Кіріспе
Өнеркәсіптік меншік құқығын қорғаудың құқықтық институты. Еуропалық одақ тауар таңбасы немесе ЕО тауар таңбасы (қысқартылған EUTM; 2016 жылдың 23 наурызына дейін Қоғамдық тауар таңбасы (CTM) деп аталды) – Еуропалық одақта (ЕО-ның ұлттық деңгейінде емес) тіркелуге өтінім берілген немесе тіркелген тауар таңбасы. Еуропалық одақ тауар таңбасы жүйесі Еуропада бірыңғай тауар таңбасын тіркеу жүйесін құрады, онда бір тіркеу ЕО-ның барлық мүше мемлекеттерінде қорғауды қамтамасыз етеді. ЕО тауар таңбасы жүйесі біртұтас сипатқа ие. Сондықтан, кез келген мүше мемлекетте ЕО тауар таңбасына қарсылық жасайтын болса, ол бүкіл өтінімді күштен шығаруы мүмкін, ал ЕО тауар таңбасын тіркеу барлық мүше мемлекеттерде күшіне енгізіледі. ЕО тауар таңбасы жүйесін Испанияның Аликанте қаласында орналасқан Еуропалық Одақтың Зияткерлік Меншік Офисі (EUIPO) басқарады (Еуропалық Одақтың тауар таңбалары туралы заңнамасына да қараңыз).
A European Union trade mark or EU trade mark (abbreviated EUTM; named Community Trade Mark (CTM) until 23 March 2016) is a trade mark which is pending registration or has been registered in the European Union as a whole (rather than on a national level within the EU). The EU trade mark system creates a unified trade mark registration system in Europe, whereby one registration provides protection in all member states of the EU. The EU trade mark system is unitary in character. Thus, an objection against an EU trade mark application in any member state can defeat the entire application, an EU trade mark registration is enforceable in all member states. The EU trade mark system is administered by the European Union Intellectual Property Office (EUIPO), which is located in Alicante, Spain (see also trade mark law of the European Union).
Сипаттамалары
Еуропалық одақ тауар таңбасы оның иесіне Еуропалық одақтың барлық мүше мемлекеттерінде қолданылатын бірыңғай құқық береді. Бұл, бір процедура арқылы жүзеге асырылып, Еуропалық деңгейде тауар таңбалары саясатын жеңілдетеді. Ол тауар таңбасының үш маңызды қызметін атқарады: тауарлар мен қызметтердің тегін анықтайды, компанияның тұтынушыға адалдығын көрсете отырып, сапаның тұрақтылығын кепілдендіреді, сондай-ақ коммуникация құралы, жарнамалау мен таныстырудың негізі болып табылады. Еуропалық одақ тауар таңбасын өндірушінің белгісі, сауда компаниясының тауар таңбасы немесе қызмет таңбасы ретінде қолдануға болады.
Ұжымдық таңбалар
Еуроодақтың тауар белгісі ұжымдық тауар белгісі түрінде де болуы мүмкін: дұрыс қолданылған жағдайда, ұжымдық тауар белгісін пайдалану ережелері тауарлар мен қызметтердің тегін, сипатын және сапасын қамтамасыз етеді, оларды ерекшелендіріп, тауар белгісіне иелік ететін бірлестік немесе ұйымның мүшелеріне тиімді болады.
Сертификаттау белгілері
ЕО тауар белгісі сертификаттау белгісі болып та табылуы мүмкін, яғни материалдық сипаттамалары, өндіріс тәсілі, қызмет көрсету жолы, сапасы, дәлдігі немесе басқа да ерекшеліктері бойынша белгі иесі куәландырған тауарлар мен қызметтерді, географиялық шығу тегінен басқа, куәландырылмаған тауарлар мен қызметтерден ажырататын белгі.
Артықшылықтары мен кемшіліктері
ЕС тауар таңбасы EUIPO-ның тіркеліміне тіркеу арқылы алынады. Тіркелген, берілген немесе қолданылу мерзімі өткен кезде мұндай әрекеттің әсері бүкіл Еуропалық Одаққа таралады. Ол 10 жылға жарамды және оны мерзімсіз жаңартуға болады. Оған қолданылатын құқықтық ережелер, мүше мемлекеттердің ұлттық тауар таңбаларына қолданатын ережелерге ұқсас. Сондықтан компаниялар өздерін таныс ортада, бірақ ірі масштабта табады. Тағы бір артықшылығы – төлемдер. ЕС тауар таңбасын тіркеу үшін өтініш берудің бастапқы құны, барлық ЕО мүше мемлекеттерінде (қазіргі уақытта 27 ел) жеке-жеке ұлттық өтінімдерді беруден әлдеқайда арзан. Өтініш беру мақсатында EUTM жүйесін пайдаланудың экономикалық тиімділігі, тауар таңбасының иесі өзінің таңбасын пайдаланатын немесе пайдалануға ниеттенетін мүше мемлекеттердің санына байланысты артады. Егер тауар таңбасының иесі өнімдерді немесе қызметтерді үш немесе төрт мүше мемлекетте ғана сатуды жоспарласа, осы елдерде тіркеуді қарастыру қажет. Дегенмен, егер өтінім барлық ЕО мемлекеттерінде қолданылмайтын себептермен (мысалы, ертерек тіркелген ұлттық құқықтарға негізделген қарсылық салдарынан) қабылданбаса, ЕС тауар таңбасын пайдаланудың экономикалық тиімділігі тез жойылады. Өйткені, ЕС тауар таңбасын беруден бас тартуға негіздер қолданылмайтын ЕО мемлекеттерінде өтінімді бір немесе бірнеше ұлттық өтінімге айналдыру арқылы жағдайды түзетуге тырысуға болады, бірақ өтініш беруші ЕС тауар таңбасын беруге кеткен шығындарын қайтарып ала алмайды және ЕС тауар таңбасын беруден бас тартуға негіздер қолданылмайтын әрбір елде жаңа өтінім беру үшін қосымша төлем жасауы тиіс. Сонымен қатар, ЕО-ның кеңеюі үшінші тараптардың ЕС тауар таңбасы туралы өтініштің олардың тауар таңбасы құқықтарына қайшы келеді деп санайтын және осыған сәйкес өтінішке қарсылық білдіретін ықтималдығын арттырады.
Тарих
ЕС сауда белгісінің ұғымы 1964 жылы «Еуропалық сауда белгісі туралы конвенция» жобасында туындады. Алайда, ЕС сауда белгісін реттейтін алғашқы регламент ұсынысы 1980 жылы ғана пайда болды. Регламент 1993 жылғы 20 желтоқсандағы (ЕҚ) № 40/94 Кеңес регламентімен күшіне енді: Қоғамдық сауда белгісі туралы. Бірақ алғашқы БТТ (Біртұтас сауда белгісі) өтініштері 1996 жылғы 1 сәуірде ғана қарастырылып, тіркелім жұмыс істей бастады.
but it was not until 1 April 1996 that the first CTM applications were processed and the register began to operate.