Дэнни Салливан: Американдық жарыс жолдарының жұлдызы

Кіріспе

Американдық жарыс жүргізушісі (1950 жылы туған)

Дэниел Джон Салливан III (1950 жылдың 9 наурызында туған), Дэнни Салливан деп кеңінен танымал, - американдық бұрынғы жарыс жүргізушісі. Ол CART Indy Car World Series-те 17 жеңіс одіс, соның ішінде 1985 жылғы Индианаполис 500 жарысын. Салливан 1988 жылы CART чемпионатында жеңіске жетті және 1986 жылы ұпайлар бойынша үшінші орын алды. Салливан IROC жарысында да жеңіс тойлады. Ол 1983 жылы Формула-1 маусымында Tyrrell командасымен қатысып, 2 чемпиондық ұпай жинады.

Жарыстан бұрын

Салливан Кентукки штатының Луисвилл қаласында, құрылысшы әкесінің отбасында дүниеге келді. Ол Кентукки әскери институтында және содан кейін Жим Расселл жарыс мектебінде білім алды. Жарыс мансабына дейін түрлі жұмыстар істеді, оның ішінде ағаш кесуші және ең әйгілісі – Нью-Йорк такси жүргізушісі болды.

Формула бірінші

Салливан 21 жасқа толғанда Англиядағы Снеттертон трассасындағы Джим Расселл автожарыстар жүргізушілер мектебінде оқуға мүмкіндік алды. Ол Формула Форд, Формула 3 және Формула 2 жарыстарында бақ сынады. 1980–81 жылдары ол Гарвин Браун Ресинг командасы үшін SCCA Can Am Series жарысында өнер көрсетіп, 1981 жылы маусымды аяқтаған Сезарс Палас Гран-присінде бір жеңіс тіркеді. 1982 жылы PPG Indycar сериясында тұңғыш рет жарысқа қатысты, ал 1983 жылғы F1 маусымында америкалық жүргізушіні қалауымен Benetton негізгі демеушісі Tyrrell Formula One командасына шақыру жасады. Салливан 1983 жылғы маусымның он бес жарысында өнер көрсетіп, Монако Гран-присінде бесінші орын алып екі ұпай жинады және Әлемдік жүргізушілер чемпионатында он жетінші орынға табан тіреді. Ол сондай-ақ сәуір айында Брэндс-Хатч трассасында өткен Чемпиондар жарысында жақсы өнер көрсетіп, 1980 жылғы әлем чемпионы Алан Джонстың жарыс басындағы қарсылығын жеңіп, ағымдағы әлем чемпионы Кеке Росбергтен кейін екінші орын алды, 40 айналымнан кейін Williams жүргізушісінен жарты секунд қана артта қалды. Дегенмен, ол өзінің тәжірибелі әріптесі Микеле Альборетоның (команда үшін 1983 жылғы Детройт Гран-присінде жеңіс алып, бұл оның соңғы F1 жеңісі болды) артында қалды және маусым соңында команда оны сақтап қалмады.

