Кіріспе

Виктория Кресінің иегері

Роберт Джонс VC (19 тамыз 1857 – 6 қыркүйек 1898) – 1879 жылғы қаңтарда Рорк дрифт шайқасындағы ерлігі үшін Виктория Кресімен марапатталған уэльстік сарбаз. Бұл британдық және Достастық әскерлеріне жаудың қарсы тұрғанда көрсетілген батылдығы үшін берілетін ең жоғары және ең беделді награда. Джонс Уэльстің Монмутшир графтығындағы Рагланның солтүстігінде орналасқан Пенрос ауылында дүниеге келген.

Әскери жетістіктер

Джонс 21 жаста болған, Англия-Зулу соғысында британдық армияның 24-ші пехоталық полкінің 2-ші батальонында (кейіннен Оңтүстік Уэльс шекарашылары) қарапайым сарбаз ретінде қызмет еткен. Рорк дрифтінде ол және Пт. 593 Уильям Джонс төбеге қарайтын аурухана бөлмесінде орналастырылды. Екеуі де үлкен қарсылыққа қарамастан, үздіксіз атып, отты ұстап тұрды. Содан кейін, біреуі келесі бөлмеге өту үшін қабырғаны кесіп жатқанда, екіншісі қабырғадағы ойықтар арқылы зулуларды бірінен соң бірін атып, мылтықтарының ұңғылары қатты қызғандықтан өз және әріптесінің мылтығын кезекпен қолданды. Олардың бірлескен күш-жігерімен екеуі де алты науқасты бұзылған қабырға арқылы қауіпті жерге шығарды. Жетіншісі, сержант Максфилд, есінен жаңылып, көмекке келісуден бас тартты. Роберт Джонс Максфилдті күшпен қауіпті жерге алып кетуге келгенде, оны төсегінде зулулар пышақтағанын көрді. Роберт Джонс төрт рет найзамен жараланып, бір оқ тиді және жеңіл күйік шақты. Шайқастан кейін генерал сэр Гарнет Вулсли Роберт пен Уильям Джонсқа Трансвальдің Утрехт қаласында Виктория кресімен (ВК) марапаттады.

Кейінгі өмірі

Армиядан шыққаннан кейін Джонс Херефордширде қоныстанды, онда ол ферма жұмысына орналасты. Ол Элизабет Хопкинсқа үйленді. Олардың бес баласы болды: Роберт Джонс кіші, Эдит Эмили Ист (туған аты Джонс), Элис Смит (туған аты Джонс), Лили Роуз Гриффитс (туған аты Джонс) және Эллен Келли (туған аты Джонс), отбасында Нелли деп аталды. 1898 жылы Джонс 41 жасында Питерчерчте, Херефордширде, басына оқ тиген жарақаттан қайтыс болды. Ол қарға атуға жұмыс берушісінің мылтығын уақытша алған. Оның өлім куәлігінде ақыл-есі дұрыс болмаған кезде өз-өзіне қол жұмсаған деген үкім жазылған. Коронер оның зулустармен болған қанасты қақтығыстардан туындаған қайта-қайта келетін қорқынышты түстерге мазасыз болғанын естіді. Джонс Санкт-Петер шіркеуінің маңына жерленді. Сол кездегі өзін-өзі өлтіруге байланысты болатын ұяттан сақтану үшін, оның табыны шіркеу қақпасынан емес, қабырғадан өткізілді. Джонстың қабір тасы шіркеуге қарама-қарсы орналасқан және оның қабірі шіркеу маңындағы жалғыз осындай қабір болып табылады. Джонстың жесірі Элизабет оның өліміне қатысты тергеуде маңызды куәліктер берді. Кейін ол Уильям Тилбериге үйленді, одан тағы екі баласы болды.

Викторияның айқасы

Джонстың Виктория Кресі отбасынан шығып кетті. 1996 жылы лорд Эшкрофт оны аукционда 80 000 фунт стерлингке сатып алды. Қазір ол Лондондағы Императорлық соғыс мұражайындағы лорд Эшкрофт галереясында көрсетілуде. Эшкрофт Оңтүстік Уэльс шекаралық полкінің мұражайы мен Джонстың отбасы мүшелерінен де жоғары баға ұсынды. Отбасы мүшелері полк мұражайына жүгінген, бірақ мұражайдың сауда-саттыққа қатысуға мүмкіндігі жоқ екенін естіген. Дегенмен мұражай медаль үшін бәсекеге түсті, ал Виктория Кресін сатып алып, полк мұражайына сыйға беруді көздеген отбасы мүшелері, ең болмаса, мұражаймен бәсекелес болғанын білмеді.

Фильм

1964 жылғы "Зулу" фильмінде актер Денис Грэм Джонс рөлін ойнады.