Жон Брабазон: Англия авиациясының пионері және саяхатшысы

Кіріспе

Англия авиациясының пионері және саясаткер (1884–1964)

Лейтенант-полковник Джон Теодор Кутберт Мур Брабазон, 1-ші Тара бароны, (8 ақпан 1884 – 17 мамыр 1964) – ағылшын авиациясының пионері және консервативті саясаткер. Ол Англияда өз күшімен ұшқан әуеден ауыр машинаны басқарған алғашқы ағылшын және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Көлік министрі және Ұшақ өндірісі министрі қызметін атқарды.

Ерте өмір

Мур Брабазон Лондонда генерал-лейтенант Джон Артур Генри Мур Брабазонның (1828–1908) және оның әйелі Эмма София Ричардстың (1937 жылы қайтыс болды) отбасында дүниеге келді. Ол Харроу мектебінде білім алғаннан кейін Кембридждегі Тринити колледжінде инженерлік мамандықты оқыды, бірақ бітірген жоқ. Университет демалыстарында ол Чарльз Роллс үшін жалақысыз механик болып жұмыс істеді, ал Кембриджді қалдырғаннан кейін Париждегі Darracq компаниясында оқушы болды. 1907 жылы ол Minerva көлігімен Арденн айналымын жеңіп алды.

Пионер ұшқышы

Мур Брабазон алғаш рет 1908 жылы қарашада Францияда Voisin бипланымен жеке ұшты. Ол 1909 жылғы 2 мамырда Шеппи аралындағы Шеллбичте 450 фут, 600 фут және 1500 фут биіктікте ұшып, Англияда ресми түрде танылған ұшақпен ұшуды жасаған алғашқы ағылшын болды. 1909 жылғы 4 мамырда Мур Брабазон Корольдік Аэро Клуб үйі Мюсселл Манор (қазіргі Мусвелл Манор демалыс паркі) жанында Райт ағайындар, Шорт ағайындар, Чарльз Роллс және көптеген басқа да ерте авиация пионерлерімен бірге суретке түсті. 1909 жылы ол "Птица пролета" ұшағын Артур Эдвард Джорджқа сатты, ол Royal Aero Club-тың Shellbeach-тегі ұшу алаңында онымен ұшуды үйреніп, Short Brothers жасаған Wright бипланын сатып алды. 2009 жылы Шепи аралындағы оның жетістігінің 100 жылдығын мерекелеу үшін "Ұшу арманы" атты деректі фильм түсірілді. 1909 жылғы 30 қазанда Short Biplane No. 2 ұшағымен бір мильді айналып ұшып, Daily Mail газеті ұсынған 1000 фунттық жүлдеге ие болды. 1909 жылғы 4 қарашада шошқалардың ұша алатынын әзілмен дәлелдеу үшін ол кішкентай шошқаны ұшақтың қанатына байланған қоқыс жәшігіне салды. Бұл ұшақпен тірі жүк тасымалдаудың алғашқы рейсі болуы мүмкін. Чарльз Роллспен бірге ол Англияда Шорт ағайындары жасаған шар тәрізді газды шарда алғашқы көтеріліс жасады. 1910 жылғы 8 наурызда Мур Брабазон Ұлыбританияда ұшқыш ретінде аттестация алған алғашқы адам болды және Корольдік Аэро Клубтың Авиатор сертификаты №1-ге ие болды; оның машинасының нөмірі FLY 1 болды. Бірақ төрт айдан кейін оның досы Чарльз Роллс ұшақ апатында қаза тапты және Мур Брабазонның әйелі оны ұшудан бас тартуға көндірді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Соғыс басталғанда Мур Брабазон ұшуға оралып, Корольдік ұшу корпусына (RFC) қосылды. 1914 жылғы 2 желтоқсанда RFC-де екінші лейтенант (сынақтан өту кезеңінде) ретінде арнайы резервтік комиссия алды, ұшу офицері (жабдық көмекшісі) қызметіне тағайындалды және 1915 жылғы 11 ақпанда шені расталды. 1915 жылғы 19 ақпанда лейтенант болып тағайындалды және 31 наурызда капитан шенімен уақытша жабдық офицері болып тағайындалды. 1915 жылғы 1 қыркүйекте капитан шеніне көтерілді, ал 1916 жылғы 18 мамырда майор шеніне арнайы уақытша көтерілді. Ол Батыс майданында қызмет етті, онда әуе суретін түсіру және барлауды дамытуда маңызды рөл атқарды. 1918 жылғы 1 сәуірде Корольдік ұшу корпусы Корольдік теңіз әуе күштерімен бірігіп, Корольдік әуе күштерін құрғанда Мур Брабазон штаб офицері (бірінші класс) болып тағайындалды және уақытша подполковник болды. 1919 жылғы 1 қаңтарда соғыс қызметтері үшін RAF-та подполковник шеніне көтерілді және сол жылы қызметтен босатылды. Мур Брабазон соғысты подполковник шенімен аяқтады. 1917 жылғы 1 қаңтарда Әскери крестпен марапатталды, сондай-ақ 1915 жылғы 15 қазанда және 1916 жылғы 13 қарашада екі рет бұйрықтарда еске алынды. 1916 жылғы ақпанда Құрметті легионның рыцары атағымен марапатталды.