CART мансабы

1984 жылы Салливан Солтүстік Америкаға оралды, онда ол CART PPG Indy Car сериясында өнер көрсетті. Алғашқыда Шиерсон Racing командасында жарысқан ол, Pocono 500-ді қоса алғанда үш жарыста жеңіске жетіп, ұпайлар бойынша 4-орынды иеленді. 1985 жылы Penske Racing командасына өткен ол, 1985 жылғы Индианаполис 500 жарысын жеңіп алды. Автожарыс тарихында "айналып жеңіске жеткен" деп белгілі болған Индидегі жеңісі, Indy 500 тарихындағы ең керемет сәттердің бірі саналады. 1988 жылы Салливан тағы да Индиде ең жылдамдықты көрсетіп, екінші орынға ие болды және алғашқы 101 айналымның 91-інде көшбасшы болды. Салливан командаластары Рик Мирс және Ал Унсер ағасымен бірге Penske командасының алдыңғы қатарында болды. Жарыстың ортасынан кейін Салливанның машинасының қанат реттегіші бұзылып, бірінші бұрылыста сыртқы қабырғаға соқтығысып, жарыстан шықты. Дегенмен, ол қайтадан өзін көрсетіп, келесі алты жарыста 4-орыннан жоғары нәтижелер көрсетті, Портленд пен Мичиган 500 жарыстарында жеңіске жетті. Мичигандағы жеңісімен ол Indy Car мансабындағы "Үш тәжді" (Индианаполис, Мичиган, Поконо) толықтырды. Маусымды соңғы бес жарыста бес үздік 5 нәтижемен аяқтады, оның ішінде екі жеңіс бар. Лагуна-Секадағы маусымның соңғы жарысында Салливан поул-позицияны жеңіп, ең көп айналымды бастап, жарыста жеңіске жетті. Бір жарыс қалғанда, Салливан 1988 жылғы CART чемпионатында жеңіске жетіп, 35 ұпаймен басымдық танытты. Бұл Салливанның алғашқы чемпиондық атағы және Penske командасының 1985 жылдан бергі алғашқы жеңісі болды. 1989 жылы Салливан Indy 500-ге дайындық кезінде апатқа ұшырап қолы сынды, нәтижесінде екі жарыстан қалысты. Тамыз айында Поконо 500 жарысын жеңіп алды – бұл оқиғадағы екінші жеңісі – және тағы бір жарыста жеңіске жетіп, ұпайлар бойынша 7-орынды иеленді. Салливанның Penske Racing командасымен соңғы маусымы 1990 жылы болды. Ол 1990 жылы екі жарыста жеңіске жетті, соның ішінде Лагуна-Секадағы маусымның финалында. Соңғы стартта Роджер Пенске үшін поулды жеңіп, сымнан сымға дейін көшбасшы болды. 1991 жылы Салливан Patrick Racing Alfa Romeo командасына ауысты. 1991 жылы өте бәсекеге қабілетсіз машинада жеңіске жете алмағаннан кейін, ол Patrick командасымен жолдарын айырды. Салливан 1992 және 1993 жылдар аралығында Galles Kraco Racing командасы үшін өнер көрсетіп, тағы екі CART жарысында жеңіске жетті. Лонг-Бичте Galmer шассиінің алғашқы жеңісін тойлады. Бұл жеңіске төрт айналымға жетпегенде, командаласы және жарыс көшбасшысы Ал Унсер-младшийді соққаннан кейін қол жеткізді. Бұл оқиға команда ішінде шиеленіске әкелді. Оның соңғы жылдары тұрақсыздықпен ауырады, нәтижесінде 1994 жылы жартылай зейнеткерлікке шықты. Galles командасындағы оның қысқа мерзімді қызметі ерекше қиындыққа толы болды. 1986 жылы Салливан "Майами Вис" ("Флоренс Италия") телешоуында қонақ жұлдызы ретінде пайда болды, онда ол жезөкшелерді өлтірген күдікпен айыпталған жарыс жүргізушісінің рөлін ойнады. Эпизодта Майами Гран-при пит-лейндеріндегі қысқа ашық ауадағы көріністер болды. Салливанның эпизодтағы диалогы шектеулі болды; оның ең ұзақ диалогы полиция бөлімшесіндегі тексеру көрінісінде болды. Сондай-ақ 1991 жылы Leland Corporation оның бейнесі бар Danny Sullivan's Indy Heat атты аркадтық ойынды шығарды.

