Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Vympel R 23 (НАТО-ның белгілеуі AA 7 Apex) – Кеңес Одағында Vympel компаниясымен әуе шайқағыштары үшін орта қашықтықтағы әуеден әуеге зымыран ретінде әзірленген. Оның қашықтығы арттырылған жаңартылған нұсқасы – R 24, қызметте оны алмастырды. Ол жалпы өнімділігі және мақсаты жағынан американдық AIM 7 Sparrow зымыранымен салыстыруға болады.
The Vympel R 23 (NATO reporting name AA 7 Apex) is a medium range air to air missile developed by Vympel in the Soviet Union for fighter aircraft. An updated version with greater range, the R 24, replaced it in service. It is comparable to the American AIM 7 Sparrow, both in terms of overall performance as well as role.
Даму
МиГ-23 истребителін қаруландыру үшін жаңа зымыранның жобалау жұмысы В. А. Пустяковтың жобалау тобының басшылығымен 1960 жылдардың ортасында басталды. K 23 деп аталған жаңа қару бомбалаушы ұшақтар сияқты нысаналарды жоюға арналған, сонымен қатар ұшақтан жоғарырақ биіктіктегі нысаналарды шабуылдай алу мүмкіндігіне ие болды. Алғашқы жоспар бойынша, жартылай активті радиолокациялық (SARH) және инфрақызыл (IR) басқару жүйелерін қолданатын қос режимді іздеушіге ие болу көзделіпті, бірақ бұл мүмкін емес болып шықты. Сондықтан, SARH және IR модельдері (сәйкесінше Izdeliye (Өнім) 340 және 360) әзірленді. 1967 жылы сынақ атылыстары жүргізілді, алайда SARH зымыранының іздеуші басы өте қиындықтар тудырды. 1968 жылы кеңестік тарап AIM 7 зымыранын алды, ал "Vympel" командасы оны K 25 деп көшіре бастады. Екі зымыраны салыстыру нәтижесінде K 23 өндіріске енгізілді, себебі оның артықшылықтарына жақсырақ қашықтығы және қарсы шараларға төзімділігі жатты. K 25 жұмысы 1971 жылы аяқталды. Дегенмен, "Sparrow" зымырасының кейбір ерекшеліктері кейіннен "Vympel" R 27 жобасында қолданылды. R 23 деп аталған зымыран 1974 жылдың қаңтарында қаруға алынды, SARH нұсқасы R 23R, ал IR нұсқасы R 23T деп аталды. R 23R, салмағы , AIM 7E 2-ге қарағанда жақсырақ ECM-ге төзімді моноимпульстік радарды қолданды. R 23T жеңіл болды және сұйық азотпен салқындатылатын инфрақызыл іздеушіге ие болды, оның жұмысы үшін нысананы ұшыру алдында ұшақтың радарымен немесе IRST жүйесімен бекіту қажеттілігі туды. Екі нұсқада да радиолокациялық жарылыс оғы қолданылды, ол бомбалаушы ұшақтар сияқты нысаналарды жоюға қабілетті. Батыс елдерінде олар сәйкесінше AA 7A және AA 7B деп белгіленді. Сонымен қатар, R 23UT деп аталатын оқу зымыраны да жасалды. Зымыраның корпусы төрт дельта қанатынан тұрады, олар фюзеляждың ортасынан кейін крест тәрізді орналасқан, ал қанаттардың артқы жағында кескіленген дельта басқару беттері орналасқан. Мұрын бөлігіне жақын кішкентай үшбұрышты беттер орналасқан, олар "дестабилизаторлар" деп аталады және жоғары шабуыл бұрыштарында рульдердің тиімділігін арттыруға қызмет етеді (R 60 зымыраны да осындай ерекшелікке ие). Екі нұсқаның арасындағы жалғыз сыртқы айырмашылық – мұрындық конус, ол SARH іздеушісі үшін сүйір болды, ал IR нұсқасы үшін 30 см қысқарақ және дөңгелек болды. R 23 зымырасының нысананы жою ықтималдығы 0,8-0,9 құрады, бірақ ол 5 G-тан жоғары жылдамдықпен маневр жасайтын нысананы жоюға қабілетсіз болды. Зымыраны ұшырған ұшақ та 4 G-тан жоғары жылдамдықпен маневр жасай алмады. Инфрақызыл R 23T нысанаға тікелей ұшыру кезінде 4 км-ге дейін, ал құйрықпен қуу кезінде 1,3 км-ге дейін ұша алатын. Оның ең үлкен қашықтығы нысананың бағытына және ұшыру платформасының биіктігіне де байланысты болды: төмен биіктікте тікелей ұшыру кезінде 11 км, ал құйрықпен қуу кезінде 8-10 км, ал жоғары биіктікте сәйкесінше 11 км және 4 км. Радармен басқарылатын R 23R ұқсас ең төменгі ұшыру қашықтығына ие болды, бірақ ең үлкен қашықтығы әлдеқайда жоғары болды: төмен биіктікте тікелей ұшыру кезінде 14 км және 4 км, ал жоғары биіктікте сәйкесінше 25 км және 8-10 км. Зымыра 5 метрден жоғары биіктіктегі нысаналарды жоюға қабілетті, тіпті тікұшақтарды да құлатуға болады. IR R 24T жақсартылған TGS 23T4 іздеушісіне ие болды, оның сезімталдығы жоғарырақ болды, бірақ оны ұшыру үшін нысананы бұрын бекіту қажеттілігі сақталды. Төмен биіктікте оның ең үлкен қашықтығы R 23 сияқты болды, бірақ жоғары биіктікте оны 20 км қашықтықтағы құйрықпен қуу нысанасына және 12 км қашықтықтағы тікелей нысанаға қарсы қолдануға болады. Сириядағы азаматтық соғыс кезінде Сирияның МиГ-23 ұшақтары 2017 жылдың 15-16 маусымында Дара провинциясы маңында Иорданияның 2 Selex ES Falco ұшағын жою үшін R 24R зымыраларын қолданды.
