Кіріспе

Батыс Германияның және кейін Германияның ресми валютасы 1948 жылдан 2002 жылға дейін, Германия Федеративтік Республикасы шығарған маркасы. Deutsche Mark (; ағылшын тілінде: German mark), қысқартылуы "DM" немесе "D Mark", 1948 жылдан 1990 жылға дейін Батыс Германияның, ал кейін 1990 жылдан 2002 жылы евро қабылдағанға дейін біріктірілген Германияның ресми валютасы болды. Ағылшын тілінде ол көбінесе "Deutschmark" ("Дойчмарк") деп аталатын. Бір немец маркасы 100 пфеннигке бөлінетін. Ол алғаш рет 1948 жылы одақтас әскерлердің оккупациясы кезінде Рейхсмарканы алмастыру үшін шығарылды және келесі жылы құрылғаннан бастап Германия Федеративтік Республикасының ресми валютасы болды. 1998 жылғы 31 желтоқсанда Еуропалық Одақ Кеңесі 1999 жылғы 1 қаңтардан бастап неміс маркасының еуроға шағын айырбас бағамын 1.95583 DM = 1 € деп бекітті. 1999 жылы неміс маркасы еуромен алмастырылды; оның монеталары мен банкноттары 2002 жылғы 1 қаңтарда еуро банкноттары мен монеталары қолданысқа енгенге дейін айналыста болды. Немец маркасы еуро енгізілгеннен кейін бірден заңды төлем құралы болмай қалды, бұл басқа еуроаймақ мемлекеттерінен өзгеше, онда еуро мен бұрынғы валюта екі айға дейін бірге айналыста болды. Германияда 2002 жылғы 1 наурызға дейін монеталар мен банкноттар төлем түрі ретінде жарамды болып қала берді. Deutsche Bundesbank барлық неміс маркаларын қолма-қол ақша түрінде еуроға ауыстыруға кепілдік береді, және оны Германиядағы Bundesbank филиалының кез келген бөлімшесінде жеке жүзеге асыруға болады. Банкноттар мен монеталарды Bundesbank-ке пошта арқылы да жіберуге болады. 2012 жылы шамамен 13,2 миллиард марка айналыста болған деп есептелді, ал 2011 жылғы сауалнама көрсеткендей, немістердің көпшілігі валютаны қайта жандандыруды қолдады (бірақ оның экономикалық пайда әкелетініне тек аз бөлігі сенді). 2020 жылдардың басындағы сауалнамалар немістердің аз бөлігі ғана неміс маркасын қайта енгізуді қолдайтынын көрсетті.

1871 жылға дейін

1871 жылы Германияның бірінші бірігуінен бастап марка Германияның валютасы болды. Оған дейін, әртүрлі неміс мемлекеттері әртүрлі валюталар шығарды, ең көп таралғандары Солтүстік неміс талері және Оңтүстік неміс гульдені еді. 1857 жылға қарай, екі валюта да таза күмістен 16 2/3 граммдан тұратын күміс монета – Vereinsthaler-ге байланысты болды. Неміс алтын маркасы күміс емес, алтынға негізделгенімен (бір грамм таза алтынға 2,79 марка), айналымға келтіру үшін 3 марка = 1 Vereinsthaler тұрақты айырбас курсы қолданылды.

18731948 жылдар

Алғашқы марка 1873 жылы "Goldmark" деп аталды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, марка алтын стандартынан алынып тасталды. Осының салдарынан валюта "Papiermark" деп аталды, әсіресе жоғары инфляция, содан кейін гиперинфляция орын алғанда және валюта толығымен қағаз ақшадан тұра бастағанда. 1923 жылдың 15 қарашасынан бастап "Papiermark" "Rentenmark" (RM) пен, ал 1924 жылы "Reichsmark" (ℛ︁ℳ︁) маркаларымен алмастырылды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі ерте әскери оккупация

