Кіріспе

2000 жылы шыққан әрекет пен шытырман оқиғаға толы видео ойын. Ойын сол аттас жапондық ролик ойынына негізделген.

Rune – Human Head Studios компаниясы жасаған және 2000 жылы жарық көрген әрекет пен шытырман оқиғаға толы видео ойын. Ойын Рагнарөк негізінде құрылған, онда Один мен Локи құдайлары арасындағы қақтығыс және Рагнарөкке дайындық көрсетіледі. Unreal Engine-де жасалған ойында, ойыншы жас викинг жауынгері Рагнар рөлінде ойнайды, оның қайраты Локи мен оның зұлым одақтастары әлемді жойып, Рагнарөк әкелген кезде сынақтан өтеді. Ойын шыққаннан кейін Rune көбінесе жағымды пікірлер алды. Ойынға жеке кеңейтім, Rune: Halls of Valhalla, 2001 жылы жарық көрді. Негізгі ойын мен кеңейтім Loki Software компаниясымен Linux жүйесіне аударылды. Ryan C. Gordon, бұрынғы Loki қызметкері, кейін Human Head-тің 2006 жылғы Prey ойынын да аударды. PlayStation 2-ге жасалған порт 2001 жылы Rune: Viking Warlord деген атпен шығарылды. Ойын 2012 жылы Rune Classic деген атпен цифрлық форматта қайта шығарылды, оған кеңейтім де кірді. Ойынның жалғасы Rune II 2019 жылдың 12 қарашасында жарық көрді. Rune ойынының қаламмен және қағазбен ойналатын нұсқасын Atlas Games баспасы шығарды.

Ойын процесі

Ойыншы жас викинг жауынгері Рагнар рөлінде ойнайды. Ойын скандинавия мифологиясына негізделген фантастикалық сюжет бойынша дамиды. Рагнар кездесетін жаулардың ішінде адам жейтін балықтар, гоблиндер, зомбилер, норвегиялық эльфтер және басқа викингтер бар. Ойын барысында, осы сияқты көптеген ойындарда болатындай, жақсы қарулар жиналады. Ойын соңына қарай ойыншы өте үлкен қаруларды қолданады, бірақ көптеген қарулар соңына дейін тиімді болып қалады. Руналар ойын әлеміне шашырап жатыр. Оларды жинағанда ойыншының руна күші артады. Рунадағы қарулар үш санатқа бөлінеді: қылыштар, балқылар және балғалар/соққылар. Әр санатта бес қару бар, олардың өлшемі ойын дами келе ұлғаяды. Әр қарудың бірегей "Руна күші" бар, оны ойыншы жеткілікті руна күшіне ие болғанда қысқа мерзімге белсендіруге болады. Әр санаттың алғашқы үш қаруымен бірге қалқандарды жабдықтауға болады. 4 және 5 деңгейдегі қарулар екі қолмен қолданылады және оларды қалқанмен бірге қолдануға болмайды. Бұл стандартты қарулардан басқа, шамдар және кесілген дене мүшелері сияқты заттарды да қару ретінде пайдалануға болады. Жоғары деңгейдегі қарулар көбінесе жеке ойында артықшылыққа ие болғанымен, көп ойыншылы режимде барлық деңгейлер жылдамдық сияқты теңгерім факторларына байланысты шамалы тең болып саналады. Рагнардың қозғалыс бағытына қарай қаруды тікелей ұруға, жоғарыдан соққы беруге немесе қиып шабуылдауға болады. Бірнеше рет соққанда күшті айналмалы шабуыл орындалады. Барлық қаруларды лақтыруға болады және лақтырылғанда жақын шайқастағыдай көп зиян тигізеді. Рагнар қысқа мерзім ішінде жеткілікті жауларды өлтіргенде, ол қысқаша "Берсерк режиміне" енеді, бұл оған зиянға төтеп беруге және күштірек соққы беруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, бірден Берсерк режимін іске қосатын арнайы руна бар. Рагнар бір деңгейден екінші деңгейге өту үшін алдынан келетіннің бәрін өлтіруі міндетті емес (сол кездегі ойындарда жиі кездесетін жағдай). Кейбір деңгейлерде ойыншылар келесі деңгейге өтудің басқа жолдарын тапқан. Дегенмен, кейбір белгілі бір сценарийлік нысандарды (өлтіру, жылжыту немесе құлатқышқа түсіру) белгілі бір аймақтарда белсендіру қажет, осылайша кейбір әрекеттерді бастап, оқиғаны жалғастыруға болады.

