Кіріспе

Италия Республикасы Парламентіне 15-ші сайлау 2006 жылғы 9 және 10 сәуірде Италияда жалпы сайлау өтті. Орталық-солшыл коалиция "Одақ" жетекшісі Романо Проди, қазіргі премьер-министр, орталық-оңшыл коалиция "Еркіндік үйі" жетекшісі Сильвио Берлускониді шамалы айырмамен жеңді. Алғашқы экзит-поллдар Продидің жеңіске жететінін көрсетті, бірақ дауыстар саналып болған соң нәтижелер шамалы өзгерді. 2006 жылдың 11 сәуірінде Проди жеңісті жариялады, ал Берлускони жеңілісін мойындамады, соның салдарынан дау туды. Алдын ала нәтижелерге сәйкес, "Одақ" коалициясы Депутаттар палатасында 340 орынмен, "Еркіндік үйінен" 277 орынмен басымдық танытты (дауыстардың нақты үлесі 49,81% - 49,74% болды). "Одақ" коалициясымен бірге Аоста аңғарынан тағы бір орын және шетелдік сайлау округінен 7 орын қосылды. "Еркіндік үйі" Италияда сайланған Сенат орындарының көпшілігін (155 орынға 154 орын) қамтамасыз етті, бірақ "Одақ" Италиядан тыс жердегі сайлаушыларға бөлінген 6 орынның 4-ін жеңіп алып, екі палатаның бақылауын қолға алды. 2006 жылдың 19 сәуірінде Италияның Жоғарғы кассациялық соты Продидің сайлауда жеңіске жеткенін растады. Ол 38 миллионнан астам берілген дауыстың ішінде 24 755 дауыспен Депутаттар палатасын жеңіп алды, ал Сенатта Берлускони коалициясының 156 орынына қарсы 158 орын иеленді. Дегенмен, Берлускони сайлауда заңсыздықтар болғанын дәлелдемегенін айтып, жеңілісін мойындаудан бас тартты.

Сайлау науқаны

Сайлау науқаны барысында Романо Проди, орталық-солшыл коалиция "Одақ" партиясын басқарған, 1999 жылдан 2004 жылға дейін Еуропалық комиссияның төрағасы, ал 1996 жылдан 1998 жылға дейін Италияның премьер-министрі болған, және Сильвио Берлускони арасында саяси күрес басталды. Берлускони орталық-оңшыл "Еркіндік үйі" коалициясын басқарды; Берлускони 2001 жылғы жалпы сайлаудан бері Италияның премьер-министрі қызметін атқарып келді, сондай-ақ бұрын 1994 және 1995 жылдары да премьер-министр болған.

Еркіндіктер үйі

"Еркіндіктер үйі" премьер-министр Сильвио Берлускони басқарған үкіметті қолдаған коалиция болды және негізінен алдыңғы жалпы сайлаудағыдай партияларды қамтыды. Жаңа итальяндық социалистік партиясы (NPSI) – бұрынғы итальяндық социалистік партиясының мүшелерінен құралған, 1980 және 1990 жылдардағы министр Джанни Де Михелис басқарған, Берлускони III кабинетіне портфелі жоқ министр ретінде кірген шағын социал-демократиялық партия, соңғы ұлттық съезінде (21-23 қазан, 2005 ж.) жарылды. Сол жақтағы фракция, қайтыс болған Беттино Краксидің ұлы Бобо Кракси басқарды, олар "Еркіндіктер үйінен" дереу шығып, Краксиді жаңа партия басшысы етіп бір жақты түрде сайлады. NPSI сайлауға Христиандық демократия және автономиялар үшін бірлескен тізіммен қатысты. Коалицияны жалпы сайлауға басқарған кандидатқа келетін болсақ, Берлускони Христиандық және Орталық Демократтар одағының (UDC) қолдауынан айқын айырылды, олар сайлау заңын пропорционалдық жүйеге қайтаруды (бұл оларға тиімдірек болар еді) және премьер-министрлікке үміткерді ресми түрде анықтау үшін алғашқы сайлау өткізуді сұрады. Партиялық тізімдер бойынша өкілдік жүйесі қалпына келтірілгенімен (бірақ UDC ұсынысынан өте ерекше формада) және Берлусконидің коалицияның барлығына енгізген бірнеше реформаларын сынға алған Марко Фоллини UDC хатшысы қызметінен кеткеннен кейін, "Еркіндіктер үйі" ішінде басшылықтың ауысу мүмкіндігі айтарлықтай төмендеді. 2005 жылдың 27 қазанында Лоренцо Чеза жаңа UDC хатшысы болып тағайындалды, ол Фоллинидің орнын басты. Коалиция "үш алға" жүйесін жариялады, яғни премьер-министрлікке үміткер Казини, Фини және Берлускони арасындағы саяси көшбасшы болады, олардың партиясы ең көп дауыс алады. Берлусконидің партиясы ең ірі болғандықтан, Берлускони нақты үміткер екені түсінілді. Оппозицияның қатты сынға ұшыратқан оқиғалардың бірі – Берлусконидің бірнеше фашистік қозғалыстар мен партияларды қолдауы болды, атап айтқанда, Италияның бұрынғы диктаторының немересі Алессандра Муссолинидің "Әлеуметтік баламасы" және Холокостты жоққа шығарушы Лука Романьоли. Берлусконидің жақтастары бұған жауап ретінде "Одақта" екі коммунистік партияның бар екенін атап өтті, олардың қатарында анархист-белсенді Франческо Карузо және трансгендер Владимир Луксурия болды.

Одақ

Италиялық солшыл ортаның көрінісі болған Зәйтүн ағашы коалициясы "Одақ" деп кеңейтілді және сайлауды бұрынғы премьер-министр және Еуропалық комиссияның бұрынғы президенті Романо Проди басқарды, ол 1996 жылғы жалпы сайлауда Берлускониді жеңіп алған болатын. Продидің кандидатурасы 2005 жылдың 16 қазанында өткен ұлттық іріктеу сайлауы арқылы расталды. Бұрынғы коалиция итальяндық солшыл ортадан солшыл фракцияларға дейінгі барлық топты қамту үшін кеңейтілді. "Бесіндегі Роза" ресми түрде 2005 жылдың 25 қыркүйегінде құрылды, онда либертариандық көзқарастарға ие итальяндық радикалдар итальяндық демократиялық социалистермен (SDI) конфедерация түрінде одақ құрғанын жариялады, бұл одақ Тони Блэр, Хосе Луис Родригес Сапатеро және 1970 жылдардағы итальян саяхатшысы Лорис Фортунаның саясатына сілтеме жасады, ол секуляризм идеяларымен танымал және ажырасу заңының "әкесі" ретінде қарастырылады. Бұл конфедерация бірден "Одақтың" саяси платформасына қол қоймағаны үшін қызу пікір тудырды, орталық-солшыл партиялардың арасындағы жалғыз партия осылай әрекет етті; "Бесіндегі Роза", соңғы платформа отырысында Эмма Бонино арқылы өкілдік етілді, заңды тіркесу сияқты әлеуметтік мәселелерге жеткілікті назар берілмегеніне наразылық білдірді. Жаңа итальяндық социалистік партиясының солшыл қанатынан бөлініп шыққан социалистер, Бобо Краксидің басшылығында, "Бесіндегі Роза" конфедерациясына қосылуы тиіс болған, бірақ оның орнына жеке партия ретінде қайта ұйымдастырылды, алайда ұлттық дауыс беруде 2% шегінен аса алмады. Алайда, Бобо Кракси төменгі палатаға өте алды, өйткені ол Ломбардиядағы "Зәйтүн ағашының" жетекші кандидаттарының бірі болды. "Одақ" сонымен қатар бірқатар шағын партиялар мен қозғалыстар тарапынан қолдауға ие, бірақ олардың ішінде тек зейнеткерлер партиясының ғана сайланған өкілі бар (1 Еуропалық парламент мүшесі).

