Sutta narrating the Mahaparinibbana of Gautama Buddha
the Mahayana sutra
Махапариниббан Суттасы – Дигха Никаядағы 16-шы сутта, ол Тхеравада буддизмінің Сутта Питтакасына жататын кітап. Ол Гаутама Будданың өмірінің соңы мен париниббанына қатысты және Пали канонының ең ұзын суттасы болып табылады. Бұл суттаның егжей-тегжейлі айтылуының арқасында, Будданың қайтысы туралы көптеген стандартты мәліметтерде ол негізгі дереккөз ретінде пайдаланылады.
The Mahāparinibbāna Sutta is Sutta 16 in the Dīgha Nikāya, a scripture belonging to the Sutta Piṭaka of Theravāda Buddhism. It concerns the end of Gautama Buddha's life his parinibbāna and is the longest sutta of the Pāli Canon. Because of its attention to detail, it has been resorted to as the principal source of reference in most standard accounts of the Buddha's death.
Мазмұны
Сутта жаңбырлы демалысқа бірнеше күн бұрын басталады, сол кезде Магдаханың Харьянка әулетінің патшасы Аджатасаттудың бастамасымен министр Васакара Раджгирде Буддаға келді. Оқиға жаңбырлы үш айдан соң да жалғасады және Будданың дүниеден өтуі, оның кремациясы және реликвиялардың бөлінуі, соңында Будданың реликвияларын сақтайтын сегіз четия немесе ескерткіштердің орнатылуы туралы айтылады. Бұл буддалық жерлеу рәсімдерінің үндік тегін көрсетеді.
The sutta begins a few days before the rainy retreat when Vassakara, the minister, visited the Buddha in Rajgir on the initiative of Ajātasattu, a king of the Haryanka dynasty of Magadha. The narrative continues beyond the three months of the rainy retreat and records the passing away of the Buddha, his cremation and the division of relics finally ending with the erection of eight cetiyas or monuments enshrining the relics of the Buddha. This shows the Indian origin of Buddhist funeral customs.
Нұсқалар
Махапариниббан Суттаның көптеген нұсқалары бар. Олардың ішінде пали тіліндегі нұсқасы тілі мен мазмұны жағынан ең ерте саналады. Махапариниббан Суттаның зор тарихи және мәдени құндылығы бар, сондықтан ол буддизмді, Будданың өмірбаянын, буддалық ой-сана мен әдебиет тарихын зерттеушілер үшін маңызды дереккөз болып табылады. Мәтіннің санскрит, тибет және қытай тілдеріндегі басқа да нұсқалары бар.
There are numerous versions of the Mahāparinibbāna Sutta. Among them, the Pali version is of an early date in respect of language and contents. The Mahāparinibbāna Sutta is of utmost historical and cultural value and therefore it has become a sourcebook for students of Buddhism, Buddha biography and history of Buddhist thought and literature. Other versions of the text exist in Sanskrit, Tibetan and Chinese.
Құрастыру күні
Филологиялық дәлелдерге сүйене отырып, индолог және пали тілінің маманы Оскар фон Хинубер пали сутталарының кейбіреулері Будданың өмір сүрген кезеңіне жақын, өте ерте заманғы жер-атауларын, синтаксисін және тарихи деректерді, соның ішінде Махапариниббан Суттасын сақтап қалғанын айтады. Хинубер бұл мәтін үшін б.з.д. 350-320 жылдардан кешіктірмейтін жазылған мерзімді ұсынады, егер Будданың өмірінің қысқа мерзімдік есебі қабылданса, онда шамамен 60 жыл бұрынғы оқиғалардың «шынайы тарихи естелігін» қамтамасыз етеді (бірақ сондай-ақ мұндай мәтін бастапқыда оқиғалардың нақты тарихи жазбасы емес, көбінесе агиография ретінде қарастырылғанын еске салады). Бірінші буддалық кеңес туралы әңгімелердің мазмұны Махапариниббан Суттасында баяндалған әңгімеге тығыз сәйкес келеді, бұл Луи Фино және Эрих Фраувалнер сияқты ғалымдарды бастапқыда олар біртұтас әңгіме құрады деген қорытымға жеткізеді. Бұл Бірінші Кеңес туралы әңгімелер барлық алты сақталған Виная дәстүрінде толығымен немесе жартылай көрініс тапқан, олардың ұйымдасқан құрылымы мен негізгі мазмұны көптеген ғалымдардың пікірінше, буддалық Сангхадағы ең алғашқы бөліністерге дейін жетеді. Кейбір нұсқаларында Суттаның мазмұны Виная Питаканың Скандхака бөлімін аяқтаған Бірінші Кеңес туралы әңгімеден бұрын келтіріледі. Ал басқа жағдайларда сутталық әңгіме мен кеңес әңгімесі Сутта Питака мен Виная Питакаға бөлінеді.
On the basis of philological evidence, Indologist and Pali expert Oskar von Hinüber says that some of the Pali suttas have retained very archaic place names, syntax, and historical data from close to the Buddha's lifetime, including the Mahāparinibbāna Sutta. Hinüber proposes a composition date of no later than 350 320 BCE for this text, which would allow for a "true historical memory" of the events approximately 60 years prior if the short chronology for the Buddha's lifetime is accepted (but also reminds us that such a text was originally intended more as hagiography than as an exact historical record of events). The contents of narratives about the First Buddhist Council follow closely the narrative presented in the Mahāparinibbāna Sutta, leading scholars like Louis Finot and Erich Frauwallner to conclude that they originally formed a single continuous narrative. These narratives of the First Council and found in part or in whole in all six extant Vinaya traditions, whose organization and basic contents are believed by many scholars to stem from before the earliest schisms in the Buddhist Sangha. In some versions, the contents of the Sutta are included before the narrative of the First Council that ends the Skandhaka section of the Vinaya Pitakas. In other cases, the sutta narrative and the council narrative are divided between the Sutta Pitaka and Vinaya Pitaka.