Кіріспе

Виктория Кресінің иегері Джон Гилдрой Грант, ВК (26 тамыз 1889 – 25 қараша 1970) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жаңа Зеландия әскери күштерінің сарбазы. Ол сол кезде британдық және Достас елдерінің әскерлеріне "жауға қарсы көрсетілген батылдығы" үшін берілетін ең жоғары награда – Виктория кресімен марапатталған. Грант 1915 жылы маусым айында Жаңа Зеландия экспедициялық күштеріне (NZEF) ерікті түрде Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етуге түскен кезде құрылысшы болып жұмыс істеген. Ол 1916 жылы Батыс майданында қызметін бастаған Веллингтон полкінің 1-ші батальонына жіберілді. 1918 жылдың 1 қыркүйегінде Франциядағы Банкорт қаласы маңындағы шайқаста ол екі пулемет ұясын шабуылдап, осының нәтижесінде Виктория кресімен марапатталды. Соғысты екінші лейтенант шынжырғысында аяқтады. NZEF-тен босатылғаннан кейін, ол бейбіт өмірге оралды, содан кейін Территориялық күшке қосылды. Өмірінің соңғы жылдарында ол посттравматикалық стресс синдромының салдарынан тұрақты жұмыс табуда қиындықтарға тап болды. 1970 жылы 81 жасында қайтыс болды.