Талқылау

Бірнеше уақыттан бері Сильвио Берлускони Романо Продиді ұлттық теледидарда дебатқа шақырып келді. Алайда, Проди белгілі бір ережелер орнатылған жағдайда ғана келісетінін айтты. Бәлкім, ол сауалнамаларда артта қалып отыр деп ойлағандықтан, Берлускони дебатты жағдайды өзгертуге мүмкіндік ретінде көріп, Продиді одан қашып кеткен деп айыптады. 2001 жылғы сайлауда орталық-сол кандидат Франческо Рутеллимен кездесуден бас тартқан Берлусконидің өзі болғандығы назарға лайық. Парламенттік инспекциялық комитет екі саяси тарапқа тең мүмкіндік беру мақсатында RAI арнасында екі теледебат ұйымдастырды. Алайда, Проди осы комитеттің шешіміне қарсылық білдірді, ол Берлускониге премьер-министр ретінде дебаттардан кейін соңғы телесөз сөйлеуге мүмкіндік берді. Проди осы соңғы сөз жойылғанға дейін ешқандай дебатқа қатысудан бас тартты. Мәселе 3 наурызда шешілді, Берлускони соңғы сөзді тоқтатуға келісті. Әр дебат шамамен 90 минутқа созылды, жарнамалар болған жоқ, әр жауап пен жауапқа белгілі бір уақыт бөлінді және сөйлеп тұрған адамды ғана түсіру міндетті болды. Үміткерлерге дебат кезінде жазбалар жасауға рұқсат болғанымен, бірге қандай да бір жазба әкелуге тыйым салынды, сондай-ақ көрермендерге қатысуға рұқсат етілмеді. Бұл ережелер итальяндық саяси ток-шоуларда сирек кездеседі, онда саясаткерлер көбінесе бір-бірін үзеді, бір уақытта сөйлейді және сөзді мүмкіндігінше ұстап тұруға тырысады. Үміткерлерге сұрақтарды итальяндық баспасөздің екі журналисі қояды: модератор сұрақ қоюға құқылы емес, тек дебатты ұйымдастыруға және ережелерді сақтауға жауапты болды. Дебаттардың соңында үміткерлерге 3 минуттық қорытынды мәлімдеме жасауға рұқсат етілді. 14 наурызда өткен алғашқы теледебат Rai Uno арнасында тікелей эфирде көрсетілді, оны TG1 директоры Клементе Мимун жүргізді. Онда Il Messaggero газетінің журналисі Роберто Наполетано мен La Stampa газетінің журналисі Марчелло Сорги сұрақтар қойды. Оны 16 миллионнан астам адам тамашалады, бұл саяси телешоу үшін рекордты көрсеткіш. Соңғы сөзінде Берлускони, сөз сөйлеу уақытын жиі асырып, дебат ережелерін тым қатаң деп сынады, ал Проди оларды мақтап, АҚШ-тағы дебаттарда да осылай қолданылатынын атап өтті. Кейбір сарапшылар Берлусконидің бұл дебатта көңіл көншітпейтін болғанын, сөйлеген кезде жүйкелі түрде жазып, бір сәтте Иран мен Иракты шатастырғанын айтты. Барлық саясаткерлер өздерінің кандидаты дебатта жеңіске жеткенін мәлімдегенімен, Берлускони Продиге күшті соққы бермегені туралы жалпы пікір қалыптасты. 3 сәуірде өткен екінші дебатты итальяндық журналист және алып басар Бруно Веспа жүргізді. Онда экономикалық ұсыныстар басым болды және дебат одан да қарқынды өтті, Проди мен Берлускони арасындағы тон күшті болды. Бұл дебатта Берлускони соңғы 3 минуттық сөз сөйлеу мүмкіндігіне ие болды: бұл уақытта ол ICI салығын жоюды ұсынды, бұл жергілікті жылжымайтын мүлік салығы, оның қаражаты жергілікті қалалық кеңестерге тиесілі. Кейіннен Берлусконидің ұсынысы "Еркіндіктер үйінің" қалған бөлігімен толық келісім таппағаны анықталды, ал Проди дебаттан кейін "ICI туралы оңтүстік-шығыс аймақтарының әкімдері не ойлайтынын білгім келеді" деп мәлімдеді.

Саясат зерттеулері

Жалпы ұлттық газеттер, журналдар мен телеарналар үшін жасалған сауалнамалардың нәтижесіне сәйкес, "Одақ" партиясы жалпы сайлауда жетекшілік етіп тұрды. "Еркіндік үйі" үшін көпшілік дауыс жинаған үш сауалнаманың барлығы Берлусконидің "Forza Italia" партиясымен тапсырылған. Атап айтарлықтай, Penn, Schoen & Berland американдық зерттеу фирмасының сауалнамаларын Берлускони тапсырды, себебі ол ұлттық сауалнамалардың саяси бейтараптылығына күмәнді екенін мәлімдеді. Италияның par condicio заңына сәйкес, сайлауға дейін соңғы 15 күн ішінде (осы жағдайда 25 наурыз) сауалнамалардың нәтижелерін жариялауға тыйым салынған. Соңғы нәтиже ("Одақ" – 49,8%, "Еркіндік үйі" – 49,7%) барлық сауалнамалардан (соның ішінде шығу сауалнамаларынан) шамамен 3% айырмашылықты көрсетті, бұл коалициялар арасындағы күтілген 5% айырмашылықты 0,1% дейін азайтты. Италиялық телеарналарда кейбір сарапшылар бұл қарама-қайшылықты "Еркіндік үйі" үшін дауыс беруді жоспарлаған сайлаушылардың осы фактіні мойындауға ұялатынымен түсіндірді. Басқалары Берлусконидің ICI-ді қысқарту туралы ұсынысы және "Одақ" партиясының ұсынған жаңа салықтары туралы БАҚ-тың жариялағандары сайлау науқанының соңғы аптасында саясатқа көбінесе қызығушылық танытпайтын көптеген итальяндықтарды "Еркіндік үйі" үшін дауыс беруге ықпал еткенін айтты.