For 1984, Sullivan returned to North America, where he competed in the CART PPG Indy Car series. He first landed at Shierson Racing, winning three races including the Pocono 500, and placing 4th in points. In 1985, he moved to Penske Racing, winning the 1985 Indianapolis 500. His victory at Indy, known in auto racing lore as the "spin and win" is one of the most legendary moments in Indy 500 history. Sullivan would set the pace at Indy again in 1988, qualifying second and leading 91 of the first 101 laps. Sullivan was part of the all Penske front row with teammates Rick Mears and Al Unser Sr. A wing adjuster broke on Sullivan's car just after the halfway mark, and his car hit the outside wall in turn one, ending his day. Nevertheless, he rebounded, posting finishes of 4th or better over the next six races, winning at Portland and the Michigan 500. The win at Michigan completed a career Indy car Triple Crown (Indianapolis, Michigan, Pocono). He finished the season with five top 5 finishes over the final five races, including two wins. At the second to last race of the season at Laguna Seca, Sullivan won the pole position, led the most laps, and won the race. With still one race remaining, Sullivan clinched the 1988 CART championship, holding an insurmountable 35 point lead. It was Sullivan's first championship title and Penske's first since 1985. In 1989, Sullivan suffered a broken arm in a crash during practice for the Indy 500, and would miss two races. He rebounded to win the Pocono 500 in August his second win in that event and one other race to place a respectable 7th in points. Sullivan's last season with Penske Racing was 1990. He won two races in 1990, including the season finale at Laguna Seca. He won the pole and led wire to wire in his final start for Roger Penske. In 1991, Sullivan switched to the Patrick Racing Alfa Romeo team. After going winless in 1991 in a very uncompetitive machine, he parted ways with Patrick. Sullivan won two more CART races between 1992 and 1993, driving for Galles Kraco Racing. He scored the first win for the Galmer chassis at Long Beach. It came after he bumped teammate and race leader Al Unser Jr. on the backstretch with less than four laps to go. The incident sparked friction within the team. His later years were plagued with inconsistency, leading to a semi retirement in 1994. His brief tenure at Galles was described as particularly toxic. In 1986, Sullivan was a guest star on the television show Miami Vice ("Florence Italy") playing a race car driver accused of murdering a prostitute. The episode featured some short outdoor scenes in the pit lanes of the Miami Grand Prix. Sullivan had limited dialogue in the episode; his longest piece of dialogue was in a police station interrogation scene. Also in 1991, the Leland Corporation released the arcade game Danny Sullivan's Indy Heat, featuring his likeness.

Индиден кейін

1994 жылы Салливан Инди автожарыстарынан демалысқа шықты. 1993 жылғы маусымнан кейін өте кеш Galles Racing командасынан босатылғаннан кейін, Салливан жаңа команда таба алмады, себебі көптеген орындар бұрыннан толып қойған болатын. Ол ABC/ESPN телеарнасына түсіндіруші (колор-комментатор) ретінде жұмысқа орналасты. Сондай-ақ ол сол маусымда NASCAR Winston Cup Series сериясының таңдалған жарыстарына қатысуға тырысты. Бірақ, ол бірнеше жарысқа ілікпеді; тек бір жарысқа (1994 жылғы Brickyard 400) қатысып, қаржылық қолдауы нашар команда үшін 33-ші орынды иеленді. 1994 жылы ол DTM жарысында Alfa Romeo командасы үшін шақырылған жүргізуші ретінде өнер көрсетті және Тьерри Бутсен мен Ханс Йоахим Стукпен бірге Ле-Манның 24 сағаттық жарысында Dauer 962 LM көлігімен жалпы есепте үшінші орын алды. 1995 жылы ол CART жарыстарына соңғы рет бір маусымға оралды. Мичиган халықаралық автотрассасындағы ауыр апаттан кейін маусымы ерте аяқталды. Жамбас сүйегінің сынуы және басқа жарақаттардан емделген кезде ол ашық дөңгелекті жарыстардан зейнеткерлікке шыққандығын хабарлады. 1996–1998 жылдары ол ABC TV-ге қайта оралды. Салливан Флорида штатының Джексонвилл қаласындағы Danny Sullivan Lexus дилерлік орталығының ресми өкілі болды. Lexus дилерлік орталығының көп бөлігі Дэвис отбасының мүшелеріне тиесілі болды, олар Winn Dixie супермаркеттерінің негізін қалаушылар еді. Салливан Red Bull Driver Search бағдарламасында да маңызды рөл атқарды, мақсаты Формула-1 жарысына қатысатын американдық жүргізушіні табу болатын. Бағдарлама америкалық Скотт Спидті табысты түрде ілгерілетуге мүмкіндік берді, ол 2006 және 2007 жылғы F1 маусымдарында Scuderia Toro Rosso командасы үшін жүргізді. Ол 2010 жылғы Германия Гран-приі, 2010 жылғы Сингапур Гран-приі, 2012 жылғы Венгрия Гран-приі, 2013 жылғы Австралия Гран-приі, 2014 жылғы Испания Гран-приі, 2017 жылғы Әзірбайжан Гран-приі, 2018 жылғы Бахрейн Гран-приі, 2018 жылғы Қытай Гран-приі және 2018 жылғы Монако Гран-приі жарыстарында төрешілер алқасында (stewards’ panel) жүргізушілердің өкілі болды. Салливан мен Майкл Андретти 2010 жылдың 5 сәуірінде Лонг-Бичтегі Toyota Grand Prix трассасының бойында орналасқан Motorsports Walk of Fame дәлізіне енгізілді, осы жарысты екеуі де жеңіп алған еді. Салливан Tempus Jets және оның бас компаниясы Orion Air Group, LLC компанияларында аға кеңесші қызметін атқарады. Ол сонымен қатар Lexus, ABC/ESPN, CBS, Red Bull, Acura және Toyota компанияларымен түрлі бизнес байланыстарында.

