Кіріспе

Шотландиялық Виктория Кресінің иегері (1842–1879)

Джеймс Дундас (10 қыркүйек 1842 – 23 желтоқсан 1879) – британдық және Достастық әскерлеріне жаудың қарсы тұрғанда көрсетілген батылдығы үшін берілетін ең жоғары және беделді награда – Виктория Кресінің шотландиялық иегері болған.

Ерте өмір

Ол 1842 жылдың 10 қыркүйегінде Джордж Дандастың, Эдинбург жоғары сотының судьясы, Лорд Манордың және оның әйелі Элизабет Маккензидің ұлы болып дүниеге келді, ал 12 қыркүйекте крещениеден өтті. Ол Уильям Джон Дундастың (1849–1921) үлкен ағасы болды. Оның алғашқы білімі Эдинбург академиясында алынды. 1855 жылдан 1857 жылға дейін Гленэльмонд мектебінде оқыды. Содан кейін британ армиясының офицерлік даярлығы үшін Аддискомб әскери семинариясына түсті. 1860 жылы Корольдік инженерлер полкінде лейтенант қызметіне тағайындалды. 1862 жылы генерал Генри Томбстың басшылығымен полкімен бірге Үндістанға барды, Бенгалия аймағындағы бірқатар құрылыс жұмыстарында атқарушы инженер деңгейіне жетті.

Кейінгі өмірі

1877 жылы наурыз айында ол Шотландиядағы Стирлингке жақын Охтертайр отбасылық меншігін, өзінің әйелінің ағасы, сэр Дэвид Дундас (Англия парламенті депутаты) қайтыс болғаннан кейін мұра етті. Сол жылы ол мүлікті тексеру үшін Ұлыбританияға қысқа уақытқа оралды, бірақ бірнеше айдан кейін Үндістанға қайтып келді. 1878 жылы ол Симла базарындағы өрттен бір адамды құтқарғаны жазылған. Әскерде қызметін жалғастырған Дундас Екінші ағылшын-афған соғысында қаза тапты. Генерал Робертс оны Кабулға жол ашатын топқа жетекші етіп таңдады. Ол 1879 жылғы 23 желтоқсанда Шерпур бекінісін қоршау кезінде қаза тапты. Ол британдық минаның, қолдан жасалған қысқа қосқыштан ертерек жарылуынан қаза тапты. Ол Ауғанстандағы Сеа Санг зиратына жақын жерге жерленген. Джеймс Дундас отбасы құрмаған, және оның өлімінен кейін меншік оның егіз інісі Колин Маккензи Дундасқа өтті.

Ескерткіштер

Эдинбургтағы (Епископтық) Сент-Мария соборында мыс ескерткіш тақта орналасқан. Гленэльмонд мектебінде де тақта бар. Кенттегі Корольдік инженерлер мұражайындағы "Батырлық үшін" ескерткішіне жазылған. Рочестер соборында ескерткіш терезесі мен мыс тақташасы бар. 2002 жылы Корольдік инженерлер Ауғанстанда оның қаза тапқан жеріне жақын жаңа көпір салып, оған Джеймс Дундас көпірі деген ат берді.

Қосымша ақпарат

"Дундас көпірі", Ауғанстанның Кабул мен Баграм қалалары арасында, 2002 жылы жүргізілген қайта құрылыс жұмыстарынан кейін британдық армияның Корольдік инженерлері оның құрметіне аталды.