Наркисо Лопес: Куба азаттығы жолындағы саяхатшы және әскери қолбасшы
Narciso López
Нарсисо Лопес: Венесуэлалық әскербасы, Кубаны испан билігінен босатуға тырысқан. Оның жасаған туы Кубаның мемлекеттік туы болды. Тарихы мен өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Венесуэлалық туған авантюрист және испан армиясының генералы, мексикалық футболшы.
Venezuelan born adventurer and Spanish Army general
the Mexican soccer player
Нарцисо Лопес де Уриола (2 қараша 1797 жыл, Каракас – 1 қыркүйек 1851 жыл, Гавана) – Венесуэлада туған авантюрист және испан армиясының генералы, ол 1850-ші жылдары Кубаны испан үстемдігінен азат етуге бағытталған экспедицияларымен ең жақсы танымал. Оның әскерлері Лопестің жасаған, кейін Кубаның туы болған туды алып жүрді. Соңғы сәтсіз әрекетінен кейін ол тұтқындалып, Гаванада дарға асылды.
Narciso López de Urriola (November 2, 1797, Caracas – September 1, 1851, Havana) was a Venezuelan born adventurer and Spanish Army general who is best known for his expeditions aimed at liberating Cuba from Spanish rule in the 1850s. His troops carried a flag that López had designed, which later became the flag of Cuba. Following his final failed attempt he was captured and garroted in Havana.
Венесуэла, Куба және Испаниядағы өмір
Нарсисо Лопес Венесуэланың Каракас қаласында баск тегінен шыққан бай саудагер отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Педро Мануэль Лопес, ал анасы Ана Паула де Ориола (кейде Уриола деп те жазылады) болды. Оның Мария Асунсьон Лопес есімді бір әпкесі болды. Жасөспірім шағында 1814 жылы, Валенсия қаласынан қашып кетіп бара жатқан Симон Боливар тастап кеткен жеңілген тәуелсіздік күштерінің қатарынан қатыгез испан генералы Хосе Томас Бовес оны күштеп әскерге шақырды. Жас кезінде ол испандықтар үшін Кесерас-дель-Мидио (1819) және Карабобо (1821) шайқастарында Симон Боливар, Хосе Антонио Паэс және басқалар басқарған тәуелсіздік күштеріне қарсы күресті. Испания армиясы Маракайбо көліндегі шешуші шайқастан кейін (1823) жеңіліспен Кубаға қайтылғанда, осы шайқаста шайқасқан Лопес олармен бірге кетті, сондай-ақ көптеген басқа да аман қалғандар, олардың ішінде Куба тәуелсіздігінің генерал-майор атасы Каликсто Гарсия де Луна е Искьердо да болды. 1825 жылы ол Кубада Позос Дульсес графының қарындасы Мария Долоресқа үйленді, олардан ұлы дүниеге келді. Венесуэлада испан армиясының полковнигі шеніне 31 жасында жеткен Нарсисо Лопес Бірінші Карл соғысына қатысты. Соғыстан кейін Лопес Испания үкіметінде бірнеше әкімшілік лауазымдарда қызмет етті, оның ішінде Севилья Кортесінде және Мадридтегі әскери губернатор ретінде. Лопес Кубаға жаңа генерал-капитанның көмекшісі ретінде көшіп барды, бірақ 1843 жылы губернаторлық лауазымы басқа біреуге өткенде қызметтен босатылды. Бірнеше кәсіби жобада сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, ол Кубада испанға қарсы фракцияның жақтасына айналды. 1848 жылы испандықтар кубалық революционерлерді тұтқындаған кезде Лопес АҚШ-қа қашып кетті.