Сауалнама фирмасы Дата "Одақ" "Еркіндік үйі" IPR marketing (шығу сауалнамасы) 10 сәуір 2006 50–53 46–49 Nexus (шығу сауалнамасы) 10 сәуір 2006 50–54 47–49 Piepoli Institute (ішкі сауалнама) 10 сәуір 2006 52 47 IPR Marketing 22 наурыз 2006 52 47 TNS Abacus 20 наурыз 2006 51.5 48 GfK Eurisko 20 наурыз 2006 52 46.7 Ekma Ricerche 20 наурыз 2006 53.5 46 SWG 17 наурыз 2006 52.8 46.4 IPR Marketing 16 наурыз 2006 52 47.7 GfK Eurisko 15 наурыз 2006 51 46.5 TNS Abacus 13 наурыз 2006 51.5 48 Ekma Ricerche 13 наурыз 2006 53 46.3 IPR Marketing 12 наурыз 2006 52 47.7 SWG 10 наурыз 2006 52.6 46 Penn, Schoen & Berland 9 наурыз 2006 48.3 48.8 Euromedia Research 9 наурыз 2006 49.3 50 TNS Abacus 9 наурыз 2006 51 47.5 Lorien Consulting 7 наурыз 2006 51.1 48.1 IPR Marketing 7 наурыз 2006 52.2 47.5 Ekma Ricerche 6 наурыз 2006 52 47.5 SWG 3 наурыз 2006 52 47 IPR Marketing 1 наурыз 2006 52.2 47.3 TNS Abacus 1 наурыз 2006 51.5 47 Ekma Ricerche 27 ақпан 2006 51.8 47.2 SWG 23 ақпан 2006 51.8 47.2 TNS Abacus 22 ақпан 2006 51.5 47 IPR Marketing 21 ақпан 2006 52.1 47.4 Ekma Ricerche 20 ақпан 2006 51.2 47 SWG 17 ақпан 2006 51 47.8 IPR Marketing 16 ақпан 2006 52 47.5 Penn, Schoen & Berland 16 ақпан 2006 48.2 48.4 TNS Abacus 15 ақпан 2006 51 47 Ekma Ricerche 13 ақпан 2006 51.5 47.5 SWG 10 ақпан 2006 51.6 47.3 TNS Abacus 8 ақпан 2006 51 46.5 IPR Marketing 7 ақпан 2006 52 47 Ekma Ricerche 6 ақпан 2006 52.5 46.5 SWG 4 ақпан 2006 51.2 46.6 TNS Abacus 1 ақпан 2006 51 46 Euromedia Research 1 ақпан 2006 50.9 47.9 IPR Marketing 31 қаңтар 2006 52.2 47.2 Lorien Consulting 30 қаңтар 2006 51.5 45.9 SWG 28 қаңтар 2006 51.4 46.2 TNS Abacus 25 қаңтар 2006 51 45.5 IPR Marketing 25 қаңтар 2006 52.5 47 Lorien Consulting 23 қаңтар 2006 51.3 46 SWG 22 қаңтар 2006 51.7 45.7 TNS Abacus 18 қаңтар 2006 50.5 46 Euromedia Research 18 қаңтар 2006 51.7 48.3 IPR Marketing 18 қаңтар 2006 52 46 Lorien Consulting 16 қаңтар 2006 51.4 45.7 SWG 16 қаңтар 2006 51.4 46 IPR Marketing 11 қаңтар 2006 52 46 TNS Abacus 11 қаңтар 2006 51 46 SWG 5 қаңтар 2006 49.7 47.9 IPR Marketing 11 желтоқсан 2005 52.8 44.9 IPR Marketing 7 қараша 2005 52.5 44.5 IPR Marketing 25 қазан 2005 52 45

Сайлау күні

2005 жылдың шілдесінде президент Карло Азеглио Чиампи 2006 жылдың сәуір айының бірінші жартысында үлкен саяси дағдарыстың алдын алу үшін қазіргі премьер-министр Сильвио Берлускониден мерзімінен бұрын сайлау өткізу мүмкіндігі туралы сұрады (президент Чиампинің өкілеттігі 2006 жылдың мамырында аяқталады және жаңа сайланған үкімет үш апта ішінде қызметке кіруі қиын болар еді). Бірақ Берлускони келісімге келіспеді, өзінің өкілеттігі біткенше қызметте қалатынын мәлімдеді. Алайда 18 қазанда Берлускони сайлаудың 2006 жылдың 9 сәуірінде өтетінін жариялады, бұл президент Чиампидің ұсынысына сәйкес келді. Берлускони сондай-ақ келесі әкімшілік сайлаудың (Рим, Милан және Неаполь қалаларының әкімдерін сайлауды қоса) мамыр айында өтетінін хабарлады. Бұл Романо Продидің барлық сайлауды сәуір айында бір күні өткізу туралы ұсынысынан кейін болды. Берлускони мұның себебі оның солшыл бағытты әкімдердің жақсы жұмыс істеуі жалпы сайлауда солшылдардың үстемдігіне әкелуі мүмкін деген қауіпінен туындағанын айтты. Саясаткерлер барлық сайлауды бір күні өткізу арқасында миллиондаған еуро үнемдеуге болады деп санайды.

заң

Бұл жалпы сайлаудағы маңызды тақырыптардың бірі – тең мүмкіндік туралы заң болды. Оның латынша атауы «тең қарау» дегенді білдіреді; бұл арнайы заң, басшы және оппозициялық саяси күштердің барлығына эфир уақыты мен орын тұрғысынан тең медиа қолдау көрсетуге кепілдік береді, сондай-ақ, белгілі бір арнаулардан басқа теледидар мен радиода саяси жарнамаларға тыйым салады. Берлускони бірнеше рет тең мүмкіндік заңын жоюды немесе кем дегенде оны жеңілдетуді қалағанын мәлімдеген. Сынаушылар мен қарсыластар Берлусконидің заңды жоюға деген ықыласы оның 6 телеарнаны толық бақылауымен байланысты екенін айтты (оның отбасылық холдингі үш ұлттық жеке телеарнаны тарататын Mediaset компаниясын бақылайды, ал үкімет басшысы ретінде RAI мемлекеттік телеарнасының үш арнасын жанама түрде бақылайды). Өкіметтік өкілеттігінің соңғы жылдарында Берлускони өзінің қалауларын жеделдетуге тырысты; алайда, Берлускони үкіметінің құрамындағы UDC партиясы бірнеше рет заңды жоюға немесе өзгертуге қарсы екенін мәлімдеді, ал партия төрағасы болып сайланғаннан кейін Лоренцо Чеза заңға кез келген өзгеріске қарсы екенін айтты. Дегенмен, заң Берлускониге Mediaset телеарналарын және тіпті ұялы телефон арқылы SMS-хабарламаларды пайдаланып, көбірек дауыс жинауға кедергі келтірмеді. Сайлау күні Берлусконидің арналары көптеген хабарламалар таратып, оның телеарнасын тамашалаушыларды дауыс беруге шақырды, сонымен қатар «Mediaset сізге ештеңе талап етпей, барлығын береді» деген жарнамалар көрсетті. Бұл жарнамалар тең мүмкіндік заңын бұзбаса да, Берлусконидің арналарының кейбір журналистері (әсіресе саяси көзқарастарымен танымал Эмилио Феде) оны бұзды. 2006 жылдың наурыз және сәуір айларында Байланыс саласындағы кепілдіктерді қамтамасыз ету органы (Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni) оның жеке меншік арналарына тең мүмкіндік заңын бұзғаны үшін екі рет айыппұл салды, бұл бүгінгі күнге дейінгі ең ірі айыппұл (300 000 €).

