Кіріспе

Ақсақал термині немесе басқа тілдегі оған баламасы бірнеше елде және ұйымда құзыреттілік дәрежесін білдіру үшін қолданылады. Мұндай қолданыс көбінесе кез келген топтың ең үлкен мүшелері ең білгір болады және осы топты басқаруға, кеңес беруге немесе қызмет етуге ең лайықты деген түсініктен туындайды.

Ескі жүйелер

Ақсақал – ұйымдасқан қоғамдағы рөл, ол көшпенді және дәстүрлі мәдениеттерде кең таралған. Ақсақалдық – ақсақал болудың мәні мен сапасы. Бұл, негізінен, өмірдің соңғы кезеңіне жетіп, әріптестеріңіз бен ізбастарыңыздан, пассивті немесе белсенді басшылық күтуіңізді білдіреді, мұның себебі сіздің жасыңыз бен өмірлік тәжірибеңіз болып табылады. Кейде бұл қандай да бір рәсіммен бекітіледі, ал кейде – жоқ. Кейде ақсақал болу үшін белгілі бір жасқа толу қажет, ал кейде қажетті жас топтың басқа мүшелерінің жасына байланысты болады. Дегенмен, әр топтың ерекше талаптарын орындағаннан кейін, барлық ақсақалдардан кеңес беру, өзінің тәжірибесімен бөлісу, ізбастарының арасында бірлік сезімін қалыптастыру және, ең бастысы, өздерінің қауымдастықтарының рухани бейнесі болуы күтіледі.

Бейресми ақсақалдар

Бейресми ақсақалдықтың мысалы – әлемнің көптеген аймақтарында кездесетін аналық билікке негізделген әжелердің рөлі. Егер лайықты ер адамдар болмаса, тіпті олардың бар болған жағдайында да, осы аймақтардағы әжелер өз ұрпақтарының де-факто басшылары ретінде және олардың уақыт-уақыт кездесулері мен жиналыстарын ұйымдастырушылары болып табылады. Осы арқылы олар отбасыларына, егер олар болмағанда болмас еді, бірлік әкеледі. Тағы бір мысал – шәкірттеріне демеушілік, қорғау және біліктілікті көрсету арқылы басшылық жасайтын кәсіби ұстаз. Ол өзінің жауапкершілігіндегілердің шығармашылығын олардың кәсіптеріне қатысты өткеннің тәжірибесін үйрету арқылы дамытуға көмектеседі.

Ресми ақсақалдық

Көбінесе ресми жағдайларда, ақсақалдар патшалар мен президенттер сияқты жоғары лауазымды тұлғалардың басқару және/немесе кеңесші органдарының мүшелері ретінде, ақсақалдар кеңесі арқылы қызмет етеді. Бұл оларға өз халқы арасында ежелгі Еуропаның аристократиясымен тең дәрежеде бедел әкеледі. Сондықтан, осы сияқты ақсақалдық, мұндай қауымдастықтарда құрметке ие болуға лайық деп есептеледі.

Интернет желілеріндегі қауымдастықтардағы ақсақалдар

Интернетте қарттар туралы қалыптасқан ұғымдар көп. Мұндай онлайн қауымдастықтарда қарттар көбінесе белсенді, бірақ қаламаған өзгерістерге қарсы тұра алмайтын, қалыптасқан мүшелер ретінде қарастырылады.