Кіріспе

Қытайлық генерал және қолбасшы (қайтыс болды 207)

Чжан Сяу (қайтыс болды 207) – Қытайдың Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде өмір сүрген әскери генерал және кішігірім қолбасшы. 197 жылы ол Ванчэн шайқасында және одан кейінгі ұсақ шайқастарда Хан орталық үкіметінің де-факто басшысы Цао Цаомен қақтығысты. 200 жылы ол кеңесшісі Цзя Сюйдің ұсынысын тыңдап, Цао Цаоға бағынды, ол оның бағынуын қабылдап, оны генерал қылып тағайындады. Цао Цаоның қарсыласы Юань Шаоға қарсы Гуанду шайқасында және Юань Шаоның мұрагерлеріне қарсы келесі науқандарда Цао Цаоның жанында күресіп, Чжан Сяу оның қызметінде үлкен еңбек етті. 207 жылы ол Вухуан тайпаларына қарсы жорыққа Цао Цаоға қосылу жолында қайтыс болды. Хан императорлық сарайы оны "Дин маркизі" деген құрметті атақпен марапаттады.

Өмір

Чжан Сюу Увэй округіндегі (武威郡) Зули округына (祖厲縣) жататын. Ол Чжан Джидің алыстағы туысы еді, ол тирандық соғыс әміршісі Дун Чжуоның қызметінде болған. Лян провинциясының көтерілісі кезінде Чжан Сюу Зулиде кішігірім округтік лауазымда қызмет етті. Цзиньчжэндегі Ку Шэн (麴胜) атты көтерілісші Зулидің лауазымды адамы Лю Цзюньді (劉雋) өлтірді; Чжан Сюу оған жауап ретінде Ку Шэнды өлтіруге қол жеткізді. Бұл әрекеті үшін Зулидің көптеген халқы оны мақтады. 192 жылдың мамыр айында Дун Чжуоның қайтыс болуынан кейін, оның бұрынғы қолдаушылары, соның ішінде Чжан Джи де, төңкеріс жасап, императорлық астана Чанъаньды басып алды. Төңкеріске қатысқаны үшін Чжан Сюу адалдықты нығайтатын генерал (建忠將軍) атағына ие болды және Сюаньвэй маркизі (宣威侯) болып тағайындалды. Чжан Джидің қайтысынан кейін Чжан Сюу оның әскеріне басшылық етіп, Ванды (宛; немесе Ванчэн (宛城); қазіргі Наньян, Хэнань) басып алды. Ол Цзин провинциясының губернаторы және сол кездегі ірі әскербасы Лю Бяомен одақтасты. 197 жылы Хань орталық үкіметін бақылаған Цао Цао өзінің әскерін қарсыластарына қарсы жорыққа бастады. Бай өзенінің (白河) жағалауына жеткенде, Чжан Сюу оған дереу бағынып, Ванды басқару құқығын сақтап қалды. Кейін Цао Цао Чжан Джидің жесірін қарындас ретінде алды, бұл Чжан Сюуді ашуландырды. Цао Цао Чжан Сюудің наразылығын естіп, оны өлтіруді жоспарлады. Бірақ жоспар ашылып кетті, және Чжан Сюу Цао Цаоға қарсы күтпеген шабуыл жасады, нәтижесінде Ванчэн шайқасы болды. Цао Цаоның жеке күзетшісі Диан Вэй лагерьдің алдыңғы қақпасын қорғап, Цао Цао артқы қақпадан қашуына мүмкіндік берді, содан кейін қаза тапты. Шабуылдан кейін Цао Цаоның үлкен ұлы Цао Ан әкесіне өзінің жылқысын ұсынды, оның жылқысы жаудың садағымен құлатылды, ал Цао Ан қуғыншылардың қолынан қаза тапты. Цао Цаоның туысы Цао Аньминь де қаза тапты. Осыдан кейін Цао Цао жылдар бойы Чжан Сюуға қарсы шабуылдар жасады, бірақ сәттілікке жете алмады. 200 жылы Чжан Сюу кеңесшісі Цзя Сюйдің ұсынысын қабылдап, Цао Цаоға қайтадан бағынды. Цао Цао Чжан Сюумен болған бұрынғы араздығын ұмытып, оның бағынуын қабылдады. Ол сондай-ақ өзінің ұлы Цао Цзюньді Чжан Сюудың қызына үйлендіруді ұсынды. Осы шамада Цао Цао солтүстік әскербасы Юань Шаомен Гуанду шайқасында соғысып жатқан еді. Шайқаста жақсы көрсеткені үшін Чжан Сюу тез арада Цянды жеңетін генерал (破羌將軍) атағына көтерілді. 207 жылы Чжан Сюу Лючэнде (қазіргі Чаоян, Ляонин) Цао Цаоға қосылу үшін Ухуан тайпаларына қарсы солтүстік жорыққа бара жатып қайтыс болды. Хань императорлық сарайы оны "Дин маркизі" (定侯) атағымен құрметтеді, яғни "қайтпас маркиз".