Салықтық жеңілдіктер

2001 жылғы жалпы сайлауда жеңіске жетіп, Италияның премьер-министрі болғанға дейін Берлускони телешоуда итальяндықтармен келісімшартқа қол қойды, онда ол сайланған жағдайда, онда қамтылған бес тармақтың кем дегенде төртеуін орындауға уәде берді. Негізгі мәселелердің бірі табыс деңгейіне байланысты салық жеңілдіктері болды, ал «Зәйтүн ағашы» саясаты прогрессивті салық жүйесін сақтауға бағытталған. Жалпы салық жеңілдігі 2005 жылы ішінара енгізілді және соңғы қаржылық шараға қосылды. Оппозиция Берлускониді ел үшін ең қиын экономикалық кезеңде салық жеңілдігін жасағаны үшін айыптады, соның салдарынан туындаған қарызды жабуға шара қабылдамады, сондай-ақ Берлусконидің одақтастарын салық жеңілдігіне биліктегі жақсырақ орындардың орнына келісім жасағаны үшін айыптады. Қаржылық шараны келіссөздер кезінде Ұлттық Альянс басшысы, сол кезде вице-премьер болған Джанфранко Фини Сыртқы істер министрлігіне ауыстырылды, ал бұрын министрлік қызмет атқармаған UDC басшысы Марко Фоллини Финидің орнына тағайындалды. Сайлау науқанында Берлускони және оңшыл орталық коалициясы Проди сайланса, салықтарды көтеретінін айтып, солшылдарды күнделікті сынады, солшыл орталықтың салық жүктемесін 5%-ға төмендету ұсынысын атап өтті. Салықтар сайлау науқанының соңында басты тақырыпқа айналды, Берлускони 2001 жылы жойылған мұра салығын қайта енгізуді, қазыналық вексельдерге (BOT, CCT) салық салуды және қор биржасындағы саудаға салық салуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Проди мұралық салықты тек ең бай адамдар үшін ғана қайта енгізетінін және қазыналық вексельдерге салықты арттырмайтынын атап өтті.

Шетелдік бедел

Джордж Буш пен Владимир Путиннің жақын досы болған Берлускони АҚШ-тың Иракқа басып кіруін қолдады. Италия Еуроодаққа төрағалық еткен кезеңде Еуропалық парламенттегі Еуропалық халық партиясінің (EPP) тобының төрағасы Мартин Шульцке сөйлескен кезінде, ол гипотетикалық фильм үшін "капо" (концентрациялық лагерьдегі тұтқындардың арасынан бақылаушы ретінде тағайындалған адам) рөлін ұсынды, бұл рөлге өзінің "өте сай" болатынын айтты. Берлускони Страсбург парламентіне келгенде, оны әртүрлі тілдерде "Еуропаның қасақысы" деп жазылған плакаттармен қарсы алды, бұл тікелей Фрэнсис Форд Копполаның мафия туралы киносериалына сілтеме жасап, оның Еуропалық кеңес президенті ретіндегі жоғары мәртебесін ескермеді. Содан кейін Берлускони депутат Шульцтің талап еткен сұрақтарына наразылық білдірді. Бұл дипломатиялық инцидент Италия мен Германияның сыртқы қатынастарын уақытша суытты. Ақырында премьер-министр мен Германия канцлері Герхард Шрёдер арасындағы телефондық әңгіме дауды тоқтатты. 2001 жылы Берлускони Батыс өркениетінің "Исламнан жоғары" екенін мәлімдеді, бұл оған көп сын әкелді. Бірақ, әсіресе Financial Times және Newsweek сияқты халықаралық ағылшын тілді баспасөз Берлусконидің қызметін сынады. The Economist журналы Берлускониді премьер-министр болып сайлануға дейін де, кейін де бірнеше рет "Италияны басқаруға лайық емес" деп айыптады.

Шетелде тұратын итальяндықтардың жаңа дауыс беру құқығы

Италия тарихында алғаш рет шетелде тұратын итальяндық азаматтар 12 депутат пен 6 сенаторды сайлау үшін пошта арқылы дауыс бере алды (дауыс беру үшін Италияға физикалық түрде оралу қажеттілігі болмады), бұл Сильвио Берлускони қолдаған және Мирко Тремалья ілгерілеткен ерекше жүйе еді. Осы парламенттік орындар төрт сайлау округіне бөлінген (Еуропа, Солтүстік және Орталық Америка, Латын Америкасы, Африка/Азия/Океания). Кандидаттар өздерінің сайлау округтерінде тұруы керек. Шетелдегі сайлауға жарамды сайлаушылардың 42 пайызы қатысты. Продидің «Одақ» партиясы Сенаттағы 6 орынның 4-ін жеңіп алды, ал Берлусконидің «Forza Italia» партиясы және тәуелсіз кандидат қалған 2 орынның әрқайсысынан 1-ін жеңіп алып, Продиге Италия Сенатында көпшілікті қамтамасыз етуге көмектесті. Депутаттар палатасында 7 орын «Одаққа», 4 орын Берлускони коалициясына, ал 1 орын тәуелсіз кандидатқа бұйырды. Солтүстік Америкада Торонто мен Чикагодан кандидаттар Депутаттар палатасына, ал Нью-Йорк қаласынан кандидат Сенатқа сайланды. Берлускони сайлау қорытындыларын жоққа шығарып, шетелдегі дауыс беруде бұзушылықтар болғанын мәлімдеді. Дауыс беру нәтижесіне көптеген оңшыл партиялардың шетелдегі сайлау округтерінде кандидаттарды ұсынғаны, ал орталық-солшыл кандидаттардың азы болуы салдарынан оңшылдар арасында дауыс бөлінуі әсер еткен болуы мүмкін. Бұл тактикалық қателік шетелдегі дауыс берудің жаңалығымен түсіндірілуі мүмкін.

