1887-1890 жж. Германия мен Ресей арасындағы құпия келісім. Еуропадағы бейбітшілік сақтауға, Германияның ықпалын күшейтуге бағытталған. Тілдесу шарттары мен мақсаты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
19 ғасырдың соңындағы неміс-ресейлік келісім
Late 19th century German Russian agreement
Қайта сақтандыру шарты – 1887 жылдан 1890 жылға дейін қолданыста болған Германия империясы мен Ресей империясы арасындағы дипломатиялық келісім. Келісімнің болуы халыққа белгісіз болды, сондықтан оны Берлин мен Санкт-Петербургтегі бірқатар шенеуніктер ғана білді. Бұл шарт Германия канцлері Отто фон Бисмарктің Еуропадағы бейбітшілікті сақтауға және Германияның экономикалық, дипломатиялық және саяси үстемдігін нығайтуға бағытталған одақтар мен келісімдер желісінде маңызды рөл атқарды. Ол Ресей мен Германия арасындағы қарым-қатынастарды жақсартуға көмектесті. Шарты бойынша, егер тараптардың бірі үшінші ірі державамен соғысқа тартылса, екінші тарап бейтараптық сақтайтын болды, егер Германия Францияға немесе Ресей Австрия-Мажарстанға шабуыл жасаса, бұл ереже күшін жоятын еді. Германия Ресейге Болгария және Шығыс Румелияға (қазіргі Оңтүстік Болгарияның бір бөлігі) қатысты ұстанымын өзгерту арқылы жеңілдіктер жасады, олардың Ресейдің ықпал аймасында екенін мойындады және Қара теңізді Ресейдің эксклюзивті аймағы ретінде сақтау үшін оның әрекеттерін қолдауға келісті. 1890 жылы Бисмарк биліктен кеткеннен кейін, Сыртқы істер министрлігіндегі оның қарсыластары кайзерді осы шарт Ресейдің пайдасына тым көп екенін және оны жаңартпау керектігіне көндірді. Шартының тоқтатылуы, шарт сияқты, жалпы жұртшылықтан жасырылды. Алайда Ресей одақты бұзуға мүдделі болған жоқ. Жаңа одақтастарға мұқтаж болған Ресей Германияның жауы Франциямен келіссөздер жүргізді. Нәтижесінде 1891-1892 жылдардағы франко-ресейлік одақ қалыптаса бастады. Тарихшылар осы жаңа одақты Германия үшін үлкен апат және Бірінші дүниежүзілік соғыстың себептерінің бірі деп санайды.
The Reinsurance Treaty was a diplomatic agreement between the German Empire and the Russian Empire that was in effect from 1887 to 1890. The existence of the agreement was not known to the general public, and as such, was only known to a handful of officials in Berlin and St. Petersburg. The treaty played a critical role in German Chancellor Otto von Bismarck's network of alliances and agreements, which aimed to keep the peace in Europe as well as maintaining Germany's economic, diplomatic and political dominance. It helped calm tensions between both Russia and Germany. The treaty provided that both parties would remain neutral if the other became involved in a war with a third great power, with the exception of if Germany attacked France or if Russia attacked Austria Hungary. Germany made concessions to Russia by changing its stance on Bulgaria and Eastern Rumelia (now part of southern Bulgaria), agreeing that they were in the Russian sphere of influence and agreeing to support Russian action to keep the Black Sea as its own preserve. After Bismarck had lost power in 1890, his enemies in the Foreign Ministry convinced the Kaiser that the treaty was too much in Russia's favor and should not be renewed. The cancellation, as with the treaty itself, was generally held from the public. Russia, however, had not wanted to terminate the alliance. Needing new allies, Russia opened negotiations with Germany's enemy France. The resulting Franco Russian Alliance of 1891–1892 to 1917 rapidly began to take shape. Historians consider the new alliance a major disaster for Germany and one of the long term causes of the First World War.
