Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұл аймақ 1880 жылдары Пупуке көлінің жағасында көптеген ірі жазғы үйлер салынған кезде Оклендтің әулетті отбасылары арасында танымал туристік мекемеге айналды. 20 ғасырдың басында Такапуна жағажайы туристер үшін маңыздырақ бола бастады. 1910 жылдары жеке трамвай құрылысының арқасында бұл аудан дамыды, ал 1930 жылдары Солтүстік жағалаудың сауда орталығына айналды. 1959 жылы Окленд портының көпірі ашылғаннан кейін Такапунаның маңызы артты және ол Солтүстік жағалаудың әкімшілік орталығы болды.
The area became a tourist destination popular with wealthy families of Auckland in the 1880s, when many large summer residences were constructed on the shores of Lake Pupuke. By the early 20th century, Takapuna Beach had grown in importance for tourists. The suburb developed in the 1910s due to a private tramway, and by the 1930s gradually became a commercial centre for the North Shore. Takapuna grew in importance after the opening of the Auckland Harbour Bridge in 1959, becoming the administrative centre for the North Shore.
Этимология
Такапуна атауы Девонпорттағы Торпедо шығанағы Әскери-теңіз мұражайының солтүстігінде орналасқан Маунгауика / Солтүстік басқыштағы бұлаққа сілтеме жасайды. Атауды Тайнуи көшпелі вакасының Хотуроа берген. Вака Торпедо шығанағына тоқтағанда, Хотуроа мен Тайнуи экипажы аймақ тұрғындарымен кездесіп, бұлақтан су ішкен. Хотуроа бұлақты өз Отаны – Хаваикидегі (Мангая) бұлақты еске алу үшін атаған. Оклендтің алғашқы отаршылдық кезеңінде бұл атау Такапуна приходы үшін қолданылған, ал қазіргі Пупуке көлі 1860 жылдардан 1840 жылдарға дейін Такапуна көлі деп аталған. Такапуна аймағында Пупуке көлі орналасқан, ол – Окленд вулкандық алаңының ең ежелгі нысандарының бірі болып саналатын вулкандық кратер, шамамен 193 200 жыл бұрын пайда болған. Пупуке көлінің батысында еуропалықтар қоныстанған кезеңде карьерленген шағын шлак конусы болған. Пупуке көлінің жарылуы кезінде екі лава ағыны шығысқа қарай аймақ арқылы өтіп, өсімдіктерді өртеп, ағаштардың 1-2 метрлік бөлігін лавамен қаптаған. Лава базальт тау жынысына айналып, шамамен 7000 жыл бұрын жағалау эрозиясының нәтижесінде ашылған Такапуна қазба орманын құрады. Адамдар қоныстанғанға дейін, похутукава ағаштары Солтүстік жағалаудың жағалау аймақтарында басым болған. Такапунаның оңтүстік-шығысында Хаураки, оңтүстік-батысында Норткотт, батысында Хиллкрест және Уайрау аңғары, ал Пупуке көлінің солтүстігінде Милфорд елді мекендерімен шектеседі. Бұл аймақ Рангитото шығанағы арқылы Рангитото аралына қарай бет бұрады. Жағалау бойымен солтүстікке қарай жылжыса, Торн шығанағына жетесіз, онда шығанақтың солтүстік бөлігінде қара тас формациясы – Black Rock орналасқан. Баррис Пойнт – Такапунадағы, Эсмонд жолынан оңтүстікке қарай Шоал шығанағына қарай созылатын мүйіс.
