Кіріспе

Шотландиялық Виктория Кресінің иегері (1891-1967)

Полковник Джеймс Леннокс Доусон ВК (25 желтоқсан 1891 – 15 ақпан 1967) – британдық және Достастық әскерлеріне жаудың қарсы тұрғандағы батылдығы үшін берілетін ең жоғары және ең беделді награда – Виктория Кресінің шотландиялық иегері. Доусон 1914 жылдың қараша айында 5-ші Камерон полкіне қатысып, 1915 жылдың наурыз айында Корольдік инженерлерге ауыстырылды.

ВК-ның әрекеті

Ол 23 жаста болған және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания армиясының Корольдік инженерлер корпусының 187-ші ротасындағы капрал болған. Осы ерлігі үшін оған Виктория кресі (VC) тағайындалды. 1915 жылдың 13 қазанында Франциядағы Хоэнцоллерн бекінісінде газ шабуылы кезінде, траншеялар адамдармен толы болғанда, капрал Доусон өзінің саперлеріне бағыт беру және газға толы траншея бөліктерінен жаяу әскерді шығару үшін жаудың атысына қарамастан батыл түрде өзін қауіпке тікелей ұсынды. Үш газ баллонын тапқаннан кейін, ол оларды траншеядан алысқа тебіп, қарқынды атысқа қарамастан, газдың шығуына мүмкіндік беру үшін винтовкадан оқтар атып, жарып жіберді. Оның батылдығы көптеген адамды газға уланудан құтқарып қалғаны сөзсіз.

Кейінгі мансап

1916 жылы желтоқсанда Корольдік инженерлер құрамына қабылданып, 1919 жылы майор шенімен демобилизацияланды. Глазго университетін бітіргеннен кейін 1920 жылы Армия білім корпусына офицер болып тағайындалды, бірақ 1931 жылы Үндістан армиясының қару-жарақ корпусына ауыстырылды. Кейін полковник шеніне жетті. Таныс кездейсоқтыққа орай, оның екінші туысы (олардың әкелері бірінші туыстар) Джеймс Далглиш Поллок та сол Hohenzollern Redoubt шайқасында Виктория кресімен марапатталды. Ол да өз әріптестерін өлімнен құтқару үшін траншеядан шығып, британдық шепке енген неміс шабуылшыларын бомбалады. Екеуі де Шотландияның Тилликоултри шағын қаласында дүниеге келген, бірақ Джеймс Доусонның отбасы ол сегіз жасқа толғанда Алоа қаласына көшіп кеткен. Екеуі де 1915 жылы жергілікті батырлар деп есептелді және Алоа мен Тилликоултриде жекелеген салтанатты қабылдауларда, сондай-ақ жұмылдыру кампанияларымен бірге құрметтелді. Оның Виктория кресі Глазго университетінде сақталады, онда ол BSc дәрежесін алған, және Хантериан мұражайында қойылған.