Көп ойыншы

Rune-де сол кездегі Deathmatch, Team Deathmatch және тағы да басқалар сияқты бірнеше мультиплеер режимдері болды. "Валгалла залдары" кеңейтуі футболдан шабыттанған бірегей режимді қосты. Ойыншылар командаларға бөлініп, қарсы команданың ойыншыларын кесіп-кесіп, дене мүшелерін жинап, оларды қақпаға лақтыру арқылы ұпай жинайды. Бұл кеңістіктік бағдарламалау ойыны, онда ойыншылар бір-бірін айналып, шабуыл аймағына кіріп-шығып, бір-бірін соққыға түсіруге тырысады. Ойыншының қолындағы қаруға байланысты кез келген уақытта қолдануға болатын әртүрлі шабуыл түрлері бар. Әрбір соққының геометриясы өзгермейді, сондықтан ойыншылар қозғалыстарын бірнеше пикселге дейін дәл реттеуге және қарсыластарының басын дәл кесіп алуға мүмкіндік алады. Жылдар бойы Rune дамыған және бәсекеге қабілетті кландық қауымдастықты құрды, әлемнің түкпір-түкпірінен келген ойыншылар серверлерге қосылып, бірге ойнап, кландар құрды.

Әңгіме

Ойынның тарихы ойыншы Рагнар ретінде Одинсблэйдке кіріскеннен басталады – бұл Одиннің зұлым құдайы Локиді байлап, оған Рагнарөк – әлемнің аяқталуы – келтіруге кедергі келтіретін рун тастарын қорғауға ант берген жауынгерлер ордені. Рагнар ұлы жауынгер Ульфті жеңіп, кірісу рәсімін аяқтағанда, жауынгер келіп, оларға Конрак есімді викингтің одақтас ауылға шабуыл жасап жатқанын хабарлайды. Рагнар мен оның ауылының қалған жауынгерлері ұрыс үшін ұзын кемеге жиналады. Олар Конрактың кемесімен кездеседі, Рагнардың әкесі шабуылға бұйрық беруге асыққанда, Конрак Локиді шақырып, кемені найзағаймен жояды. Кеме батып, барлығы қаза табады, тек Рагнар ғана құтылады, ол Одиннен өлу уақыты келмегенін естиді. Ол су асты үңгірінде қауіпсіздікке жүзіп жетеді. Рагнар жабайы аңғарлар арқылы жол табады. Соңында ол Локидің қызы Хельдің иелігіндегі өлілер еліне кіреді. Жер астынан өтіп, қорқынышты өлі еместермен бетпе-бет келген Рагнар жаудың жоспарын біледі: Конрактың қырғыны көптеген арсыз жандарды Хельдің өңіріне жібереді, ол оларды әлемді жаулайтын әскерге айналдыру үшін Локиге тапсырады. Хель арқылы күрескеннен кейін, Рагнар гоблиндерге түсіп қалады және олардың сынақ алаңында аңдарымен шайқасады. Ол аңды жеңіп, ұшқан алып қоңыздан мініп, гоблиндер жерінен қашып құтылады. Үңгірден шыққаннан кейін, ол Конрактың тау бекінісі – Торштадттың алдында тұрады және онымен соғысып, Локи ғибадатханасына жетеді. Ішінде Сигурд – Конрактың оң қолы – қожайынына жасалған жойқындықтар туралы айтады және Локиге табынудың мағынасы жоқ екенін сұрайды. Конрак Сигурд өзіне керек болмай қалғанын айтады және оны өлтіру үшін екі өзгертілген арсызды жібереді, содан кейін қашып кетеді. Рагнар сахнаға кіріп, өліп бара жатқан жауынгердің алдына шығады. Сигурд Рагнарға ол Одинсблэйдтің соңғы мүшесі екенін және әлемді құтқару оның міндеті екенін айтады, содан кейін