тұрғындары оны ең тура айтады, күлкісіз, көсілсіз, ишаратсыз, оқиға болғандай. "The Foggy Dew" бүкіл Ұлыбританияда белгілі, бірақ толық нұсқасы басылымда сирек кездеседі, бұл қызық, өйткені ән ең жақсы дәстүрлі түрінде өте лайықты. Бұл ішімдік ән емес, бірақ оны көбінесе ішімдікке арналған орындарда орындайды. Гарри Кокс әннің осы нұсқасын 1953 жылы Алан Ломакс (Алан Ломакс архивінде онлайн қолжетімді) және Питер Кеннеди жазған. Питер Кеннеди 1952 жылы Суффолк графтығының Бенхолл ауылынан Алек Блумфилдті де жазды, жазбаны Британ кітапханасының дыбыс архивінің сайтында тыңдауға болады. Бұл шығыс ағылшын нұсқаларында қолданылған мелодия Роберт Бернс "Ye Banks and Braes of Bonnie Doon" әнінде де қолданылған. Питер Кеннеди Бернс, әлдебір "Шекаралық нұсқада" осы мелодияны естіген болуы мүмкін деп болжайды, әсіресе ол шығыс ағылшын аймағына тән болса да.

Басқа дәстүрлі жазбалар

Басқа да әуендер Англияда, әсіресе Оңтүстік Англияда жазылған, оның ішінде Суссекс және Суррейден Воган Уильямс еске алу кітапханасы арқылы тыңдауға болатын екі нұсқасы бар. Бұл ән Шотландия мен Ирландияда осыншалықты көп кездеспеген. Шотландияның Абердиншир округындағы Вилли Мэтисонды 1952 жылы Хамиш Хендерсон дәстүрлі нұсқада орындаған, оның мәтіні көптеген ағылшын нұсқаларына өте ұқсас, оны Tobar an Dualchais сайтында тыңдауға болады. АҚШ-та "The Bugaboo" және "The Foggy Dew" аттарымен бірнеше дәстүрлі жазбалар жасалған, оның ішінде Джорджия Энн Гриффин (1937), Дэн Тейт (1960) және Даг Уоллин (1992-1993) Аппалачи аймағында, Алан Ломакс Мичиган штатында жасаған екі жазба Конгресс кітапханасының веб-сайтында, сондай-ақ 1940 жылы Хелен Хартнесс Фландрс Нью-Гэмпширдегі Лена Борн Фиштен жазған нұсқасы бар.

Халыққа танымал бейімделулері

Бенджамин Бриттен 1942 жылы әннің дауысты және фортепианолық нұсқасын аранжировкалады. Бриттеннің аранжировкасы Суффолк нұсқасы болды, ол 1960 жылы Суррейдің Лингфилд қаласының миссис Сондерс орындаған дәстүрлі нұсқаға өте ұқсас (аудио Vaughan Williams Memorial Library арқылы қолжетімді). Бұл ән 1689 жылы лицензияланған "When I First Came to Court" әнінің 18-шы ғасырдың соңы немесе 19-шы ғасырдың басында жаңартылған нұсқасы. Бёрл Айвс 1940 жылдары Америка Құрама Штаттарында "The Foggy, Foggy Dew" деп аталатын әннің нұсқасын танымал етті және бірде Мона, Юта штатында, билік оны әдепсіз ән деп санағандықтан, жұрт алдында орындағаны үшін түрмеге қамалды. Ол бұл нұсқаның Американың отарлық дәуірінен бастау алатынын мәлімдеді. А. Л. Ллойд 1956 жылы Даглас Морлингтен (Истбридж, Саффолк) үйренгеннен кейін әннің кавер нұсқасын жазды, ол жоғарыда аталған Гарри Кокс пен Алекс Блумфилдтің нұсқаларына ұқсас, Шығыс Англияның әдеттегі нұсқасы. Ллойдтың жазбасы Ye Vagabonds-тың 2019 жылғы танымал нұсқасына шабыттандырды, олар оны The Hare's Lament альбомының екінші трегі ретінде шығарды. Эван Макколл (1958) және Ширли Коллинз (1958) сияқты басқа да танымал әртістер әннің нұсқаларын жазды.