In 1994, Sullivan took a sabbatical from Indy car racing. After being released from Galles Racing very late after the 1993 season, Sullivan was unable to find a new ride as most seats at that point had already been filled. He joined ABC/ESPN as a color commentator. He also attempted to run selected events in the NASCAR Winston Cup Series that season. However, he failed to qualify for several events; he qualified for only one race (the 1994 Brickyard 400), and finished 33rd for a very underfunded team. In 1994, he had some guest starts for Alfa Romeo in the DTM and together with Thierry Boutsen and Hans Joachim Stuck he was third overall with the Dauer 962 LM at the 24 Hours of Le Mans. He returned to CART racing for one final year in 1995. His season ended early after a serious crash at Michigan International Speedway. While recovering from a broken pelvis and other injuries, he announced his retirement from open wheel competition. He returned to ABC TV for 1996–1998. Sullivan was a paid celebrity endorser for Danny Sullivan Lexus in Jacksonville, Florida. The Lexus Dealership was owned primarily by members of the Davis family, who were the founders of Winn Dixie supermarkets. Sullivan was also instrumental in the Red Bull Driver Search program to find an American driver to compete in Formula One. The program successfully promoted American Scott Speed from California, who drove for the Scuderia Toro Rosso team in F1 season of 2006 and F1 season of 2007. He was the drivers' representative on the stewards' panel for the 2010 German Grand Prix, 2010 Singapore Grand Prix, 2012 Hungarian Grand Prix, 2013 Australian Grand Prix, 2014 Spanish Grand Prix, 2017 Azerbaijan Grand Prix, 2018 Bahrain Grand Prix, 2018 Chinese Grand Prix, and 2018 Monaco Grand Prix. Sullivan and Michael Andretti were inducted into the Motorsports Walk of Fame on April 5, 2010, along the route of the Toyota Grand Prix of Long Beach, which both men have won. Sullivan serves as a senior advisor at Tempus Jets and its parent company, Orion Air Group, LLC. He also has various business relationships with Lexus, ABC/ESPN, CBS, Red Bull, Acura, and Toyota.

Марапаттар

Салливан 2012 жылы Американың Мотор спортының Даңқ залына, ал 2022 жылы Индианаполис Мотор Спидвейінің Даңқ залына енгізілді.

NASCAR

(түйін) (Қалың – Біліктілік уақытымен берілген поул-позиция. Курсив – Ұпайлар тізімі немесе жаттығу уақытымен алынған поул-позиция. * – Көптеген кезеңдерді жетекке шығарды.)

Уинстон кубогы сериясы

NASCAR Винстон кубогы сериясының нәтижелері Жыл Командасы № Түрі 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Ұпайлар Сілтеме 1994 Mattei Motorsports 99 Pontiac DAY CAR RCH 74-ші 64 Virtue Racing Chevy ATL DAR BRI NWS MAR TAL SON CLT DOV POC MCH DAY NHA POC TAL IND GLN MCH BRI DAR RCH DOV MAR NWS CLT CAR PHO ATL