Жайықшы-пионер

1934 жылы Мур Брабазон "Бембридж Редвинг" кемесіне гироқұрылғысын орнатты. Бұл Уайт аралының кеме класы, ол әртүрлі құрылымдарды жасауға және қолдауға мүмкіндік береді. Айналатын қанаттардың ауданы кластың желкен ауданы шектеріне сәйкес келеді және сынып ережелеріне сәйкес қызыл түспен боялған. Кеме қауіпті болып келді және қалып та тұр, бірақ ол, мүмкін, алғашқы автожиро қайық болған. Қазіргі уақытта кеме Уайт аралындағы Ист-Коуз қаласындағы Классикалық қайық мұражайының қорында сақталады және әлі де "желкендеп" жүреді.

Консервативті депутат

Мур Брабазон кейіннен Чатэм (1918–1929) және Уоллси (1931–1942) округтерінен консерватор партиясының парламент мүшесі (депутат) болып сайланды және 1920-жылдары кіші министр қызметін атқарды. 1931 және 1932 жылдары ол Лондон округтік кеңесінің мүшесі болды. Ол нацистік Германиямен соғысқа қарсы болды және 1939 жылдың басында, соғыс жақын болған кезде, соғысқа қарсы күштерді үйлестіру мақсатымен Освальд Мослимен байланысқа түсті. Бұрынғы соғысқа қарсы агитациясына қарамастан, Уинстон Черчилльдің соғыс уақытындағы үкіметінде ол 1940 жылдың қазан айында Көлік министрі болып тағайындалды және 1941 жылдың мамырында Әуе кемелерін өндіру министрі болып, Жеке кеңеске қосылды. Көлік министрі ретінде ол Airgraphs қолдануды ұсынды, бұл Таяу Шығыста соғысып жатқан әскерлер мен олардың Ұлыбританиядағы отбасылары арасындағы хаттардың салмағы мен көлемін азайтуға бағытталған шара еді. 1942 жылы ол Сталинград шайқасындағы Германия мен Кеңес Одағының бір-бірін жоюына үміт білдіргені үшін отставкаға кетуге мәжбүр болды. Кеңес Одағы Ұлыбританиямен бір жақта соғысып жатқандықтан, оны жоюға ниет білдіру, консерватор партиясында кең таралған болса да, соғысқа қатысушылар үшін қабылданбас нәрсе еді. 1943 жылы ол соғыстан кейінгі британдық авиация өнеркәсібін дамытуды жоспарлаған Брабазон комитетінің төрағасы болды. Ол 1949 жылдың 4 қыркүйегінде алғашқы рейсін жасаған «Бристоль Брабазон» ұшағының құрылысына қатысты. Ол сол кезде және бүгінгі күнге дейін Ұлыбританияда толыққанды салынған ең үлкен ұшақ болып табылады, бірақ одан тек бір данасы ғана жасалды және ол өте қымбат, Ұлыбританияның қарыққа батуына жеткілікті сәтсіздікке ұшырады. 1949 жылы Лордтар палатасының яхта клубы құрылғанда, Брабазон оның алғашқы коммодоры болды. Гольф спортын ұнататын Мур Брабазон 1952–1953 жылдары гольф спортының басқарушы органы – Сент-Эндрюс Корольдік және ежелгі гольф клубының капитаны болды. 1955 жылы, 71 жасқа толғанда, ол Cresta Run Coronation Cup-ты орташа жылдамдықпен жеңіп алды. Брабазон 1958 жылы алтын медаль алған Корольдік Аэро Клубтың президенті, Корольдік институттың президенті, Авиа тіркеу кеңесінің төрағасы және 1946 жылдан өмірінің соңына дейін Миддлсекс округінің автомобиль клубының президенті болды. 1953 жылы ол Ұлыбритания империясы орденінің Ұлы крестімен марапатталды. 1960 жылы ол авиация саласындағы жетістіктері үшін Британдық әйелдер ұшқыштар қауымдастығына Брабазон кубогын табыс етті. Алғашқы иегері Ивон Поуп болды. 1906 жылдың 27 қарашасында ол Хилда Мэри Краббеге үйленді, олардан екі ұл дүниеге келді. Оның үлкен ұлы Дерек оның орнын басты. Мур Брабазон Букингемширдегі Стоук Погс еске алу бағында жерленген.