2006 жылға дейін шетелде тұратын итальяндықтардың сайлау құқығы

Италиядан тыс жерде тұратын итальяндық азаматтар әрқашан Италияда өткізілетін барлық референдумдар мен сайлауларда дауыс беру құқығымен ие болды (егер олар шетелдегі тұрақты мекенжайларын тиісті консулдықта тіркеген болса). Алайда, 2001 жылдың соңына дейін дауыс беруге ниет білдірген әрбір азамат Италиядағы сайлау тізімінде тіркелген қалаға немесе қалашыққа жеке барып оралуға міндетті болды. Бұл ереженің жалғыз ерекшелігі – еуропалық парламент сайлауы болды, онда сайлаушылар ең жақын консулдықта дауыс бере алатын, бірақ тек Еуропалық Одақтың басқа 14 елінің бірінде тұратын болса ғана. 2001 жылға дейін Италия Республикасы шетелде тұратын азаматтарға дауыс беру үшін өздерінің туған қалаларына Италия бойынша тегін пойызбен бару мүмкіндігін ұсынды, бірақ тегін жол жүру тек Италия аумағында ғана қолданысты. Шетелдегі тұрғылықты жерінен Италия шекарасына дейін туындаған барлық шығындарды дауыс беруге ниет білдірген азаматтар өздері төлеуге тиіс болды, сондықтан АҚШ, Аргентина немесе Австралия сияқты алыс елдерде тұратын үлкен итальяндық қауымдастықтар үшін тегін пойызбен бару аса ынталандырушы болған жоқ. Осы себепті шетелдегі итальяндықтардың өте аз бөлігі осы дауыс беру құқығын пайдаланды, егер олар Германия, Швейцария, Франция және Австрия сияқты Италиямен шекаралас қалаларда немесе қалашықтарда тұрмаса. Шетелде (әсіресе АҚШ-та) тұратын түрлі итальяндық азшылықтар, әсіресе Италиядағы мүліктері үшін салық төлейтін болса, саяси өкілдіктің болмауына жиі наразылық білдірді. Көп жылдық петициялар мен қызу пікірталастардан кейін, 2001 жылдың соңында Италия Парламенті шетелде тұратын итальяндық азаматтарға Италиядағы сайлауда пошта арқылы дауыс беруге рұқсат беретін конституциялық заң қабылдады. Бұл өзгеріс – шетелге көшіп кеткен, бірақ итальяндық өзіндігін сақтап қалған итальяндықтардың құқықтары мен ерекше мүдделерін мойындау үшін күрестің үш онжылдығының нәтижесі болды. Осы құқықты пайдалануға ниет білдірген итальяндықтар ең алдымен шетелдегі тұрақты мекенжайларын тиісті консулдықта тіркеуі керек.

Конституциялық реформа

2004 жылдың соңғы айларында «Еркіндіктер үйі» коалициясы 1948 жылы қабылданған қазіргі Италия Конституциясына масштабты реформа ұсынды. Ол қазіргі саяси жүйеге бірнеше өзгеріс енгізуді көздейді: депутаттар санын шамамен 950-ден 750-ге дейін азайту, премьер-министрге (кейіннен кеңес төрағасы деп аталатын лауазым) көбірек өкілеттік беру, премьер-министрге қарсы сенімсіздік білдіру үшін оның ізбасары көрсетілмесе, мұндай дауыс беру мүмкін болмайды (Германиядағы конструктивті сенімсіздік дауысына ұқсас); екі палатаның да заңды мақұлдауының қажеттілігін жою және әрқайсысына нақты құзыреттерді бекіту; аймақтардың өкілеттіктерін арттыру, Солтүстік лигасының бағдарламалық басымдығы – децентрализацияға бірнеше сілтемелер жасау, сондай-ақ 127-баптың жаңа редакциясына сәйкес, бұрынғы солшыл реформамен жойылған ұлттық мүдделерге кепілдік беру. Италия Конституциясы екі палатаның да конституцияға енгізілген кез келген түзетуді үш ай ішінде екі рет мақұлдауы тиіс. Егер екінші оқылымда дауыс санының үштен екісіне жетпесе, түзету бойынша ұлттық референдум өткізуге болады (реформа мұндай референдумды өткізуді әрқашан мүмкін етеді). Орталық-сол оппозиция жаңа конституциялық реформаны «қауіпті», «сепаратистік» және «антидемократиялық» деп сипаттап, қарсы болды. 2004 жылдың қазан айында Депутаттар палатасының мақұлдауына қол жеткізілді, бірақ төменгі палатаның үштен екісінің дауысы жетпеді, бұл растау референдумын өткізуге мүмкіндік берді. 2005 жылдың наурыз айында Сенаттағы екінші оқылым сәтті аяқталды, ал үшіншісі 20 қазанда өтті. Үшінші дауыс беру кезінде UDC-тің бұрынғы төрағасы Марко Фоллини соңғы дауыс беруден бас тартатынын және конституциялық реформаны қолдамайтынын мәлімдеді, одан кейін оның партияласы Бруно Табаччи да осылай мәлімдеді. 17 қарашада Сенат конституциялық реформаны соңғы нұсқада мақұлдады. Солтүстік лигасының басшысы Умберто Босси талқылауға және дауыс беруге қатысты, ауруынан кейін парламентке көрермен ретінде оралды. Дауыс беру кезінде Доменико Физикелла реформаға қарсы екенін және партиядан шұғыл түрде кетіп қалатынын мәлімдеді, бұл партиялық шешімге қайшы болды. Италиялық депутаттар партияны және тіпті коалицияны жиі ауыстырады: 1996 мен 2001 жылдар арасындағы парламентте депутаттардың 15%-ы осылай істеді. «Еркіндіктер үйі» конституциялық реформаны оппозициямен келісімге келмей, бір жақты тәртіппен ұсынды, ал қазіргі Италия Конституциясы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін либералдардан христиан-демократтарға, социалистерге, коммунистерге және басқаларына дейін барлық ұлттық саяси күштер тарапынан жазылған. «Еркіндіктер үйі» бұл саясатты 2001 жылы бұрынғы солшыл көпшілік бекіткен конституциялық реформаны (Конституциялық заң 3/2001) түзету мақсатында қабылдады, бұл реформа да оппозициямен келісімсіз жүзеге асырылған. Алайда, жаңа реформа Италияның конституциялық жүйесін терең өзгертеді, ал 2001 жылғы реформа Конституцияның бір бөлігін ғана ішінара өзгертті. Солшыл оппозиция, бірқатар қоғамдық бірлестіктер мен аймақтар, тіпті оңшыл орталық үкімет басқаратын Ломбардия да талап еткен ұлттық референдум 2006 жылдың 25-26 маусымында өтті және дауыс бергендердің 61,32%-ы конституциялық реформаны қабылдамады.

2005 жылғы аймақтық сайлау

2005 жылдың 3 және 4 сәуірінде Италияның 13 аймағында өңірлік сайлаулар өтті (Базиликатадағы сайлау бұзушылықтарға байланысты екі аптаға кейінге шегерілді). Нәтижесінде Италияның саяси жағдайы түбегейлі өзгерді, оппозициялық орталық-сол коалициясы "Одақ" 11 аймақта жеңіске жетті, ал биліктегі орталық-оң коалициясы "Еркіндік үйі" сайлауға дейін басқарған сегіз аймақтың тек екеуін ғана сақтап қалды. Бұл нәтижелер кейбір оңшыл саяхатшыларды, оның ішінде вице-премьер Марко Фоллиниді, мерзімінен бұрын жалпыұлттық сайлау өткізуді талап етуге алып келді.