Аумақтарды басып алудың алғашқы екі жылында Франция, Ұлыбритания, АҚШ және Кеңес Одағының басқыншы мемлекеттері Германиядағы валюта реформасы бойынша сәтті келісімге келе алмады. Одақтастар арасындағы шиеленістерге байланысты әр аймақ ақша мәселесінде тәуелсіз басқарылды. АҚШ-тың оккупациялық саясаты JCS 1067 директивасымен (1947 жылдың шілдесіне дейін қолданыста болды) реттелді, ол АҚШ әскери губернаторына «Германияның қаржылық құрылымын күшейту үшін ешқандай қадам жасауға» тыйым салды. Осының салдарынан АҚШ аймағында жеке валюта реформасы жүргізу мүмкін болмады. Бірнеше аптадан кейін Эрхард бұйрыққа қарсы келіп, нацистер енгізген және одақтастар жоймаған көптеген экономикалық шектеулерді жою туралы жарлық шығарды. Ол мұны, өзінің жиі мойындауы бойынша, жексенбі күні жасады, себебі сол күні американдық, британдық және француздық оккупациялық билік органдарының кеңселері жабық болды. Егер ол оны кеңселер ашық болғанда жасаған болса, олар бұйрықты күштен шығарар еді. Жаңа валюта енгізудің мақсаты Батыс Германияны гиперинфляцияның екінші толқынынан қорғау және кең таралған бартерлік сауда мен қара нарықты тоқтату (мұнда сигареттер валюта ретінде қолданылды) болды. Жаңа валюта бастапқыда Берлиннен тыс үш батыс оккупациялық аймақта ғана таратылды, бірақ бұл қадам кеңес билігін ашуландырды, олар оны қауіп-қатер деп қарады. Кеңес Одағы дереу үш батыс аймақ пен Батыс Берлин арасындағы барлық жол, теміржол және канал байланыстарын үзіп тастады, осылайша Берлин блокадасын бастарды. Жауап ретінде АҚШ және Ұлыбритания азық-түлік пен көмірді әуе арқылы жеткізіп, Батыс Берлинде де жаңа валютаны таратты.

1948 жылғы валюталық реформаның экономикасы

1930 жылдан бері бағалар мен жалақылар бақылауда болды, бірақ ақша жеткілікті болды. Бұл адамдардың көптеген қағаз активтер жинағанын білдірді, ал ресми бағалар мен жалақылар нақты жағдайды көрсетпеді, себебі экономикада қара нарық үстемдік құрды және барлық мәмілелердің жартысынан астамы ресми емес жолмен жасалды. Реформа ескі ақшаны жаңа неміс маркасына 10:1 есебімен алмастырды. Бұл мемлекеттік және жеке қарыздың 90%-ын, сондай-ақ жеке жинақтарды жойды. Бағалар бақылаудан босатылды, ал кәсіподақтар баға 25%-ға өскеніне қарамастан, жалақының 15%-ға өсуіне келісті. Нәтижесінде, неміс экспорттық тауарларының бағасы тұрақты болды, ал экспорттан түскен пайда мен табыс өсіп, экономикаға қайта құйылды. Ақша реформасы АҚШ-тан келіп түскен 1,4 миллиард долларлық Маршалл жоспарымен бір уақытта жүзеге асты, бұл ақша негізінен инвестицияларға жұмсалды. Сонымен қатар, Маршалл жоспары неміс компанияларын, сондай-ақ Батыс Еуропадағы барлық компанияларды, олардың бизнес-практикаларын жаңғыртуға және кеңірек нарықты ескеруге мәжбүр етті. Маршалл жоспарының қаржыландыруы, қалған бақылаулардың (1949 жылы алынып тасталған) салдарынан экономиканың өсуіне байланысты туындаған қиындықтарды жеңіп, неміс экспорты үшін үлкен кеңейтілген нарық ашты. Бірден дүкендерде тұтыну тауарлары пайда болды, өйткені оларды жоғары бағаға сатуға болады. Көптеген қазіргі тарихшылар тұтыну тауарларының қолжетімділігін үлкен жетістік деп санайды, бірақ сол кездегі пікірлер басқаша болды: бағалар соншалықты жоғары болды, орташа адамдар сатып алуға шамасы келмеді, әсіресе бағалар еркін болғандықтан, ал жалақылар әлі де заңмен бекітілген. Сондықтан 1948 жылдың жазында Батыс Германияда ірі ереуілдер мен демонстрациялар толқыны болды, бұл Штутгарттағы оқиғаға әкелді, онда ереуілшілерді АҚШ танктері тоқтатып қалды ("Штутгарт оқиғалары"). Тек жалақыны тоқтатудан бас тарғаннан кейін ғана халық неміс маркасын және еркін бағаларды қабылдады.