Moore Brabazon later became a Conservative Member of Parliament (MP) for Chatham (1918–1929) and Wallasey (1931–1942) and served as a junior minister in the 1920s. In 1931 and 1932 he served as a member of the London County Council. He was strongly opposed to war with Nazi Germany and in early 1939, when war seemed imminent, he made contact with Oswald Mosley in an attempt to co ordinate activity against the war. Despite his earlier anti war agitation, in Winston Churchill's wartime government, he was appointed Minister of Transport in October 1940 and joined the Privy Council, becoming Minister of Aircraft Production in May 1941. As the Minister of Transport he proposed the use of Airgraphs to reduce the weight and bulk of mails travelling between troops fighting in the Middle East and their families in the UK. He was forced to resign in 1942 for expressing the hope that Germany and the Soviet Union, then engaged in the Battle of Stalingrad, would destroy each other. Since the Soviet Union was fighting the war on the same side as Britain, the hope that it should be destroyed, though common in the Conservative Party, was unacceptable to the war effort. In 1943 he chaired the Brabazon Committee which planned to develop the post war British aircraft industry. He was involved in the production of the Bristol Brabazon, a giant airliner that first flew on 4 September 1949. It was then and still is the largest aeroplane built entirely in Britain although only one example was built and it was a very expensive failure Britain could not afford. In 1949, when the House of Lords Yacht Club was established, Brabazon was its first Commodore. A keen golfer, Moore Brabazon was captain of the Royal and Ancient Golf Club of St Andrews, the governing body of golf, from 1952 to 1953. In 1955, then 71 years old, he won the Cresta Run Coronation Cup at an average speed of
Moore Brabazon was president of the Royal Aero Club, receiving its gold medal in 1958, president of the Royal Institution, chairman of the Air Registration Board, and president of the Middlesex County Automobile Club from 1946 until his death in 1964. He was appointed a Knight Grand Cross of the Order of the British Empire in 1953. In 1960 he presented the Brabazon Cup to the British Women Pilots' Association, to be given for achievements in aviation. The first recipient was Yvonne Pope. On 27 November 1906, he married Hilda Mary Krabbé, with whom he had two sons. He was succeeded by his eldest son, Derek. Moore Brabazon is buried in Stoke Poges Memorial Gardens, Buckinghamshire.