The name Takapuna refers to a spring at Maungauika / North Head, located north of Torpedo Bay Navy Museum in Devonport. The name was given by Hoturoa of the Tainui migratory waka. When the waka stopped at Torpedo Bay, Hoturoa and the crew of the Tainui met the residents of area and drank from the spring. Hoturoa named the spring in remembrance of a spring in his homeland of Hawaiki (Mangaia). During the early colonial era of Auckland, the name was used for the Parish of Takapuna, and modern Lake Pupuke was referred to as Lake Takapuna from the 1860s until the 1840s. The Takapuna area is home to Lake Pupuke, a volcanic maar which is one of the oldest known features of the Auckland volcanic field, erupting an estimated 193,200 years ago. A small scoria cone existed to the west of Lake Pupuke, which was quarried during European settlement. During the eruption of Lake Pupuke, two lava flows travelled eastwards through the area, burning vegetation and encasing the lower 1–2 metres of the tree trunks in lava. The lava solidified into basalt rock, creating the Takapuna Fossil Forest, which was exposed an estimated 7,000 years ago due to coastal erosion. Prior to human settlement, pōhutukawa trees dominated the coastal margins of the North Shore. Takapuna is surrounded by the suburbs of Hauraki to the south east, Northcote to the south west, Hillcrest and Wairau Valley to the west, and Milford north of Lake Pupuke. which faces toward Rangitoto Island across the Rangitoto Channel. Further north along the coast is Thorne Bay, which features a rock formation called Black Rock, at the northern point of the bay. Barrys Point is a headland in Takapuna south of Esmonde Road that extends into Shoal Bay.
Маори тарихы
Окленд аймағындағы маорилердің қоныстануы 13 немесе 14 ғасырларда басталды. Девонпорт-Такапуна аймағы аймақтағы ең алғашқы қоныстардың бірі болды, оны Тамаки маори атасы Перету қоныстанған деп есептеледі. Тои те Хуатахи және оның ізбасарлары осы ертедегі халықтармен бірге қоныстанды және олармен араласты. Шамамен 1350 жылы Таинуи көшіп келу каноэсі Такапуна аймағына келді, Маунгауика / Солтүстік Басқа оңтүстік-батысындағы тұщы су бұлағында тоқтады. Уақыт өте келе, осы адамдардың ұрпақтары Ngā Oho және Ngāi Tai деп атала бастады. Маки қайтыс болғаннан кейін, оның ұлдары оның жерлерінің әртүрлі аймақтарына қоныстанды, жаңа хапу құрды. Оның кіші ұлы Мареарики Солтүстік жағалау мен Гибискус жағалауын қоныстандырды, ол Орева өзенінің бастауында орналасты. Мареарикидің қызы Каху оның орнын басып, Солтүстік жағалау Те Whenua Roa o Kahu ("Кахудың кең жерлері") деп аталды. Солтүстік жағалаудағы көптеген iwi, оның ішінде Ngāti Manuhiri, Ngāti Maraeariki, Ngāti Kahu, Ngāti Poataniwha, Ngāi Tai ki Tāmaki және Ngāti Whātua, өз тегін Кахуға дейін жегізе алады.
Māori settlement of the Auckland Region began around the 13th or 14th centuries. The Devonport Takapuna area was one of the earliest settled in the region, known to be settled by the Tāmaki Māori ancestor Peretū. Toi te huatahi and his followers settled and interwed with these early peoples. Around the year 1350, the Tainui migratory canoe visited the Takapuna area, stopping at the freshwater spring southwest of Maungauika / North Head. Over time, the descendants of these people began to identify as Ngā Oho and Ngāi Tai. After Maki's death, his sons settled different areas of his lands, creating new hapū. His younger son Maraeariki settled the North Shore and Hibiscus Coast, who based himself at the head of the Ōrewa River. Maraeariki's daughter Kahu succeeded him, and she is the namesake of the North Shore, Te Whenua Roa o Kahu ("The Greater Lands of Kahu"). Many of the iwi of the North Shore, including Ngāti Manuhiri, Ngāti Maraeariki, Ngāti Kahu, Ngāti Poataniwha, Ngāi Tai ki Tāmaki and Ngāti Whātua, can trace their lineage to Kahu.
Пупуке көлі мен Те Рири а Матаахо
Пупуке көлі Солтүстік жағалаудағы тамаки маори үшін маңызды орын болған. Ол тұщы су көзі ретінде қолданылған, ал оның атауы – Пупуке Моана («Толқып ағып жатқан теңіз») – көлден теңізге тұщы судың үнемі ағылып шығуын көрсетеді. Дәстүрлі жерлеу салтының бір бөлігі ретінде, денелер зығыр төсеніштеріне оралып, ағаштарға отырғызылатын, ал кейіннен денелері табиғи түрде шіріген соң жерленетін. 2000 жылдардың басында Солтүстік жағалау қалалық кеңесі орманда серуендеуге арналған ағаш жол салды.