Narciso López was born in Caracas, Venezuela, to a wealthy merchant family of Basque origin; his father was Pedro Manuel López and his mother was Ana Paula de Oriola (sometimes spelled Urriola). He had one sister, Maria Asunción López. As a young teenager, he was forcibly recruited in 1814 by the ruthless Spanish General José Tomás Boves from the ranks of the defeated independence forces that had been abandoned by a fleeing Simón Bolívar at the city of Valencia. When still a young man, he fought for the Spanish at the Battle of Queseras del Medio (1819) and Carabobo (1821) against the forces for independence led by Simón Bolívar, José Antonio Páez and others. When the Spanish army withdrew in defeat to Cuba after the decisive Battle of Lake Maracaibo (1823), López, who had fought in this battle, left with them, as did many other survivors including Calixto García de Luna e Izquierdo, who would be grandfather of Cuban independence Major General Calixto García. In 1825, he married the sister of the Count of Pozos Dulces in Cuba, María Dolores, with whom he had a son. Narciso López, who had earned the rank of colonel of the Spanish Army in Venezuela at only 31, fought in the First Carlist War. After the war, López continued to serve the Spanish government in several administrative posts, including the Cortes for Seville and as military governor in Madrid. López moved to Cuba as an assistant to the new capitan general, but he lost his post when the governorship changed hands in 1843. After failing in a few business ventures, he became a partisan of the anti Spanish faction in Cuba. In 1848, during a Spanish arrest of Cuban revolutionaries, López fled to the United States.
Филибустер
Лопес Кубаны азат ету үшін Америка Құрама Штаттарынан экспедиция жоспарлай бастады. Ол ықпалды американдық саясаткерлермен, соның ішінде "ашық тағдыр" терминін енгізген экспансионист Джон Л. О’Салливанмен байланысқа түсті. Лопес Нью-Йорктегі кубалық эмигранттарды және басқа да авантюристтерді өзінің ісіне тартты. 1849 жылы оның экспедициясы іске асуға дайын тұрды: Миссисипи штатындағы Раунд аралында 600 ерікті жиналды, үш кеме жалданып алынған (екісі Нью-Йоркте, біреуі Жаңа Орлеанда) оларды тасымалдау үшін. Алайда, АҚШ-тың кеңеюінің заңды құралы ретінде филибюстерді мойындамайтын АҚШ президенті Закари Тейлор Лопеске қарсы шаралар қолданып, оның кемелерін блокадаға алып, тәркілеуге бұйрық берді. 9 қыркүйекке дейін "жұмысшылардың" барлығы Раунд аралын тастап кетуге көндірілді. Лопес, оның көмекшісі Амброзио Хосе Гонзалес және филибюстерлік басшылардың көпшілігі халықаралық бауырластыққа сүйенген масондар болды, олар жоспарларын іске асыру үшін оған үлкен мән берді. Бұл сәтсіздікке ұшырамай, Лопес жаңа филибюстерді жоспарлап, жалдау жұмысын АҚШ-тың оңтүстігіне ауыстыруға шешім қабылдады. Лопес өзінің құлдыққа жақтасы болғандықтан, тәуелсіз Кубаның Оңтүстікке тиімді екенін түсінді. Ол және оңтүстік штаттарының бірқатар өкілдері Кубаның құлдыққа берілген күшті серіктес болып, мүмкін, Техас сияқты, одаққа құл мемлекеті ретінде қосылатынын үміттенеді. Ол штаб-пәтерін Жаңа Орлеанға көшіріп, Оңтүстіктің ықпалды адамдарын экспедициясына қатысуға шақырып, халықтың қолдауын алуға тырысты. Ол Буэна-Виста шайқасында өзін ерекше көзге шығарған сенатор Джефферсон Дэвистің әскери көмегін сұрап, оған 100 000 доллар және "өте жақсы кофе плантациясы" ұсынды. Дэвис әйеліне үлкен жеңілдік сыйлады, бірақ ол ұсыныстан бас тарды, бірақ Мексика-Америка соғысынан таныс болған достарының бірі, майор Роберт Лиді ұсынды. Ли Лопестің ұсынысын мұқият қарастырды, бірақ соңында қатыспауға шешім қабылдады. Лопес бұл жұлдызды жұмысқа алмаса да, Миссисипи губернаторы Джон А. Квитман, бұрынғы сенатор Джон Хендерсон және Жаңа Орлеанс Дельтасының редакторы Лоренс Сигур сияқты көптеген ықпалды оңтүстік өкілдерінен қаржылық және саяси қолдау алды. Ол