көз жұмады. Рагнар Конрактың соңынан еріп, эльфтер еліне жетеді. Рунада эльфтер кішкентай, денелі, қызғылт түсті жандар ретінде бейнеленген. Ол эльфтер елінің өнеркәсіптік қуатынан өтеді және эльфтер Локидің жаңа зұлым әскерлеріне қару-жарақ пен бронь ұсынатынын біледі. Содан кейін Один Рагнарға эльфтер патшасын өлтіруді тапсырады, оның еркі эльфтердің Локиге адалдығын сақтайды. Патша өзін жартылай құдай деп жариялаған және өзіне арнап салынған үлкен ғибадатханада тұрады. Рагнар патшамен шайқасқа түседі және оған күш беретін ұлы машинаны қолданып, жояды. Рагнар жер астына терең түсіп, тікелей Локинің сарайына жетеді. Один Рагнарға Локидің әлеміне кіргенде тіпті өзі де онымен байланыса алмайтынын айтады. Рагнар Локидің қаны Хельдің өлі емес жауынгерлерін Локи әскерлерінің жындыларына айналдыратынын біледі. Ол сарай мен Локидің лабиринті арқылы өтіп, Локидің өзіне жетеді. Осы жерде Рагнар соңынан келе жатқан Конракпен кездеседі. Рагнар бұзылған викингті Локидің қанынан толы өзенге лақтырады, ол оны өлтіруге дайын. Бірақ Локиді байлап тұрған тас жылан оның кеудесіне қышқыл тамшылатады, ал жасыл қан қызғылт түске айналады. Конрак өзеннен шығып, Локидің бейнесінде қайта туылады. Конрак Рагнарға Локидің әскерлері Мидгардқа басып кіріп, Одиннің рун тастарын жойып жатқанын айтады. Ол үлкен секіріспен қашып кетеді. Өлі емеспен шайқасқаннан кейін Рагнар өзенге секіріп, алыпқа айналады. Локи Рагнарды өзіне қосылуға көндіруге тырысады. Ол бас тартады және Конракты қуалайды. Ол Локидің сарайынан қашып, үңгірлер арқылы сыртқа шығады. Ол Локидің әскерлері жасаған қиратуды көреді. Локи оны мазақтайды, бірақ ол алға жылжиды. Оның әріптес жауынгерлері оны тани алмай, көздеріне түскенде шабуылдайды. Рагнар үйіне жетеді, бірақ ол толығымен қираған. Локи оған соңғы рет қосылуды ұсынады, ал Конрак рун тасын және Рагнарды жою үшін өз адамдарын жібереді. Ойынның екі мүмкін аяқталуы бар, ойыншының не істегеніне байланысты. Жақсы аяқталуда Рагнар Конрак пен оның адамдарын жеңеді. Один Рагнармен сөйлесіп, оның ауыл тұрғындары оның қызметшісі Брэгинің қолында қауіпсіз екенін айтады. Ол Рагнарға оның сәтті болғанын және Рагнарөк болмайтынын хабарлайды. Ашу-ызаға толы Локидің үңгірін Один толтырады, бұл әзірге тоқтатылды. Содан кейін Один соңғы рун тасында портал ашады, Рагнарға оны ашып, Асгардқа кіретін алғашқы тірі жауынгер ретінде оған қосылуға шақырады. Рагнар Одиннің патшалығына кіріп, адам пішініне қайта оралады. Один шақырып, Рагнар Бифрёст арқылы жүгіріп, Вальхалла залына кіреді. Жаман аяқталуда Рагнар соңғы рун тасқа қарай жол тартады және оны қиратады. Бұл оқиғаның нәтижесінде Локи жер асты түрмесінен босатылады. Соңғы көріністе Рагнар Локидің қамалында айдар аспанға тігілген күйде көрінеді. Локи содан кейін Мидгардты толығымен басып алады.