Ұзартылмау
Бисмарктың "периферияны бұру" жүйесінің бір бөлігі ретінде келісім оның беделіне зор тәуелді болды. 1890 жылы кайзер Вильгельм II Бисмаркты қызметтен шеттетуінен кейін Ресей келісімді жаңаруды сұрады, бірақ Германия бас тартты. Бисмарктің орнын баскан Лео фон Каприви Ресейді жалықтыру қажеттігін сезінбеді. Келісімді жаңартпаудың басты жақтаушысы Сыртқы істер министрлігінің мемлекеттік хатшысы граф фон Берхем болды. Келісімді жаңартпауға дайындалған кезде граф фон Берхем Германия үшін келісімнің неліктен тиімсіз екенін түсіндіретін жазба дайындады және оны жаңартпаудың себептерін келтірді. Бұл жазба 25 наурызда канцлер фон Капривиге тапсырылды және канцлер оны 28 наурызда тіркеді, осы арқылы канцлер фон Капривиге тигізген әсерін көрсетті. Германияның сыртқы саяси құрылымы келісімді жаңаруға бірауыздан қарсы болды, өйткені ол Австрия-Мажарстан, Ұлыбритания, Румыния және Италияға қатысты Германияның көптеген ұстанымдарына қайшы келді. Мысалы, қайта сақтандыру шарты 1883 жылғы австрия-румыния шартына қайшы келді, онда Германия мен Австрия-Мажарстан Румынияны қорғауға уәде берген; Ресей бұл шарт туралы ештеңе білмеді. Сыртқы саясатта әлі де зор ықпалы бар кайзер Вильгельм II Александр III патшамен жеке достығы дипломатиялық қарым-қатынасты одан әрі жақсартуға жеткілікті деп санады. Оның басты мақсаты Ұлыбританиямен жақсы қарым-қатынас орнату болды. Ұлыбритания мен Ресей арасындағы қарым-қатынас Ресейдің Қара теңіз бен Жерорта теңізін байланыстыратын Түрік бұғаздарын бақылауға ұмтылуынан ұзақ уақыттан бері шиеленісіп келді. Ұлыбритания Ресейдің оңтүстікке қарай кеңеюі Таяу Шығыстағы британдық колониялық мүдделеріне қауіп төндіреді деп қорқыды. Бұл келісімді жасағанда Бисмарк Ресейдің Константинопольді бақылауға деген ниетін білді және Германия Еуропадағы билігін нығайту үшін ағылшын-орыс қақтығысын тудыруды көздеді. Келісімді жаңартпау Ресейді Германияның одағынан алшақтатты және Ресейге осындай стратегиялық келісіммен байланысты әскери және экономикалық қауіпсіздікке ие болу қажеттігін тудырды. Франция одақтас іздеп, Ресей экономикасын қалпына келтіруге қаржылық көмек ұсынды және 1894 жылы Франко-ресей одағын құруға сәттілікке жетті, бұл Францияның оқшаулануын аяқтады. Бұл Бисмарк өзінің пайдасына қолданған саясат болды, өйткені ол Францияны Еуропадағы одақтардың күрделі желісінен шеттетуді қалады. Бисмаркті канцлер лауазымынан босату және келісімді жаңартпау Германияның сыртқы саясаты стратегиясындағы өзгерісті білдірді. Бұл маңызды, өйткені Питер Р. Мансур мен Уильям Мюррей атап көрсеткендей, бұл жаңартпау Вильгельмин Германиясының сыртқы саясатының ерекше ерекшелігі болды, ол Бисмарк канцлер болған кездегі сыртқы саясатпен салыстырғанда қарапайым ойлауды көрсетті. 1896 жылы зейнеткерлікке шыққан Бисмарк келісімнің бар екенін неміс газетіне жариялап, үлкен сенсация тудырды. Ол 1890 жылы жаңартудың болмауына өзінің ізбасары Капривиді кінәлады. Бисмарк келісімнің сәтсіздігі Франция мен Ресейдің жақындасуына мүмкіндік бергенін айтты. Норман Ричтің сөзіне сүйенсек, көптеген тарихшылар қайта сақтандыру шартының өзі күшінде болған кезде үлкен маңызға ие болмағанын мойындайды, бірақ оны жаңартудың сәтсіздігі Ресейдің Германиядан Францияға қарай бұрылуының шешуші нүктесі болды; сонымен қатар ол 1914 жылы басталған Бірінші дүниежүзілік соғыстың себептерінің бірі болды. Сидни Фэй бұл оқиғаның бұрылыс нүктесі болғанын мойындайды, бірақ жаңартудың болмауы Ресей мен Германияны ажыратуға ықпал еткен бірнеше факторлардың бірі ғана екенін атап өтеді. 1890 жылдың шілдесінде Германия мен Ұлыбритания арасындағы келісім ресейліктерді Берлин Лондонға жақындап бара жатқандығына қате пікірге түсірді. Ресейде панславизм күшейді, Балқанды бақылауға ниет білдірді. Нәтижесінде Ресей мен Австрия-Мажарстан бір-бірінен алшақтады және Германия өзінің жалғыз сенімді одақтасы Австрия-Мажарстанды қолдауға мәжбүр болды. Үшінші фактор Франциядағы реваншизмнің қайта жандануы болды, бұл француздықтарды Ресейдің республикалық үлгіге қарсы ұстанымына қарамастан, Ресеймен одақ құруға ынталандырды.