экспедициясына 600-ға жуық филибюстерді жинап, 1850 жылдың мамырында Кубаға жетті. Оның әскерлері Лопес пен Мигель Тюрбе Толон жасаған, кейіннен Кубаның туы болған тумен Карденас қаласын басып алды. Алайда, ол күткен жергілікті қолдау соғыс басталғанда іске аспады. Жергілікті халықтың көп бөлігі Лопеске қарсы испандықтарға қосылды, ол 1794 жылғы бейтараптық заңы бойынша қудаланудан қашу үшін қонғаннан кейін бірнеше минуттан кейін экспедицияны таратып, Ки-Уэстке асығып кетті. Экспедициядан кейін Лопес пен оның көптеген жақтастары федералды сот алқасымен айыпталды. Айыптаулар сотқа жетпесе де, олар губернатор Джон Квитманды қызметінен кетуге және сотқа баруға мәжбүр етті. Әскери және заңдық қиындықтарға қарамастан, Лопес тағы бір экспедиция жоспарлай бастады, ол ұқсас проблемаларға және одан да ауыр салдарларға тап болды. 1851 жылдың тамызында Лопес бірнеше жүз адаммен (көбінесе американдықтар, венгрлер, немістер және кубалықтар) Кубаға қайтадан аттанды. Ол келген кезде экспедицияның жартысын ішкі аймаққа бағыттап, қалғанын полковник Уильям Криттенденнің (бұрынғы АҚШ армиясының лейтенанты) басшылығында солтүстік жағалауда қалдырып, жабдықтауды қорғауды тапсырды. Алғашқы әрекетінде болғандай, Лопес есептеген жергілікті қолдау оның өтініштеріне жауап бермеді. Испан әскерлерімен қоршалып, Лопес пен көптеген адамдары тұтқынға алынды. Криттенденнің әскерлері де осындай тағдырға ұшырады. Испандықтар тұтқындардың көп бөлігін өлімге кесті, ал қалғандарын шахталарда жұмыс істеуге жіберді. Өлімге кесілгендердің арасында Криттенден және Гаванадағы Ла Пунта бекінісінде Лопес сияқты көптеген американдықтар болды.
Once arrived López began planning a filibustering expedition from the United States to liberate Cuba. He made contact with influential American politicians, including John L. O'Sullivan, an expansionist who coined the term "manifest destiny." López recruited Cuban exiles in New York City and other adventurers to his cause, and in 1849, his expedition was poised to embark: a troop of 600 volunteers had gathered on Round Island, Mississippi, with three ships chartered (two in New York and one in New Orleans) to transport them. However, US President Zachary Taylor, who had renounced filibustering as a valid means of US expansion, took steps against López and ordered his ships to be blockaded and seized. By September 9, the "roughnecks" had all been talked into leaving Round Island. López, his aide de camp Ambrosio José Gonzales, and most of the filibuster leadership were Freemasons who relied extensively on the international fraternity to accomplish their plans. Undeterred by that setback, López decided to plan a new filibuster and to focus his recruiting effort on the Southern United States. As a supporter of slavery himself, López realized the advantages for the South of an independent Cuba. He and some Southerners hoped that Cuba would become a strong partner in slavery and perhaps, like Texas, join the Union as a slave state. He moved his headquarters to New Orleans and tried to gain popular support by recruiting influential men of the South to join his expedition. He solicited the military help of Senator Jefferson Davis, who had distinguished himself in the Battle of Buena Vista, by offering him $100,000 and "a very fine coffee plantation." Davis, to the great relief of his wife, turned him down but recommended one of his friends from the Mexican–American War, Major Robert E. Lee. Lee thought seriously about López's offer but eventually also decided not to become involved. Although López failed to recruit either rising star, he won the financial and political support of many influential Southerners, including Governor John A. Quitman of Mississippi; former Senator John Henderson; and the editor of the New Orleans Delta, Laurence Sigur. López enlisted about 600 filibusters in his expedition