Lake Pupuke was an important location to Tāmaki Māori of the North Shore. It was used a source of fresh water, and its name Pupuke Moana ("Overflowing Sea") referred to how the fresh water would habitually flow out from the lake to the sea. As a part of traditional burial practices, bodies would be wrapped in flax mats and placed in a sitting position in the trees, with the dead later being buried once their bodies had naturally decomposed. In the early 2000s, the North Shore City Council built a boardwalk through the grove.
Жергілікті билік
Бұл аймақтағы алғашқы жергілікті басқару органы 1867 жылы жұмысын бастаған Көл тас жолы ауданы, сондай-ақ Такапуна тас жолы ауданы болды. 1889 жылдың маусым айында жол кеңесі таратылып, Такапуна Уайтемата округі кеңесінің тікелей басқаруына берілді. Бұл Гленфилд, Олбэни және Лонг Бэй сияқты Солтүстік жағалаудың солтүстік ауылдық аймақтарының Такапуна қаласына қосылуына әкелді. 1989 жылы Такапуна қаласы Солтүстік жағалау қаласына біріктірілді. 2010 жылдың қараша айында Солтүстік жағалау қаласы Окленд кеңесіне қосылды. Окленд кеңесінің құрамында Такапуна Девонпорт-Такапуна жергілікті басқару аймағының бөлігі болып табылады, оны Девонпорт-Такапуна жергілікті кеңесі басқарады. Ол Солтүстік жағалау сайлау округінің құрамына кіреді, ол Окленд кеңесіне екі кеңесші сайлайды.
The first local government in the area was the Lake Highway District, also known as the Takapuna Highway District, which began operating 1867. In June 1889 the road board was dissolved, in favour of Takapuna being under the direct control of the Waitemata County Council. leading to rural northern North Shore areas, such as Glenfield, Albany and Long Bay, to be incorporated into Takapuna City. In 1989, Takapuna City was merged into the North Shore City. North Shore City was amalgamated into Auckland Council in November 2010. Within the Auckland Council, Takapuna is a part of the Devonport Takapuna local government area governed by the Devonport Takapuna Local Board. It is a part of the North Shore ward, which elects two councillors to the Auckland Council.
Ыңғайлылықтар
Такапуна жағажай аймағы Солтүстік жағалаудың түнгі өмірдің орталығы және сәнді бутиктер сауда орталығы болып табылады, онда көптеген барлар, мейрамханалар, кафелер мен дүкендер орналасқан. 1974 жылы Такапунада "Шор Сити" сауда орталығы ашылды. Оның ауданы 14,900 м² құрайды, 826 автотұрақ пен 63 дүкен бар, олардың ішінде "Фермерлер", "Жаңа әлем метросы" және "Лес Миллс" та бар. Такапуна кітапханасы 1874 жылы жұмысын бастады, ал қазіргі ғимараты 1989 жылы салынды. Кітапхана жергілікті тарих мұрағатын ұстап тұрады, оған жергілікті газеттердің тізімі, архивтер, фотосуреттер, ауызша тарихтар және Такапунаға қатысты тарихи материалдар кіреді.
The Takapuna Beach area is a nightlife hub and boutique shopping centre of the North Shore, having many bars, restaurants, cafes and shops. Shore City Shopping Centre opened in Takapuna in 1974. It covers 14,900 m2, and has 826 carparks and 63 shops, including Farmers, New World Metro and Les Mills. Takapuna Library, which first began operating in 1874, with its current premises established in 1989. The library operates a local history archive, including an index of local newspapers, archives, photographs, oral histories, and historical material relating to Takapuna.
Спорт
Такапуна қаласында "Такапуна АФК" клубы Lotto Sport Italia NRFL Division 1A лигасынде бақ сынасады. 1974 жылдан бері Такапуна регби футбол клубы көршілес Норткот ауданындағы Онева доменінде орналасқан. Оған дейін клуб Такапунадағы Тахарото көшесіндегі Тахарото саябағында орналасқан болатын.
Takapuna is home to Takapuna AFC who compete in the Lotto Sport Italia NRFL Division 1A. Since 1974 Takapuna Rugby Football Club has been located at Onewa Domain, which is in the neighbouring suburb of Northcote. Prior to that the club were located at Taharoto Park which is located on Taharoto Rd in Takapuna.