Ерте өмір

Джон Грант 1889 жылдың 26 тамызында Жаңа Зеландияның Таранаки аймағындағы шағын Хавера қаласында дүниеге келді. Ол Джордж және Джейн Гранттың тоғыз баласының бірі еді, олар екеуі де бастапқыда Шотландиядан шыққан. Ол Хавера негізгі мектебінде оқыды, білімі аяқталған соң құрылыс жұмысына кірісті. Ерікті өрт сөндіруші болып жұмыс істеген ол 1915 жылдың маусымында Жаңа Зеландия экспедициялық күштеріне (NZEF) қатарына қосылды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Грант әскери қызметке қабылданған кезде Жаңа Зеландия және Австралия дивизиясын құраған NZEF негізгі контингенті Галлиполи жорығына қатысқан болатын. Алғашқы дайындықтан кейін 1915 жылдың қазан айында 7-ші күшейткіштермен бірге Таяу Шығысқа аттанды. Ол Жаңа Зеландия дивизиясының Веллингтон полкінің 1-ші батальонына қосылды, содан кейін Галлиполи түбегінен эвакуациядан кейін Мысырда құрылды. 1916 жылы наурыз айында Батыс майданға аттанды. Грант 1916 жылы және 1917 жылы белсенді қызметте болды, осы уақыт ішінде оның батальоны бірнеше шайқаста, соның ішінде Флерс-Курселет шайқасында шайқасты, онда оның шамамен төрттен бірі зардап шекті. Ол Мессен шайқасына да қатысып, Мессен ауылын қоршауға алып, 200 неміс сарбазын тұтқынға алды. Соғыста 400-ден астам адам қаза тауып, жараланды. 1917 жылы маусымда капрал дәрежесіне көтерілді. Бірнеше айдан кейін оның батальоны Бродсайнде шайқасында жетекші бөлімдердің бірі болды. Ол бірнеше күннен кейін болған Пасшендейлдің бірінші шайқасын жіберіп алды және қатысқан бөлімшелердің ауыр зардаптарынан аулақ болды. 1918 жылдың басында ол сержант атағын алды. 1918 жылдың тамыз айының аяғынан қыркүйек айының басына дейін Жаңа Зеландия дивизиясы Бапум қаласын нысанаға алған Бапумның екінші шайқасына қатысқан. 1 қыркүйекте Банкорттың маңында 1-ші батальонның жетекші элементтері неміс пулемет посттарының қатарынан қатты отқа ұшырады, бұл олардың алға жылжуына қауіп төндірді. Осыған қарамастан Грант взводы алға қарай жылжи берді. Олар постылардың біріне жақындаған кезде Грант, оның соңынан тағы бір сарбаз, капрал Сесил Хилл, алға шығып, постыға кірді, Лондон Газеттіге сәйкес, экипажды "деморальды" түсірді және оның взводы немістерді тұтқындауға мүмкіндік берді. Грант жақын маңдағы басқа пулемет бекетіне осыған ұқсас тәсілмен шабуыл жасады және көп ұзамай оның взводы және оның ротасының қалған бөлігі қалған бекеттерді әрекетсіз қалдыра алды. Сол күні кешке оның батальоны босатылды. Гиллге 1 қыркүйектегі операциядағы рөлі үшін "Ерен еңбегі үшін" медалі берілсе, Грант Виктория крестімен марапатталды. 1856 жылы құрылған ВЦ Ұлыбритания империясының сарбазына берілетін ең жоғарғы ерлік наградасы болды. Медальдің мазмұны былай: 1918 жылдың 1 қыркүйегінде Банкорт маңында көрнекті батылдық және міндетке адалдық танытқаны үшін, Банкорттың шығысындағы биік жерге шабуыл жасаған батальонның алдыңғы толқынының бір бөлігін құрайтын взводтың командирі болған кезде. Жаудың бес пулемет постысы алға қарай ілгерілеуге үлкен кедергі келтірді. Алайда, қалың қарудың астында рота осы постыларға қарсы алға жылжи бастады. Егер егерде екі метрлік посттар Sjt. Грант, оның артынан жолдасы ілесіп, өз взводының алдында алға қарай жүгірді және үлкен ерлікпен және батылдықпен орталық постына кірді, гарнизонды бұзады және оның взводының адамдарына позицияны тазалауға мүмкіндік берді. Сол сияқты сол жақтағы постқа да шұғыл түрде кіріп, қалған орындарды компания тез арада алып тастады. Осы және алдыңғы екі күндегі операция барысында С. Грант ең жоғарғы дәрежедегі салқындық, табандылық және ерлік танытты және бәріне керемет үлгі қалдырды. Лондон Газеті, № 31034, 1918 жылдың 26 қарашасы Көп ұзамай Грант екінші лейтенант болып тағайындалды және 1918 жылдың қазан айында офицерлік оқу үшін Англияның Кембридж қаласына барды. Ол қарашаның басында жарақаттанып, майданға оралғаннан кейін бірнеше күн ішінде жасады. Ол медалін 1919 жылы 27 ақпанда Букингем сарайында өткен рәсімде король Георг V-ден алды. Сол жылы ол Гарри Лоранның үйлену тойында шаңырағы болды. Грант та көп ұзамай үйленіп, екі балалы болды. Грант әскери өмірге араласып, 1929 жылға дейін Аумақтық күште қызмет етті, ол кезде лейтенант дәрежесіне жетті. Ол жасына байланысты және лагерьге бара алмағаны үшін де босатылды. Сол жылы ол Лондонға барып, ВК-ның иелері үшін салтанатты кешкі асқа қатысты. Кейін ол Паэроада жұмыс істеді, бірақ жұмысқа орналасуы және оны ұстауы қиын болды. Осы уақытқа дейін оның некесі бұзылып, банкротқа ұшырады. 1953 жылы оған Елизавета II Королеваның Тажыяқтау медалі берілді. Ол 1956 жылы Лондонда өткен ВК-ның 100 жылдығына арналған іс-шараға және 1968 жылы ВК-ның қайта қосылуына қатысты. Сол кездегі денсаулығына байланысты соңғы оқиға оның ұшулары мен медициналық көмегін төлеу үшін көпшілік садақасын қажет етті. Грант өмірінің соңғы жылдары масон болып, Оклендтегі Масондық ауылда өмір сүрді. Ол 1970 жылы 25 қарашада 81 жасында қайтыс болды. Ол Оклендтің Вайкумет қорымында жерленген. Хауерадағы көшелер Грант пен Лоранның есімдерімен аталады, олардың ВК-ларының құрметіне.

Медальдар

Гранттың 1914–15 жұлдызы, Британ соғысы медалі, Жеңіс медалі және таж кигізу медальдарымен бірге QEII Армиялық ескерткіш мұражайында (Вайору) және Пуке Арикиде (Нью-Плимут) кезекпен көрсетеліп тұрады. 2007 жылдың 2 желтоқсанында ол QEII Армиялық ескерткіш мұражайынан ұрланған жүз медальдің ішіндегі тоғыз Ұлы Батырлық орденінің (VC) бірі болды. 2008 жылдың 16 ақпанында Жаңа Зеландия полициясы Майкл Эшкрофт пен Том Стерджес ұсынған 300 000 NZ$ сыйақының арқасында барлық медальдар табылып, қайтарылғанын хабарлады.