Даму

Ойын 15 адамдық командамен жасалды. Рунаның пайда болуы Тед Халстед пен Шейн Гурно Raven Software компаниясында жұмыс істеген кезде басталды. Викингтерге әрдайым қызығушылық танытқан Халстед исландтық Вёльсунга сагасынан шабыт алды. Халстед, Гурно және тағы төрт адам Raven компаниясын тастап, Human Head Studios студиясын құрды және жақын арада Unreal Engine-ді пайдаланып Daikatana ойынының жалғасын жасауға кірісті. Алайда, бұл жоба сәтсіз аяқталған соң, викингтер туралы идея қайта жанданып, Gathering of Developers баспасымен бірлесіп Руна ойынының жұмысы басталды. Epic Games Human Head студиясына Daikatana жобасы үшін бастапқыда лицензияланған Unreal Engine-ді пайдалануға рұқсат берді. Екі дамытушы бірлесіп бірнеше жақсартулар жасады, олардың ішінде қаңқалық анимация жүйесі, жаңа бөлшектік эффекттер жүйесі және күшейтілген көлеңке беру жүйесі болды. Unreal Engine-де жасалған болса да, Rune үшінші тұлғадан көрініс беретін, атыс жоқ ойын. Ойында қолданылатын қарулар: қылыштар, айбалталар, тоқмақтар және басқа да орта ғасырлық фантастикалық жақын қарулар. Атуға арналған қозғалтқыш пайдаланғанына қарамастан, интерфейс қарсыластарға қарсы жүгіру, секіру және шабуыл жасаудан тұратын ойын стиліне өте ыңғайлы. Ойын қашықтықтан шабуылдайтын қаруларды қамтымаса да, кез келген қаруды лақтыруға болады. Ойынның ерекше ерекшелігі – өлген қарсыластан түскен кез келген нәрсені (дене мүшелерін қоса алғанда) жинап алып, пайдалану мүмкіндігі. Дене мүшелерін таяқ ретінде, ал бас сұлуларын қару ретінде қолдануға болады. Жаудың қылыш ұстайтын қолы кесілген жаулар шайқастан қашып кетеді. Rune және Rune: Halls of Valhalla ойындары өздерінің RuneEd құралдарымен бірге шығарылды, оларды қоғамдық қауым жылдам түрлі танымал көп ойыншылық модификацияларды (кооператив, CTT – шырақтарды басып алу, боттар және т.б.) жасау үшін пайдаланды. Бірнеше жалғыз ойыншыға арналған қосымшалар жасалса да, Рунаның көп ойыншылық мүмкіндігіне бірнеше мутаторлар, терілер және жүздеген карталар арналды, олар көптеген кландар мен ресурстар веб-сайттары арқылы қол жетімді. 2004 жылы Human Head студиясы бастапқы көз файлдарын ашық түрде жариялады.

Шығару

Rune Windows үшін 2000 жылдың 27 қазанында жарық көрді. Westlake Interactive компаниясы жасаған Mac OS нұсқасы 2000 жылдың 4 желтоқсанында шықты. Loki Software 2001 жылдың 21 маусымында Linux нұсқасын ұсынды. 2001 жылдың қазан айында Rune, HOV кеңейтуімен бірге Rune Gold деген атпен қайта шығарылды. Ойынның Dreamcast нұсқасын жасау жоспарланған, бірақ соңында ол жоба тоқтатылды. Human Head Studios Rune онлайн ойыны үшін жаңа мультиплеер деңгейлерін жасады. Ал қалам мен қағазға арналған нұсқасын Atlas Games шығарды, оған Тим Геррицен GenCon көрмесінде жүгінген болатын.

Қабылдау

Rune-нің бастапқы PC нұсқасы Metacritic сайтында "жалпы жағымды пікірлер" алды. Көп ойыншылы ойын орташа деңгейде болды. Көптеген ойыншылар басқа ойыншылардың басын шауып, жүгіруден ләззат алғанмен, ойын режимдерінің жетіспеуі және жоғары жағдайдағы кешігулер ойынға кедергі келтірді. GameZone-нан Джон Брэндон ойынға оннан сегіз балл беріп, оны "ақылға аса мән бермейтін, күшті ойын" деп атады, бірақ ойын соңында викинг жауынгерлері жеткілікті қиынға соқты. Бұл жерде керемет көріністер мен сезімдер бар – ұзақ жұмыс күнінен кейін керемет демалыс. AllGame-ден Майкл Треска оған бестен үш жарым жұлдыз берді, "Жақсы графика мен тамаша дыбысқа қарамастан, Rune әр түрлі кемшіліктерге, қателерге және ұзақ ойнағанда жаңалықтың болмауына байланысты әлеуетін толыққанды іске асыра алмады" деді. Алайда, Computer Games Strategy Plus-тан Бенджамин Э. Сонс оған бестен екі жарым жұлдыз берді, ойынның "тынышсыз және назарды ұстамайтын" екенін айтты. Ойын жартылай деңгейде болғанда әлдеқайда қызықтырақ болар еді. Көп нәрсе жақсырақ болуы мүмкін, бірақ тек сапалы болса ғана. Ойын 2001 жылдың қазан айына дейін АҚШ-та 49 000 дана сатылды. Ойын 2000 жылы CNET Gamecenter компьютерлік ойын сыйлығының "Жылдың әрекеттік ойыны" номинациясына ұсынылды, бірақ бұл сыйлық MechWarrior 4: Vengeance-ке бұйырды.