Орталық солшыл партияның алғашқы сайлауы

2005 жылдың 16 қазанында орталық-солшыл коалиция "Одақ" партиясының жалғыз кандидатты ресми түрде жариялау үшін алғашқы сайлау өтті. Сайлауға төрт миллионнан астам сайлаушы қатысты. Алғашқы сайлауды ынталандырған негізгі кандидат Романо Проди дауыстардың шамамен 75% алып, жеңіске жетті. Ол Коммунистік қайта құру партиясының төрағасы Фаусто Бертинотті, "Жасылдар" партиясының өкілі Альфонсо Пекораро Сканио, бұрынғы судья Антонио Ди Пьетро, католик орталықшыл Клементе Мастелла, тәуелсіз кандидат Иван Скальфаротто және радикалды солшыл кандидат Симона Панзиноны жеңді. Бұл сайлау Италияның ресми тұрғыны емес азаматтарға да ашық болды, тіпті олардың жалпы сайлауда дауыс беруге құқығы болмаса да.

Экономикалық мәселелер

Италия – Еуропада экономикалық өсімге ие болмаған жалғыз ел, сондай-ақ Еуроодақтағы ең жоғары қарыз деңгейлерінің біріне ие. Бұл Берлускониді Маастрихт шартының талаптарын жеңілдетуге сәтті өтініш жасауға мәжбүр етті. Бұл Берлусконидің экономикалық саясатына қатысты көптеген сын-ескертпеулерге әкелді, бұл Италия Экономика министрлігінің Джулио Тремонти атқаратын жұмысымен тығыз байланысты болды. Ол 2004 жылы өзінің коалициясының, әсіресе Ұлттық Альянстың партияларының қатты наразылығынан кейін отставкаға кетіп, бір жылдан соң Доменико Синискальконың отставкасынан кейін бұрынғы лауазымына оралды. Тремонтидің қаржы тапшылығын жоюға жасаған тырашалары көбінесе салық және құрылыс заңнамасын бұзғандарға кешірім беруге негізделген. Проди және орталық-сол жақ партиялар итальяндық орталық-оңшылдардың осы тұрғысын жиі сынады.

Жұмыс орны қауіпсіздігі

Уақытша жұмыспен қамтамасыз етуді реттеу ережесі алғаш рет 1996–2001 жылдардағы орталық-солшыл үкімет кезінде "pacchetto Treu" деп аталып енгізілді. 2003 жылы Еңбек министрі Роберто Марони оны өзгертіп, уақытша жұмыс түрлерінің көптеген нұсқаларын енгізді, соның салдарынан уақытша жұмыс тұрақты жұмыстан арзан болды. Орталық-солшыл күштер қазіргі заңды сынап, оның жастардың болашағына зиян келтіргенін айтты. Соңғы кезде Проди қазіргі еңбек заңын "француздық CPE-ден де нашар" деп бағалады. Орталық-солшыл күштер уақытша және тұрақты жұмыс орындарының құнына теңдестіруді, уақытша жұмыс түрлерінің санын шектеуді және тәжірибелік жұмыстарды реттеуді ұсынды.

Сайлау жүйесі

1994 және 2001 жылғы жалпы сайлаулардан бері Италияда аралас сайлау жүйесі қолданылып келді, оның 75% орындары көпшілік дауыспен сайлау жүйесі арқылы, ал 25% пропорционалдық жүйе бойынша үлестірілді. Италияның депутаттар палатасында 630 орын, ал Сенатта 315 орын бар (нақты жартысы).

Жаңа дауыс беру жүйесін бекіту

Пропорционалды сайлау жүйесіне арналған ақ парақ 2005 жылдың 13 қыркүйегінде, 2006 жылғы жалпы сайлауға жеті ай қалғанда, Депутаттар палатасына ұсынылды. Бұл реформаны орталықшыл Христиан және Орталық Демократия одағы (UDC) күшті қолдады. Ол партияның орын алуы үшін 4% шекті және жеңімпаз коалицияға кем дегенде 340 орындық үстеме бонус ұсынды. Әр коалиция бойынша жалпы дауыс саны – ұлттық дауыстардың кем дегенде 4% дауысын алған коалициялық партиялардың дауыстарының қосындысы болатын. Парламент жаңа ұсынысты мақұлдады. 2005 жылдың 15 қыркүйегінде ұлттық солшыл газеті «La Repubblica» жариялаған сайлау сауалнамасы, сайлау реформасының бастапқы ұсынысы заңға айналған жағдайда «Еркіндіктер үйі» келесі сайлауда 340-290 есебімен жеңіске жететінін көрсетті. Бұл тіпті олар дауыстардың 45% ғана алса, ал оппозициялық «Одақ» 50% алса да орын алатын еді, себебі «Одақ» құрамында ұлттық дауыстардың 4% шегінен төмен дауыс алған бірнеше шағын партиялар бар. Бұл жағдайды шағын оппозициялық партиялардың біртұтас тізіммен сайлауға түсуі болдырмаған болар еді. Бұл реформаның мақсаты партиялардың санын азайту болды, әсіресе орталық-солшыл бағыттағы партиялар радикалды солшыл партияларға қарағанда артықшылыққа ие болар еді. UDC ұсынысқа пікір білдіріп, 4% шекті жоюды сұрады, ал Ұлттық Альянс бұл реформаға қолдау көрсетпеді. Оның басшысы Джанфранко Фини конституциялық реформаға, содан кейін жаңа дауыс беру жүйесіне дауыс беруді қалады, егер 4% шек алынбаса. Оппозициялық коалиция бұл заң жобасын күдікпен қабылдап, оны «төңкеріс әрекеті» деп атады. Оппозиция жетекшісі Романо Проди бұл «толыққанды қабылдауға келмейтін» екенін мәлімдеді. Саяси бағыты сол жаққа еңкейген бірнеше газеттер «Еркіндіктер үйінің» сайлау жүйесін «Труффареллиум» деп атады, бұл «трюк» (итальян тілінде «трюффа») және «Маттареллиум» (Серхио Маттарелла атынан) сөздерінен құралған. Бұл бұрынғы итальяндық сайлау заңының ең көп таралған атауы еді. Жаңа сайлау жүйелерін заң шығарушының атының латыншаланған түрімен атау қалыпты жағдай. Мысалы, аймақтық сайлауларда қолданылатын жүйе «Татареллиум» деп аталады (Пинуччо Татарчелла атынан). Айта кетейік, Коммунистік қайта құру партиясы және Еуропа демократиялық одағы (UDEUR) сияқты кейбір шағын оппозициялық партиялар пропорционалды сайлау заңын қолдады. Дегенмен, олар бұл парламенттің сайлау реформасына қарсы екенін мәлімдеді, себебі қазіргі заң 2006 жылғы жалпы сайлауға тым жақын өзгертілмек. Италия премьер-министрі Сильвио Берлускони бұрын көпшілікке негізделген сайлау заңын күшті қолдаған. 1995 жылы ол өзінің коалициясы туралы сөйлегенде, көпшілік принципін «біздің дініміз» деп атады. Бірінші ұсыныстың өңделген нұсқасы, бұл жолы парламентке кіру үшін 2% шек және кандидаттарға басымдық дауыс беру болмады, бірақ оппозицияның қолдауы жоқ, Депутаттар палатасына ұсынылды. Дауыс беру 2005 жылдың 11 қазанында басталды, ал Италия парламентінің төменгі палатасы 14 қазанда сайлау реформасын мақұлдады. Жаңа сайлау заңы 2005 жылдың 16 желтоқсанында бекітілді және президент Цямпи 2005 жылдың 23 желтоқсанында қол қойды. Бұл сайлау реформасының негізгі авторы Роберто Кальдероли бұл заңды «жамандық» (жағымсыз «порката» терминін қолдана отырып) деп атады. Қызығы, жаңа сайлау заңы Продиге палатада көпшілікке ие болуға және Сенатта көпшілікке ие болуға мүмкіндік берді, онда «Еркіндіктер үйі» көбірек дауыс алды (49,88% «Одаққа» қарағанда 49,18%).