Кеңес оккупациялық аймағындағы валюталық реформа

Германияның кеңестік оккупациялық аймағында (кейін Германия Демократиялық Республикасы) бірнеше күннен кейін Шығыс Германия маркасы (1948-1964 жылдары "Deutsche Mark" деп те аталды және халық арасында "Остмарк" деп белгілі болды – сөзбе-сөз "Шығыс маркасы") Рейхсмарка және Рентенмарка банкноттарына жабыстырылатын мөрлер түрінде енгізілді. Бұл, батыстан Рейхсмарка және Рентенмарка банкноттарының көптеп келуін тоқтату мақсатында жасалды. 1948 жылдың шілдесінде Шығыс Германия маркасының толыққанды жаңа сериясы басылып шығарылды.

Bank deutscher Länder және Deutsche Bundesbank

Кейін 1948 жылы Bank deutscher Länder ("Германия мемлекеттерінің банкі") жауапкершілікті өз мойнына алды, ал 1957 жылы Deutsche Bundesbank осы қызметті жалғастырды. Германия маркасы, басқа ұлттық валюталар инфляцияға ұшыраған кезде, құнды сақтаудың сенімді құралы ретінде беделге ие болды. Ол ұлттық мақтанышқа айналды және, әсіресе 1950-ші жылдардағы "Экономикалық керемет жылдар" кезеңінде, елдің экономикалық өркендеуіне негіз болды.

Саармен валюталық одақ

Саар протекторатының халқы референдумда оны "Еуропалық аумаққа" айналдыру туралы ұсынысты қабылдамады. Француз тарапы референдум алдында "жоқ" деп дауыс берсе, Саар француз протектораты болып қала беретінін мәлімдегеніне қарамастан, нәтижесінде Саар 1957 жылдың 1 қаңтарында Германия Федеративтік Республикасының құрамына енді. Саар жерінің жаңа федералдық құрамы өзінің валютасын – Саар франкісін сақтап, француз франкісімен бірдей бағадағы валюта одағында болды. 1959 жылдың 9 шілдесінде неміс маркасы 100 франк = 0,8507 неміс маркасы есебімен Саар франкісімен алмастырылды.

Германияның қайта бірігуі

Deutsche Mark Германияның қайта бірігуінде маңызды рөл атқарды. Ол 1990 жылдың шілдесінде Шығыс Германияның ресми валютасы ретінде енгізілді, 1990 жылдың 3 қазанында бірігуге дайындық ретінде Шығыс Германия маркасын (Mark der DDR) алмастырды. Шығыс Германия маркалары алғашқы M 4,000 сомаға 1:1 және одан жоғары сомаға 2:1 есебімен Deutsche Mark-қа айырбасталды. Қайта бірігуге дейін Батыс Германияға келген Шығыс Германияның әрбір азаматына Begrüßungsgeld (құттықтау ақшасы) – жан басына 100 DM көлемінде ақшалай жәрдемақы берілді. Германия үкіметі мен Бундесбанк Шығыс Германия маркасы мен неміс маркасы арасындағы айырбас бағамы мәселесінде үлкен келіспеушіліктерге тап болды. Франция мен Ұлыбритания Германияның қайта бірігуіне қарсы болды және оны тоқтату үшін Кеңес Одағына ықпал етуге тырысты. Бірақ 1989 жылдың соңында Франция Германияның ақша одағына қатысуға міндеттеме бергенін, ал Германияның қайта бірігуін қолдауға уағдаландырды.

