Кіріспе

1957 жылы Рой Уорд Бейкердің британдық фильмі

Фильм Люфтваффе ұшқышы Франц фон Верраның нағыз оқиғаларын көрсетеді. Ол обер-лейтенант болған. 1940 жылы Ұлыбритания үстінде атып түсірілді. Ол тұтқындалды, соғыс тұтқыны болды. Ол бірнеше рет қашып құтылуға әрекеттенді. Ол Канададағы тұтқын лагеріне жеткізілу кезінде қашып кетті. Фон Верра соғыс жылдары қашып, үйіне оралған жалғыз Орталық державалардың тұтқыны болды.

Сюжет

1940 жылдың 5 қыркүйегінде, Винчет-Хилл, Кент, Англия, әскери база. Франц фон Верраның ұшақ ұшқышы атып түсірілді. Ол ұшағын тастап, көп ұзамай "Томмилермен" қоршалды. Бұл – Ұлыбритания шайқасы кезінде болды. Ол тұтқындалды. Капитанның кеңсесінде ол "әдепкі мораль күшке негізделген" және "біз ағылшын халқынан күштіміз", себебі неміс халқының жеңіске деген құлшынысы бар деді. Ол тұтқынға алынды. Ол әскери барлау қызметінің тұтқын қабылдау орталығындағы "Лондон қапасы" деп аталатын жерге қамалды. Ол RAF тергеушісімен алты ай ішінде қашып шығатынына тіл білдірді. Он темекіге бір магнум шампан. Лондонның сыртындағы Трент-парк үйінде фон Верра басқа тұтқынға алынған офицерлермен бірге орналастырылды. Олардың сөздерін тыңдады. Бөлме бақылауда болды. Тұтқынға алынған офицерлер оны анықтады, обер-лейтенант фон Верра RAF-ты мазақтап, жасырын микрофонға "RAF, RAF, байланыс!" деді. Ол Ланкаширдің Фурнесс аймағындағы Гризедейл-Холл деп аталатын әскери тұтқын лагерінде болды. Тұтқындар ойға батып тұрғанда, ол қабырғадан секіріп өтті. Ол далаға қашты. Ол ұсталды. Ол түрмеге қамалды. Оберлейтенант фон Верра Дербиширдегі Суонвикке жақын орналасқан жоғары қауіпсіздікті әскери тұтқын лагеріне (Хейс конференциялық орталығының негізінде) ауыстырылды. Неміс авиашабуылы кезінде ол тағы төрт адаммен бірге қашып кетті. Олар еденді қазып, қашу туннелін жасады. Қалғандары жұптасып кетті. Фон Верра жалғыз қалып қойды. Коднор-парк теміржол станциясында ол голландиялық ұшқыш болып көрсетті. Ол өзінің "Веллингтон" бомбалаушысы апатқа ұшырағанын айтты. Ол құпия тапсырмада болғанын түсіндірді. Станция бастығы полицияға телефон соғып, оны жақын жердегі әуежайға, Хакналлға жеткізуді сұрады. Фон Верра RAF дежур офицерін көлік беруге көндірді. Бірінші полиция келді, содан кейін RAF машинасы келді. Әуежайда "Хокер Харрикейн" тұрды. Ол "Хокер Харрикейнды" ұрлағанда ұсталды. Басқа тұтқындармен бірге фон Верра Канадаға аттанды, Нова-Шотландияның Галифакс қаласына жетті. Теміржолда күзетшілердің назары ауысты. Ол қашып кетті. Ол теміржол вагонының терезесінен секіріп түсті. Ол Онтарионың Смитс-Фолс қаласының жанында қашып кетті. Ол Сент-Лоуренс өзеніне жетті. Ол қайықты қарызға алды. Ол оны мұз үстінен итеріп жіберді. Ол еркін ағып жатқан бөлікке жеткен соң, АҚШ-қа өтті. Америкада ол мұздай суықтан жартылай өлді. Бұл – Ұлыбритания. RAF тергеушісі пошта карточкасын алды. Ол обер-лейтенант Франц фон Веррадан келді. "Еркіндік мүсінінің" суреті бар. Онда ол тіл білдірген шартты жеңіп алғанын жазған. Бірақ шарт қабылданбаған еді. Фильмнің эпилогында былай делінген: Канада үкіметі оны қайтаруға, ал АҚШ билігі оны ұстауға тырысқанына қарамастан, фон Верра Мексика шекарасын өтті. Перу, Боливия, Бразилия және Испания арқылы 1941 жылдың 18 сәуірінде Берлинге жетті. Сол жылдың 25 қазанында патрульдеу кезінде оның ұшағы теңізге құлады. Фон Верраның іздері табылмады.

Өндіріс

Кеннет Мор оған басты рөлді ойнау туралы ұсыныс түскенін, бірақ ол "Аспанға жету" (1956) фильмінде тағы бір нағыз соғыс тұтқынының рөлін ойнағандықтан бас тартқанын айтады. Ранк ұйымының басшысы Джон Дэвис Дирк Богардты қалаған. Директор Рой Уорд Бейкер неміс актері болуын талап етті. Ранктің шетелдегі тарату менеджері Харди Крюгерді ұсынды. Фильмде "Мессершмитт Bf 109" және "Хокер Ураган" ұшақтары көрсетілген. 2022 жылдың мәліметі бойынша, "Хокер Ураган IIc" (сериялық нөмірі LF363) әлі де сақталып, "Ұлыбритания шайқасының естелік ұшу тобымен" (Battle of Britain Memorial Flight) бірге ұшып жүр.

Қабылдау

Фильм көрермендер мен сыншылар тарапынан жақсы қабылданды. The New York Times газетінен Говард Х. Томпсон оның "тыйымды, үйлесімді сценарийін" атап өтті. Kinematograph Weekly журналының мәліметінше, фильм 1957 жылы британдық прокатта табысты болды. Дэвид Квинлан "Британ дыбыстық фильмдері" еңбегінде: "Нервтерді кернеуге түсіретін кульминациясы бар қызықты соғыс оқиғасы" деп жазады. Лесли Холливелл пікір білдірді: "Нағыз өмірдегі деректерге негізделген фильм, көптеген күмәнді және әрекетке толы эпизодтармен дамытылған, барлығы да өте жақсы орындалған". Фильм Батыс Германияда өте сәтті болды, 3 миллион фунттан астам табыс әкелді, бұл тиімді пайдаға мүмкіндік берді. Бұл продюсер Джулиан Винтльді жеке өндіріс компаниясын құруға итермеледі, ол неміс басты рөлдері бар екі фильм түсірді: "Жүректердің бакалаврі" (1958, Крюгер де қатысқан) және "Тайгер шығанағы" (1959).