Жалпы нәтижелер

+ [[2001 жылғы Италия парламенттік сайлауы# Жалпы нәтижелерКоалицияПартияИталия (19 облыс) Аоста алқабыШетелдегі сайлау округтеріЖалпы орындар +/–Дауыс % ОрындарДауыс % ОрындарДауыс % ОрындарБірлестікОливье ағашы 11,930,98331.27220421,41443.396226+7Коммунистік жаңарту партиясы2,229,4645.844141+30Жұдырықтағы раушан990,6942.6018+9Италия құндылықтары партиясы877,0522.301627,4322.82117+17Италия коммунистер партиясы884,1272.321616+6Жасылдар федерациясы784,8032.0615+7Еуропа үшін демократтар одағы534,0881.40109,7211.00010Оңтүстік Тироль халық партиясы182,7040.484+1Еркіндік үйіForza Italia9,048,97623.7213713,37417.000202,53620.863140−54Ұлттық альянс4,707,12612.347172,1057.42172−27Әлемдегі Италия үшінХристиандық және орталық демократтар одағы2,580,1906.763966,4566.75039−1Солтүстік лигасы – MpA1,747,7304.58261,5661.99020,2052.08026−4Христиан демократиясы – Социалистік партия285,4740.7544Автономия, еркіндік, демократия34,16843.4411Оңтүстік Америкадағы жаңа итальяндық қауымдастықтары99,81710.2811Басқалары1,369,9323.57027,27134.67051,7555.3200Барлығы38,153,34310061778,6611001971,15210012630

Италия (Аоста аңғарынан басқа)

Коалициялық партияларДауыс саны%Орын саныОдақЗәйтүн ағашы (DS–DL)11,930,98331.27220Коммунистік жаңарту партиясы (PRC)2,229,4645.8441Гүл шоғыры (RnP)990,6942.6018Италия коммунистер партиясы (PdCI)884,1272.3216Италия құндылықтары (IdV)877,0522.3016Жасылдар федерациясы (FdV)784,8032.0615Еуропа үшін демократтар одағы (UDEUR)534,0881.4010Зейнеткерлер партиясы (PP)333,2780.870Оңтүстік Тироль халық партиясы (SVP)182,7040.484Социалистер (IS)115,0660.300Тұтынушылар тізімі (LC)73,7510.190Автономия лигасы – Ломбардия альянсы (LAL)44,5890.120Вена лигасы – Автономия қозғалысы (LFV)21,9990.060Барлығы19,002,59849.81340Азаттық үйіForza Italia (FI)9,048,97623.72137Ұлттық альянс (AN)4,707,12612.3471Христиандық және орталық демократтар одағы (UDC)2,580,1906.7639Солтүстік лигасы – Автономия қозғалысы (LN–MpA)1,747,7304.5826Христиандық демократия – Социалистік партия (DC–PS)285,4740.754Социалдық балама (AS)255,3540.670Үш түсті жалау (FT)230,5060.600Еуроға қарсы (NE)58,7460.150Біріккен зейнеткерлер (PU)27,5500.070Демократиялық экологтар (ED)17,1450.040Италиялық либералдық партиясы (PLI)12,2650.030S. O. S. Италия6,7810.020Барлығы18,977,84349.74277Солтүстік-Шығыс жобасы (PNE)92,0020.240Die Freiheitlichen (dF)17,1830.050Үшінші полюс (TP)16,1740.040Сардиния Тәуелсіздік Республикасы (IRS)11,6480.030Sardigna Natzione Indipendenza (SNI)11,0000.030Бірлік (Solidarity)5,8140.020Оңтүстік үшін5,1300.010Сицилия демократиялық қозғалысы – Біз сицилиялықтар (MDS–NS)5,0030.010Тривенето қозғалысы (MT)4,5180.010Христиандық көзқарас (DC)2,4890.010Ұлттық оңшылдар (DN)1,0930.000Оңтүстік лигасы Аусония (LSA)8480.000Барлығы38,153,343100.00617

Аоста аңғары

Партия Дауыстар% Орындықтар Автономия, Еркіндік және Демократия (ALD) 34,168 43.44 1 Аоста аңғары (UV SA FA) 24,119 30.66 0 Forza Italia – Ұлттық Альянс (AN) 13,374 17.00 0 Христиандық және Орталық Демократиялар одағы (UDC) 2,282 2.90 0 Әлеуметтік Альтернатива (AS) 1,587 2.02 0 Солтүстік Лигасы (LN) 1,566 1.99 0 Зейнеткерлер партиясы (PP) 1,135 1.44 0 Үш түсті жалын (FT) 430 0.55 0 Барлығы 78,661 100.00 1

Шетелдік сайлау округтері

ПартияДауыс%Орындықтар Одақ (Unione) 421,414 43.39 6 Forza Italia (FI) 202,536 20.86 3 Оңтүстік Америкадағы итальяндық қауымдастықтар (AISA) 99,817 10.28 1 Әлемдегі Италия үшін 72,105 7.42 1 Христиандық және орталық демократиялар одағы (UDC) 66,456 6.75 0 Бағалар Италиясы (IdV) 27,432 2.82 1 Солтүстік Лигасы – Автономия үшін қозғалыс (LN–MpA) 20,205 2.08 0 Оңтүстік Америкадағы итальяндық эмигранттар одағы (USEI) 14,205 1.46 0 Әлемдегі итальяндар партиясы 11,250 1.16 0 Басқа Сицилия (LAS) 10,867 1.12 0 Еуропа үшін демократтар одағы (UDEUR) 9,721 1.00 0 Әлеуметтік балама (AS) 7,030 0.72 0 Италияны сүйемін 3,732 0.38 0 Шетелдегі итальяндықтар үшін тәуелсіз балама (AIIE) 3,474 0.36 0 Үш түсті жалау (FT) 1,197 0.12 0 Барлығы 971,152 100.00 12

Орындықтардың бөлінуі

Сайлау округтері бойынша орын сандары. Бұл МБ сайлауы болғандықтан, орын сандары жалпыұлттық дауыс беру нәтижесімен анықталады, бұл еліміз бойынша ең ірі коалицияға артықшылық береді.