Тұрақтылық

Неміс маркасы әлемдегі ең тұрақты валюталардың бірі ретінде танымал болды, бұл Бундесбанктің ақша-кредит саясатына негізделген. Бұл саясат Еуропаның кейбір басқа орталық банктерінің саясатына қарағанда "қатаң" болды. "Қатаң" және "жұмсақ" терминдері инфляцияны бақылау және саяси ықпал ету мақсаттарымен байланысты болды. Осы саясат Еуропалық Орталық Банктің қазіргі еуроға қатысты саясатының негізін құрады. Германия маркасының тұрақтылығы 1993 жылы айқын байқалды, француз франкісі және басқа еуропалық валюталарға жасалған спекуляциялар Еуропалық валюталық механизмге өзгерістер енгізуге себеп болды. Дегенмен, "қатаң" терминінің мағынасы тек басқа валюталармен салыстырғанда ғана толыққанды түсініледі, өйткені 53 жылдық тарихында неміс маркасының сатып алу қабілеті 70%-дан астамға төмендеді.

Монеталар

Алғашқы неміс маркасы монеталары 1948 және 1949 жылдары Германияның мемлекеттік банкі (Bank deutscher Länder) тарапынан шығарылды. 1950 жылдан бастап монеталарға «Федеративтік Германия Республикасы» (Bundesrepublik Deutschland) деген жазу қосылды. Бұл монеталар 1 пф, 2 пф, 5 пф, 10 пф және 50 пф номиналында шығарылды. 1 және 2 пф монеталары болатқа жабық қоладан жасалған (бірақ кейбір жылдары 2 пф толық қоладан да шығарылды), ал 5 пф және 10 пф монеталары болатқа жабық латуньдан, ал 50 пф монетасы мыс-никель қоспасынан жасалды. 1950 жылы мыс-никельді DM1 монеталары, ал 1951 жылы мыс-никельді DM2 және .625 сынамалы күміс DM5 монеталары шығарылды. 1975 жылы мыс-никель DM5 монетасы күміс монетаны алмастырды. DM2 және DM5 монеталары жиі естелік тақырыптарында қолданылды, бірақ әдетте айналысқа тек DM5 монетасының стандартты дизайны жіберілді. Сонымен қатар, күміс 10 DM ескерткіш монеталары да шығарылды, олар кейде айналысқа түсті. Еуроны қабылдағанға дейін Германия басқа еуропалық елдерден айырмашылығы, ең кішкентай монеталарды (1 пф және 2 пф) қолдануын жалғастырды. Басқа елдерде (мысалы, Австралияда) 1 және 2 пф монеталарын алып қою туралы ешқандай ұсыныс жасалмады. 2001 жылы екі монета да айналыста болды және супермаркеттерде бағалар әлі де пфеннигке дейін дөңгеленді. Бұл дәлдік еуромен де сақталды (мысалы, Финляндияда немесе Нидерландта бағалар 5 центке дейін дөңгеленсе), Германияда әлі де 1 центтік монеталар кездеседі. 5 және 10 DM ескерткіш күміс монеталарының саны көп болды, олар заңды төлем құралы болғанмен, көбінесе коллекционерлер арасында ғана кездеседі. 2000 жылдың 27 желтоқсанында Германия үкіметі Германия маркасының аяқталуын еске алу үшін 2001 жылы Бундесбанкке арнайы .999 сынамалы алтыннан жасалған 1 DM монетасын шығаруға рұқсат беретін заң қабылдады. Монетаның дизайны мен мөлшері айналыстағы мыс-никельді 1 DM монетасымен бірдей болды, кері жағындағы жазудан басқа («Bundesrepublik Deutschland» орнына «Deutsche Bundesbank» деп жазылды), себебі осы жағдайда Бундесбанк шығарушы орган болды. Барлығы 1 миллион алтын 1 DM монетасы соғылды (200 000 данасы әрбір бес монетаханада), және 2001 жылдың ортасынан бастап Бундесбанк атынан неміс монета сатушылары арқылы сатылды. Бағасы сатушыларға байланысты әртүрлі болды, бірақ шамамен 165 АҚШ долларына тең болды. Германия монеталарында монетаның қайда соғылғанын көрсететін монета белгісі бар. D – Мюнхен, F – Штутгарт, G – Карлсруэ және J – Гамбург. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде соғылған монеталарда A (Берлин) және B (Вена) белгілері бар. А белгісі Германияның қайта бірігуінен кейін 1990 жылдан бастап Берлинде соғылған неміс маркасы монеталарында да қолданылды. Бұл белгілер неміс еуро монеталарында да сақталды. 1990 жылдың 1 шілдесінен (Шығыс Германиямен валюталық одақ) 1991 жылдың 1 шілдесіне дейін Шығыс Германияның 50 пфеннигке дейінгі монеталары шағын монеталардың уақытша жетіспеуіне байланысты номиналды құны бойынша Deutsche Mark монеталары ретінде айналыста болды. Бұл монеталар тек бұрынғы Шығыс Германия аумағында ғана заңды төлем құралы болды.