and successfully reached Cuba in May 1850. His troops seized the town of Cárdenas, carrying a flag that López and Miguel Teurbe Tolón had designed, which later became the flag of Cuba. Nevertheless, the local support that he had hoped for failed to materialize when the fighting started. Much of the local population joined the Spanish against López, and he hastily retreated to Key West, where he disbanded the expedition within minutes of landing to avoid being prosecuted under the Neutrality Act of 1794. In the aftermath of the expedition, López and many of his supporters were indicted by a federal grand jury. Although the indictments did not end in convictions, they forced Governor John Quitman to resign from his office and to face trial. Despite military and legal setbacks, López began planning another expedition, which met with the similar problems and even more disastrous consequences. In August 1851, López once again departed for Cuba with several hundred men (mostly Americans, Hungarians, Germans and some Cubans). When he arrived, he took half of his expedition to march inland, and the other half, commanded by Colonel William Crittenden (a former US Army lieutenant), remained on the northern coast to protect supplies. As had occurred during his first attempt, the local support that López had counted upon did not answer his appeals. Outnumbered and surrounded by Spanish forces, López and many men were captured. Crittenden's forces shared the same fate. The Spanish executed most of the prisoners and sent others to work in mining labor camps. Those executed included many Americans, such as Crittenden, and López in Castle La Punta of Havana.
Кейінгі әсері мен маңызы
Лопестің және оның әскерлерінің атылуы Солтүстік және Оңтүстік Америка Құрама Штаттарында наразылық тудырды. Экспедицияны қолдамаған көптеген адамдар испандықтардың әскери тұтқындарға жасаған қатыгездігіне қынжырды. Ең күшті реакция Нью-Орлеанда болды, онда халық толқуы испан консулдығына шабуыл жасады. Сәтсіздікке ұшыраса да, Лопестің экспедициясы 1850 жылдары Латын Америкасы бойынша басқа филибустерлерді шабуылдауға, әсіресе Уильям Уокердің 1855-1860 жылдар аралығында Никарагуаға жасаған шабуылдарына түрткі берді. Егер ол сәтті болғанда, Лопес Америка Құрама Штаттарына Кариб теңізінде берік тірек беріп, оның одан әрі кеңеюіне мүмкіндік жасау арқылы Америкадағы саяси жағдайды түбегейлі өзгерте алатын еді. Алайда, Лопес және басқа филибустерлердің сәтсіздігі американдықтарды, әсіресе Оңтүстіктегілерді, экспансиялық стратегияларды қабылдаудан бас тартуға мәжбүр етті. Құлдық институтын оңтүстікке тарату мүмкін болмағандықтан, көптеген оңтүстік тұрғындары экспансиядан қол үзді және оның орнына Америка Азамат соғысына әкелген бөліну туралы әңгімеледі. Кубаның туы Лопестің экспедициялық туынан алынған.
The execution of López and his soldiers caused outrage in both the Northern and the Southern United States. Many who did not support the expedition found the Spanish treatment of military prisoners to be brutal. The strongest reaction occurred in New Orleans, where a mob attacked the Spanish consulate. Despite its failure, López's expedition inspired other filibusters to attack all over Latin America throughout the 1850s, most notably William Walker's invasions of Nicaragua in 1855 to 1860. Had he been successful, López could have profoundly altered politics in the Americas by giving a strong Caribbean foothold to the United States and spurring its further expansion. Instead, the failure of López and other filibusters discouraged Americans, especially in the South, from adopting expansionist strategies. Faced with the inability of slavery to move southward, many Southerners turned away from expansion and talked instead of secession, which led to the American Civil War. The flag of Cuba is adopted from López's expeditionary banner.