Design of a new missile to arm the MiG 23 fighter started in the mid 1960s under the direction of V. A. Pustyakov's design team. Known as the K 23 during its design, the new weapon was intended for use against bomber sized targets, with "snap up" capability to attack targets at higher altitude than the launch aircraft. It originally was intended to have a dual mode seeker using both semi active radar homing (SARH) and infrared (IR) guidance, but this proved unfeasible, and separate SARH and IR models (Izdeliye (Product) 340 and 360, respectively) were developed instead. Test firings were carried out in 1967, although the SARH missile's seeker head proved to be extremely problematic. In 1968 the Soviets acquired an AIM 7 and a Vympel team started copying it as the K 25. A comparison of the two led to the K 23 entering production, based largely on its better range and countermeasures resistance. The K 25 work ended in 1971. Nevertheless, several features of the Sparrow were later used in the Vympel R 27 design. The missile, designated R 23, entered service in January 1974, the SARH version as the R 23R, the IR version R 23T. The R 23R, weighing , used a monopulse radar which gave it better ECM resistance compared to the AIM 7E 2. The R 23T was lighter at and used a liquid nitrogen cooled infrared seeker which required it be locked on to the target before launching, either by the launching aircraft's radar or IRST. Both versions used the same radar fused warhead, which had a lethal radius of and could bring down bomber sized targets. In the West these were known as the AA 7A and AA 7B, respectively. An inert training round, the R 23UT, was also developed. The airframe featured four delta wings arranged cruciform just behind the midpoint of the fuselage, and cropped delta control surfaces at the extreme rear in line with the wings. Smaller cropped triangular surfaces are mounted in line near the nose: known as "destabilizers", they serve to improve the rudders' efficiency at high angles of attack (the R 60 missile uses the same feature). The only external difference between the two versions was the nose cone, which was an ogive for the SARH seeker, and shorter (by 30 cm) and more rounded for the IR version. The R 23 had a probability of kill of 0.8 0.9, though it could not hit a target maneuvering at greater than 5 G. The launching aircraft was also limited to 4 G when it wished to fire the missile. The infrared R 23T had a minimum launch range of 4 km against a target head on, but only 1.3 km against a target in a tail chase engagement. Its maximum range also depended on the target's facing in addition to the launcher's altitude: at low altitudes this was 11 km against head on targets and 8 10 km against tail chase targets; at high altitudes it was 11 km and 4 km respectively. The radar guided R 23R had similar minimum launch ranges, but much greater maximum ranges: 14 km and 4 km against a head on target at low altitudes, and 25 km and 8 10 km respectively at high altitudes. The missile could hit targets at altitudes of and even glide into helicopters which were hovering. The IR R 24T had a much improved TGS 23T4 seeker with greater sensitivity, but still required lock on before it could be launched. At low altitudes its maximum range was similar to the R 23, but at high altitudes it could be used against a tail chase target from 20 km and a head on target from 12 km. During the Syrian civil war Syrian MiG 23s used R 24R missiles to shoot down 2 Jordanian Selex ES Falcos in the vicinity of Daraa province on 15 16 June 2017.
Ирак
Иран мен Ирак арасындағы соғыста көптеген R-23 / R-24 зымырандарымен құлатылған жағдайлар тіркелді, олар Ирактың МиГ-23 ұшақтарынан Иранның F-14A, F-4D/E және F-5E ұшақтарына қарсы қолданылды.
Many R 23 / R 24 kills are reported in the war between Iran and Iraq when Iraqi MiG 23s fired them at Iranian F 14As, F 4D/Es and F 5Es.
Ангола
1987 жылдың 27 қыркүйегінде "Модулер" операциясы барысында екі кубалық FAR МиГ-23ML ұшағын тоқтатуға әрекет жасалды. Капитан Артур Пирсидің F1CZ ұшағы майор Альберто Лей Ривас атып шығарған R-24 немесе R-60 зымыраннан зақымданды. Жарылыс ұшақтың тежегіш парашютын жойды және гидравликалық жүйеге нұқсан келтірді. Пирси Рунду әуе базасына қонуға қол жеткізді, бірақ ұшақ қону жолағын өтіп кетті. Соққы салдарынан Пирсидің катапульдауыш орындығы іске қосылды, бірақ ол орындықтан бөліне алмады және омыртқасына ауыр жарақат алды.
On 27 September 1987, during Operation Moduler, an attempt was mounted to intercept two Cuban FAR MiG 23MLs. Captain Arthur Piercy's F1CZ was damaged by either an R 24 or R 60 AAM fired head on by Major Alberto Ley Rivas. The explosion destroyed the aircraft's drag chute and damaged the hydraulics. Piercy was able to recover to AFB Rundu, but the aircraft overshot the runway. The impact with the rough terrain caused Piercy's ejection seat to fire, but he failed to separate from the seat and suffered major spinal injuries.
Кеңес Одағы
1988 жылғы 28 қыркүйекте Владимир Астахов пен Борис Гаврилов басқарған екі советтік МиГ-23МЛД ирандық AH-1J Cobra тікұшақтарын Ауғанстан әуе кеңістігіне заңсыз кіргені үшін R-23 зымырандарымен атып түсірді.
On 28 September 1988, two Soviet MiG 23MLDs piloted by Vladmir Astakhov and Boris Gavrilov shot down two Iranian AH 1J Cobras that had trespassed into Afghan airspace using R 23s.