As part of Bismarck's system of "periphery diversion", the treaty was highly dependent on his prestige. After Kaiser Wilhelm II had removed Bismarck from office in 1890, Russia asked for a renewal of the treaty, but Germany refused. Bismarck's successor, Leo von Caprivi, felt no need to mollify Russia. A main advocate of the non renewal of the treaty was Count von Berchem, undersecretary at the Foreign Office. During the lead up to the non renewal of the treaty, Count von Berchem created a memorandum describing why the treaty was unfavorable for Germany and introduced reasons as to why it should not be renewed. The memorandum was given to Chancellor von Caprivi on March 25 and was filed by the Chancellor on March 28 showing its influence over Chancellor von Caprivi. The German foreign policy establishment was unanimous in rejecting a renewal because the treaty contradicted so many other German positions with regard to Austria Hungary, the United Kingdom, Romania and Italy. For example, the Reinsurance Treaty contradicted the Austro Romanian Treaty of 1883, in which Germany and Austria Hungary promised to protect Romania; Russia knew nothing of that treaty. Kaiser Wilhelm II, who was still highly influential in foreign policy, believed that his personal friendship with Tsar Alexander III would suffice to ensure further genial diplomatic ties. His higher priority was to build better relationships with Britain. Anglo Russian relations had long been strained by Russia's quest to take control of the Turkish Straits, which link the Black Sea and the Mediterranean. Britain feared that Russian expansion to its south would threaten British colonial interests in the Middle East. In the creation of this treaty, Bismarck was aware of Russian desire to control Constantinople and wished to use to influence an Anglo Russian conflict so that Germany may consolidate more power within Europe. The non renewal of the treaty pushed Russia away from Germany's alliance and created a need for Russia to have the military and economic security that came with such a strategic deal. France, desperate for an ally, offered financial help to rebuild the Russian economy and successfully developed the Franco Russian Alliance in 1894, which ended French isolation. This was a policy that Bismarck utilized to his benefit as he desired to see France ostracized from the complex web of alliances within Europe. The dismissal of Bismarck as chancellor as well as the non renewal of the treaty represented a shift in foreign policy strategy for Germany. This is noteworthy because as stated by Peter R. Mansoor and William Murray, this non renewal was an important feature of Wilhelmine Germany's foreign policy that revealed simplistic thinking in comparison to the foreign policy of Bismarck when he was chancellor. In 1896, the retired Bismarck caused a huge sensation by revealing the existence of the treaty to a German newspaper. He blamed his successor, Caprivi, as responsible for the non renewal in 1890. Bismarck said that the failure of the treaty made it possible for France and Russia to draw together. Most historians, according to Norman Rich, agree that the Reinsurance Treaty itself was not of great importance while it was in operation, but the failure to renew it marked the decisive turning point of Russia's movement away from Germany and toward France; and so was one of the causes of the First World War, which broke out in 1914. Sidney Fay agrees that it was a turning point, but also argues that non renewal was only one of several powerful factors pushing Russia and Germany apart. The German treaty with Britain in July 1890 made the Russians falsely suspect that Berlin was drawing closer to London. Pan Slavism was growing in Russia, with a determination to dominate the Balkans. As a result, Russia and Austria Hungary became increasingly alienated from each other, and Germany was forced to support its only true ally, Austria Hungary. A third factor was the renewal of revanchism in France, which made the French much more eager to find an alliance with Russia, despite Russia's long opposition to republicanism.