Кеңейту және PS2 нұсқасы

Rune көп ойыншы компоненті 2001 жылы Rune: Halls of Valhalla дербес кеңейту топтамасының шығарылуымен кеңейтілді. HOV екі жаңа режимді қосады: "Head Ball" – туды ұстап алу режимінің дене мүшелері тудың орнына қолданылатын түрі; "Арена" – дуэльге бағытталған өлім жекпе-жек режимі. Ойынды жасаушылар ацтектердің қатыгез спорт түрінен, яғни доп ойынында жеңілген команданың басын шауып өлтіру салтынан шабыт алды. Барлығы 37 жаңа карта бар: 20 өлім жекпе-жек үшін, 8 бас-топ режимі үшін және 9 арена үшін. Осы карталардың кейбіреулері ойынның жанкүйерлері үшін деңгей редакторы арқылы өз карталарын жасауға өткізілген төрт апталық бәйгеде жеңіске жеткен туындылар болды. 16 жаңа кейіпкер моделі қолжетімді, олардың кейбіреулері әйел кейіпкерлер. Рен Валькири моделі Руна ойынының жанкүйеріне негізделген, ол кейін Рунаның ресми веб-сайтының директоры болып жұмысқа орналасты. Музыкалық сүйемелдеме де кеңейтілді. Rune: Viking Warlord – 2001 жылы Take Two Interactive шығарған Rune ойынының PlayStation 2 нұсқасы. Онда бірнеше қосымша карталар мен жаулар бар, бірақ басқа жағынан ол толықтай көшірілген нұсқа. Ол Солтүстік Америкада 2001 жылдың 30 шілдесінде, ал Ұлыбританияда 5 қазанда жарық көрді. PlayStation 2 нұсқасы Metacritic бойынша "аралас" бағалар алды.

Жалғасы

Human Head 2000 жылы жалғасын ойластыра бастады. 2017 жылдың тамызында Human Head компаниясы “Руна: Рагнарок” атты жалғасы өндірісте екенін жариялады. 2018 жылдың наурыз айында “Рагнарок” қосымшасы алынып тасталды және атауы “Руна” деп өзгертілді. 2019 жылдың мамырына қарай Human Head атауын тағы да Rune II деп өзгертті, Windows платформасы үшін 2019 жылдың ортасында Epic Games Store арқылы шығару жоспарланды. Epic Games-пен серіктестік Human Head-ке ойынның кеңейтілген нұсқасын аяқтау үшін қосымша қаржы жинауға мүмкіндік берді, деп студия басшысы Крис Ринехарт мәлімдеді. Ойынның шығу мерзімі кейінге жылдырылып, 2019 жылдың 12 қарашасында Ragnarok Game LLC баспасымен жарық көрді. Ойын шығарылғаннан кейін Human Head Studios жабылып, оның қызметкерлері Bethesda Softworks басқаруымен Roundhouse Studios деген жаңа студия құрды. Ragnarok сол күні Human Head-тің жабылуы туралы хабарсыз екенін, бірақ 2020 жылға дейін Epic Games Store-дан тыс қолдау көрсетуге және жаңа релиздер жасауға міндеттенетінін мәлімдеді. 2019 жылдың желтоқсанында Ragnarok Human Head-тің бұрынғы қызметкерлеріне қарсы сотқа жүгінді. Олар студияның күтпеген жабылуынан кейін Rune II үшін соңғы бастапқы кодты және материалдарды ұсынбағандықтары үшін, сондай-ақ ойынның нашар сапасы және Human Head-тің іске қосылғаннан кейінгі қолдау міндеттемесін орындамауына байланысты 100 миллион долларлық зиянды өтеуді талап етті. Ragnarok 2020 жылдың қаңтарына дейін бұрынғы Human Head қызметкерлерінен бастапқы кодты қайта алды, бірақ сот ісін аяқтауға ниетті. 2020 жылдың қазанында Ragnarok сотқа ZeniMax және Bethesda компанияларын да қосып, олардың Ragnarok-ты алдап, екі ойынның дамуын саботаж жасағанын мәлімдеді.