Әдеттегі сөз тіркестері

Неміс тілінде 10 пфенниг монетаны кейде грошен деп атаған (салыстыр, гроат). Сол сияқты, "сехсер" (алтылық) 5 пфенниг монетасын да білдіруі мүмкін. Екі аймақтық аталым да 1871 жылға дейінгі тәуелсіз мемлекеттердің (әсіресе Пруссияның) бірнеше валюталарына сілтеме жасайды, онда грошен 12 пфеннигке бөлінген, сондықтан жарты грошен 6 пфеннигке тең болған. 1871 жылдан кейін 12 ескі пфенниг 10 пфеннигке шамалас маркаға айналды, осылайша 10 пфенниг монеталары "Грошен" атауын, ал 5 пфенниг монеталары "сехсер" атауын мұра етті. Екі қолданыс та тек аймақтық сипатқа ие және 1871 жылға дейін грошен монетасы болмаған аймақтарда түсініксіз болуы мүмкін. Атап айтқанда, "сехсер" қолданысы одан да аз таралған. Солтүстік Германияда 5 DM монетасын "Хайерманн" деп те атаған, ал Баварияда 2 DM монетасын "Цвикль" деп атаған, және бұл аталым қазір сол аймақта 2 € монетасы үшін қолданылады.

Төртінші сериядағы банкноттар

Неміс банкноттарының дизайны 1960, 1970 және 1980 жылдары өзгеріссіз сақталды. Осы кезеңде жалған ақша жасау технологиясы елеулі дамыды, сондықтан 1980 жылдардың соңында Бундесбанк Deutsche Mark банкноттарының жаңа сериясын шығаруға шешім қабылдады. Әр номиналдың түсі бұрынғы сериядан өзгеше болған жоқ, бірақ дизайн үлкен өзгерістерге ұшырады және 200 DM номиналы енгізілді. Жаңа банкноттарда белгілі ұлттық суретшілер мен ғалымдар бейнеленді. Суретшілердің арасында ер және әйел тең санынан таңдалды. Банкноттардың бет жағындағы ғимараттар бейнеленген тұлғаның өмірімен (мысалы, туған жері, қайтыс болған жері, жұмыс істеген орны) және екінші фондық суретпен (Лира және музыкант Шуман) тығыз байланысты болды. Банкноттардың арт жағы бет жағындағы тұлғаның еңбегіне сілтеме жасады. Жаңа қауіпсіздік элементтері: терезелі қауіпсіздік жібі (банкнот номиналы микрожазумен), су таңбалары, микрожазу, металл гравюрасы (көрнеу бұрышына байланысты көрінуі, сондай-ақ банкнот номиналының Брайль әрпімен көрсетілуі), түс өзгертетін сия (500 және 1000 DM номиналында), тіркеу құрылғысы және ультракүлгін сәуледе көрінетін қауіпсіздік элементтері. 1990 жылдың 1 қазанында 100 және 200 DM номиналы алғаш рет айналымға шығарылды (банкнотта «Frankfurt am Main, 2 қаңтар 1989» деп көрсетілгенімен). Келесі номинал – 1991 жылдың 16 сәуірінде 10 DM, одан кейін 1991 жылдың 30 қыркүйегінде 50 DM. 1992 жылдың 20 наурызында 20 DM банкноты шығарылды (басылуы 1991 жылдың 2 тамызында болған). Бұл кезеңде біртіндеп енгізілуінің себебі – жаңа номиналды енгізер алдында халықтың бір номиналға үйренуі қажеттігі болды. 