Жалпы нәтижелер

+ [[2001 жылғы Италия парламенттік сайлауы#Жалпы нәтижелер 2Коалициялық партияИталия (18 облыс)Аоста алқабыТрентино-Альто-АдиджеШетелдегі сайлау округтеріБарлық орындар +/–Дауыс % ОрындарДауыс % ОрындарДауыс % Орындар Дауыс % ОрындарБірлестікСолшыл демократтар5,977,34717.5062343,27959.835393,35744.14465+1Зәйтүн ағашы59,4980.171Дайзи3,664,90310.733943Коммунистік қайта құру партиясы2,518,3617.372727+23Бірлестікпен бірге1,423,0034.171111+1Еуропа үшін демократтар Италиясы986,1912.89426,4862.9704+3Еуропалық демократтар одағы477,2261.40313,5071.5203–Оңтүстік Тироль халық партиясы3Тұтынушылар тізімі72,1990.2111ЖаңаЕркіндік үйіForza Italia8,202,89024.017811,50515.610175,13930.532186,38620.92180−8Ұлттық альянс4,235,20812.404141+4Христиан және орталық демократтар одағы2,309,4426.76212,2643.07057,2786.43021−8Солтүстік Лигасы – MpA1,530,6674.48131,5742.14018,5442.08014−3Автономия, еркіндік, демократия32,55444.1711ЖаңаОңтүстік Америкадағы итальяндық қауымдастықтары85,7459.6211ЖаңаБасқалары2,705,6807.91025,81135.01055,2929.640109,75812.3200Барлығы34,162,61510030173,7081001573,7101007891,0611006315

Аоста аңғары

Партия Дауыстар% Орындықтар Автономия, Еркіндік және Демократия (ALD) 32 554 44.17 1 Аоста аңғары (UV SA FA) 23 574 31.98 0 Forza Italia – Ұлттық Альянс (FI–AN) 11 505 15.61 0 Христиандық және Орталық Демократиялар одағы (UDC) 2 264 3.07 0 Солтүстік Лигасы (LN) 1 574 2.14 0 Зейнеткерлер партиясы (PP) 1 046 1.42 0 Әлеуметтік Альтернатива (AS) 775 1.05 0 Үш түсті жалын (FT) 416 0.56 0 Барлығы 73 708 100.00 1

Трентино-Алто-Адидже/Оңтүстік Тироль

ПартияДауыс саны%Орын саны Оңтүстік Тироль халықтық партиясы – Одақ (SVP–Unione) 198,156 34.54 3 Еркіндіктер үйі (CdL) 175,139 30.53 2 Оңтүстік Тироль халықтық партиясы (SVP) 117,495 20.48 2 Одақ (Unione) 27,628 4.81 0 Die Freiheitlichen (dF) 16,765 2.92 0 Зейнеткерлер партиясы (PP) 16,381 2.86 0 Үш түсті жалын (FT) 14,819 2.58 0 Автономиялық халықтық одақ (UPA) 7,327 1.28 0Барлығы 573,710 100.00 7

Шетелдік сайлау округтері

Партия Дауыстар% Орындықтар Одақ (Unione) 393,357 44.14 4 Forza Italia (FI) 186,386 20.92 1 Оңтүстік Америкадағы итальяндық қауымдастықтар (AISA) 85,745 9.62 1 Әлемдегі Италия үшін 65,055 7.30 0 Христиандық және орталық демократиялар одағы (UDC) 57,278 6.43 0 Бағалар Италиясы (IdV) 26,486 2.97 0 Солтүстік лигасы – Автономия үшін қозғалыс (LN–MpA) 18,544 2.08 0 Еуропа үшін демократтар одағы (UDEUR) 13,507 1.52 0 Оңтүстік Америкадағы итальяндық эмигранттар одағы (USEI) 12,552 1.41 0 Әлемдегі итальяндықтар партиясы 10,888 1.22 0 Басқа Сицилия – Оңтүстік үшін 9,497 1.07 0 Триколор жалыны (FT) 8,575 0.96 0 Шетелдегі итальяндықтар үшін тәуелсіз балама (AIIE) 3,191 0.36 0 Барлығы 891,061 100.00 6

Карта

Сайлау округтері бойынша орын сандары. Бұл МБ сайлауы болғандықтан, орын сандары жалпыұлттық дауыс беру нәтижесімен анықталады, бұл әр аймақтағы ең ірі коалицияға артықшылық береді.

Дауыс санау туралы дау

The Union алғашқы шығу сауалнамаларында көш бастаса да, сайлауда жеңіске жетеді деп күтілді, бірақ дауыстар саналғанда Саяси еркіндіктер үйімен арадағы айырмашылық қысқарды. Ішкі істер министрлігі жариялаған алғашқы нәтижелер Продидің 25 204 дауыспен Депутаттар палатасында жеңіске жеткенін көрсетті, және Проди 11 сәуірде жеңіс жариялады. Бірақ Берлускони 43 028 палаталық бюллетеньді және 39 822 сенаттық бюллетеньді қайта санауды сұрап, жеңілісін мойындаудан бас тартты. Берлускони сонымен қатар шетелдегі итальяндық азаматтардың дауыстарына қатысты мәселелер бар екенін айтты, олар The Union-ға Сенатта көпшілікті қамтамасыз ету үшін маңызды болды. Сайлаудан кейін Римде көшеде 5 дауыс жәшігі табылды. Алайда, 14 сәуірде Ішкі істер министрлігі қайта тексеруге жататын бюллетеньдердің саны туралы есепте қателік болғанын хабарлады. Палатадан тек 2131 бюллетень және Сенаттан 3135 бюллетень ғана қайта қарауға лайық деп танылды (бастапқыда хабарланған 80 000-нан астам дауыс саны 5000-нан сәл астамға дейін азайды). Бұл тексерудің нәтижесінде әр коалицияға бірнеше жүз дауыс қосылды. Сарапшылар шетелдегі дауыс The Union үшін басым көпшілікке ие болғандықтан, сайлау нәтижесі Берлусконинің пайдасына өзгертілуі өте қиын деп санайды. 2006 жылғы 19 сәуірдегі Жоғарғы соттың ("Corte di Cassazione") соңғы шешімінде Проди сайлауда 24 755 дауыспен жеңіске жеткені айтылды.