1992 жылдың 27 қазанында 5, 500 және 1000 DM номиналының енгізілуімен бұл өзгеріс аяқталды. Бұл үш номинал айналымда сирек кездесті (біріншісі 5 маркалық монетаның айналымда болуына байланысты, ал екінші екеуі – құнына байланысты) және барлығы бір қадамда енгізілді. Жалған ақша жасау технологиясының дамуына байланысты Бундесбанк 1996 жылдан бастап ең маңызды номиналдарға (50, 100 және 200 DM) қосымша қауіпсіздік элементтерін енгізуді шешті. Оларға банкноттың бет жағының ортасындағы голограммалық фольга, банкноттың оң жағындағы матовый басу (жаңа евро банкноттарының арт жағындағы сияқты номиналын көрсетеді) және банкноттың арт жағындағы EURion шоқжұлдызы кірді. Сонымен қатар, жалған ақша жасауды қиын ету үшін түстер сәл өзгертілді.

+1989 сериясы

Сурет Өлшемдері Еуро валютасы (€) Басты түсі Сипаттамасы Бет жағы Арт жағы Бірінші басылым Шығарылған күні Айналымнан алынған күні
122×62 мм €2.56 Жасыл Беттина фон Арним, Берлин қаласының тарихи ғимараттары Бранденбург қақпасы 1991 жылдың 8 тамызы 1992 жылдың 27 қазаны 2001 жылдың 31 желтоқсаны
130×65 мм €5.11 Күлгірт Карл Фридрих Гаусс, Геттинген қаласының тарихи ғимараттары Секстант 1989 жылдың 2 қаңтары 1991 жылдың 16 сәуірі 2001 жылдың 31 желтоқсаны
138×68 мм €10.23 Көкшіл Аннетте фон Дросте-Хюльсхофф, Мейерсбург қаласының тарихи ғимараттары Қалам және еуропалық шыршы ағашы 1991 жылдың 8 тамызы 1992 жылдың 20 наурызы 2001 жылдың 31 желтоқсаны
146×71 мм €25.56 Олив жасыл Балтазар Нойманн, Вюрцбург қаласының тарихи ғимараттары Вюрцбург резиденциясының бір бөлігі 1989 жылдың 2 қаңтары 1991 жылдың 30 қыркүйегі 2001 жылдың 31 желтоқсаны
154×74 мм €51.13 Көк Клара Шуманн, Лейпциг қаласының тарихи ғимараттары Үлкен фортепиано 1989 жылдың 2 қаңтары 1990 жылдың 1 қазаны 2001 жылдың 31 желтоқсаны
162×77 мм €102.26 Қызғылт сары Пауль Эрлих, Франкфурт-на-Майны қаласының тарихи ғимараттары Микроскоп 1989 жылдың 2 қаңтары 1990 жылдың 1 қазаны 2001 жылдың 31 желтоқсаны
170×80 мм €255.65 Қызыл Мария Сибилла Мериан, Нюрнберг қаласының тарихи ғимараттары Дала гүлі, көбелек және құрт 1991 жылдың 8 тамызы 1992 жылдың 27 қазаны 2001 жылдың 31 желтоқсаны
178×83 мм €511.29 Коричневый Вильгельм және Якоб Гримм, Кассель қаласының тарихи ғимараттары «Неміс сөздігі», Берлиндегі Alte Bibliothek 1991 жылдың 8 тамызы 1992 жылдың 27 қазаны 2001 жылдың 31 желтоқсаны

Голограммалық нұсқасы

Бұрынғыдай 1996 жылдың 2 қаңтары 1998 жылдың 2 ақпаны 2001 жылдың 31 желтоқсаны
1996 жылдың 2 қаңтары 1997 жылдың 1 тамызы 2001 жылдың 31 желтоқсаны
1996 жылдың 2 қаңтары 1997 жылдың 1 тамызы 2001 жылдың 31 желтоқсаны

Есімнің жазылуы мен айтылуы

Валютаның неміс тіліндегі атауы – Deutsche Mark (грамматикалық жынысы (fem.), ); оның стандартты неміс тіліндегі көпше түрі жекеше түрімен бірдей. Неміс тілінде "deutsche" (адамша есімдіктің женсіз, дара түрі) деген сөзі есімнің бір бөлігі болғандықтан үлкен әріппен жазылады, ал "Mark" есімдігі, барлық неміс есімдіктері сияқты, әрқашан үлкен әріппен жазылады. "Deutschmark" деген ағылшын сөзінің жазылуы сәл өзгеше және бір буын кем (мүмкін, ағылшын тіліндегі үнсіз "е" әрпінің жиі кездесуіне немесе ағылшын тіліндегі сын есімдердің аяқталуының болмауына байланысты), сондай-ақ көпше түрінде "s" жалғауы қолданылады.

Германияда және басқа неміс тілді елдерде валютаның атауы көбінесе D Mark (грамматикалық жынысы (fem.), ) немесе жай ғана Mark (грамматикалық жынысы (fem.)) деп қысқартылып айтылатын, соңғысы ағылшын тілінде де жиі қолданылады. Deutsche Mark сияқты, D Mark және Mark неміс тілінде сандармен қолданылғанда көпше түріне ие болмайды (барлық өлшем бірліктерінің атаулары сияқты), жекеше түрі кез келген ақша сомасын білдіру үшін қолданылады (мысалы, eine (бір) Mark және dreißig (отыз) Mark). Кейде Mark сөзінің халық арасында қолданылатын көпше түрі – Märker, екіжүзділік немесе D Mark монеталары мен қағаз ақшаларының аз санын білдіру үшін пайдаланылды, мысалы, Gib mir mal ein paar Märker ("Маған бірнеше марка берші") және Die lieben Märker wieder ("Қадірлі ақша қайтадан", ирониялық мәнмен). Бөлініс бірлігі Pfennig (грамматикалық жынысы (masc.), ) деп жазылады, Mark-тан айырмашылығы, оның көпше түрі бар: Pfennige, бірақ мағынасы бойынша ешқандай айырмашылықсыз жекеше түрі де қолданылуы мүмкін. (мысалы: ein (бір) Pfennig, dreißig (отыз) Pfennige немесе dreißig (отыз) Pfennig). Ресми түрі – жекеше.

Резервтік валюта

Еуроға көшуден бұрын, неміс маркасы АҚШ долларынан кейін ең ірі халықаралық резервтік валюта еді.