Кит Оливер: Формула-1 драйвері және «Arrows» командасының негізін қалаушысы

Кіріспе

Британдық жарыс жүргізушісі (1942 жылы туған)
сол сияқты есімді басқа адамдар

Кит Джек Оливер (1942 жылдың 14 тамызында Чадвелл-Хит, Эссекс қаласында туған) – Англиядан шыққан британдық бұрынғы Формула-1 жүргізушісі және команда иесі. Ол «Arrows» командасын құрған адам ретінде белгілі, сонымен қатар жарыс жүргізуші ретінде де танымал, бірақ жүргізушілік карьерасында ол Ле-Манның 24 сағаттық жарысын және Кан-Ам чемпионатын жеңіп алды. Оливер төзімділік жарыстарының бейресми үштік жүлдесін толықтай аяқтаған екінші адам болды.

Жүргізуші мансабы

Оливер 1961 жылы британдық клубтық салон жарыстарында Mini көлігін тізгіндей бастап, моторспорттағы ұзақ мансабын бастады. 1962 және 1963 жылдары ол Marcos GT көлігімен Ecurie Freeze командасы үшін жарысты. 1964 жылы D. R. Fabrications командасының Lotus Elan көлігімен жарысқа қатысып, GT жарыстарында жарқын нәтижелер көрсетті, бірақ Формула 3-те қиындыққа тап болды, онда оның табиғи жылдамдығы механикалық ақаулардың кесірінен тоқырады. Дегенмен, 1967 жылы Team Lotus Formula Two командасына шақырылып, Германия Гран-приінде F2 класында дебют жасады, жалпы есепте бесінші орын алып, F2 класын жеңіп алды. 1968 жылы Джим Кларк қайтыс болғаннан кейін Колин Чэпмен оны Team Lotus-тың Формула 1 орындығына шақырды. Оның шартында F2 жарысы болмады. Ол кезде бұрынғы әлем чемпионы Роджер Фроглидің Гертс және Эссекс аэроклубын басқаратын, сәтсіз жарыс жүргізушісі Тони Рудлинмен келісімге келді, нәтижесінде клубтың түстерінде жарысуға келісті. Lotus көлікті, механиканы қамтамасыз етіп, жарыс менеджерлерінің қызметін атқарды, ал Рудлин команда менеджері болды. F2 командасы Lotus командасының толық спецификациясын орындамаса да, жақсы нәтижелер көрсетті. Жыл соңында команда Аргентинаның Temporada сериясына кіретін төрт жарысқа қатысуға шақырылды. Гертс және Эссекс командасы серияда үшінші орынды иеленді. Формула 1 маусымы қиын болды, Оливер финиш сызығына жеткізуде қиналды. Британ Гран-приінде қозғалтқыш істен шыққанға дейін көшбасшы болды, барлығында екі рет ғана финишқа жетті, маусымды Мексика Гран-приінде үшінші орынмен аяқтады. 1969 жылы Жохен Риндт Lotus командасына қосылғаннан кейін Оливер BRM-ге ауысты. Bourne командасындағы екі жылы көңіл көншітпеді, бұл оның Гран-при мансабын тоқтатты. Екі жыл ішінде ол тек төрт рет финишқа жетті, ал ұпайлары 1969 жылғы Мексика Гран-приінде алтыншы орын, 1970 жылғы Австрия Гран-приінде бесінші орын болды. Алайда, 1970 жылы ол Чемпиондар жарысының көп бөлігін Стюартты ұстап тұрып бастап келе жатты, Голландия және Ұлыбритания Гран-прилерінде үздік үштіктің ішінде болды. Австрия Гран-приіндегі нәтиже команда басшысы Луи Стэнли жеңіске жете алатындығын ойлағандықтан, ең жақсы көлік Педро Родригеске берілді, бірақ Оливер итальяндық жарыста да бірнеше айналымға көшбасшы болды. Стэнли Оливерді "жақсы, бірақ өзі ойлағандай жақсы емес" деп сипаттады. Оның көптеген жарыстарында BRM көлігі бұзылып жатты. Көптеген сарапшылар мен демеуші, Yardley, BRM Оливерді жұмыстан шығарғаннан кейін таң қалды және көңілі қалды. Джеки Стюарт Оливерді өте жақсы GP және Can Am жүргізушісі деп бағалады. Осы маусымдардағы ең жақсы нәтижелері Джон Уайердің Gulf Ford GT40 көлігімен шыдамдылық жарыстарында болды, 1969 жылы Джеки Иккпен 12 сағаттық Себринг және 24 сағаттық Ле-Ман жарыстарын жеңіп алды, ал 1971 жылы Родригеспен 24 сағаттық Дейтона және 1000 км Монца жарыстарында жеңіске жетті. 1969 жылы ол CanAm-де дебют жасады, бастапқыда Autocoast командасында TI 22 көлігімен, содан кейін Дон Николстің Shadow командасында жарысты. 1971 жылы ол Формула 1 машинасын толық уақыт жүргізуден бас тартты, бірақ үшінші McLaren көлігімен үш рет жарысқа қатысты. 1972 жылы ол негізінен Shadow командасымен CanAm-ге шоғырланды, бірақ 1972 жылғы Британ Гран-приінде BRM үшін бір рет жарысқа қатысып, зейнеткерлікке шықты. 1973 жылы Shadow F1-ге кірді, ал Оливер команда жетекшісі болып тағайындалды. Shadow DN1 қиын шасси болып шықты, және тағы да оның маусымы механикалық ақаулармен тоқтап қалды. Алайда, Канада Гран-приінде ол жақсы өнер көрсетті, көптеген адамдар оның жарыста жеңіске жеткеніне сенді, бірақ жаңбырдың салдарынан айналым кестелері шатастырылды, нәтижесінде бірнеше рет пит-стоп жасауға тура келді, ал ұйымдастырушылардың жылдамдық көлігін тиімсіз пайдалануына байланысты. Нәтижесінде Оливер үшінші орынды иеленді, бұл оның осы жылғы жалғыз ұпайлық нәтижесі болды. 1974 жылы Оливер CanAm-ге шоғырланды, Shadow командасы үшін серияның титулын жеңіп алды. Ол Shadow командасының басқарушылық жағына көбірек араласты, бірақ үш маусым бойы команда үшін Формула 5000 жарысына қатысты, тіпті қысқа уақытқа F1-ге оралды, 1977 жылғы Чемпиондар жарысында бесінші орынды алып, Швеция Гран-приінде 9-шы орынды иеленді. Сондай-ақ, ол 1971 және 1972 жылдар аралығында NASCAR Cup Series жарыстарында 8 рет жарысты, олардың көпшілігі Donlavey Racing үшін. Ол 1972 жылы Дейтона 500 жарысына қатысуға тырысты, бірақ біліктілікке ие бола алмады.

Oliver began a long career in motorsport in 1961, driving a Mini in British club saloon racing. In 1962 and 1963 he raced for Ecurie Freeze in a Marcos GT. In 1964 He raced in a Lotus Elan driving for D. R. Fabrications team and entered GT racing, scoring some excellent results, and then having a difficult time in Formula Three, where his natural speed was blighted by mechanical failures. Nevertheless, for 1967 he was drafted into the Team Lotus Formula Two team, which also saw him making his Grand Prix debut in the F2 class at the German Grand Prix, where he came fifth overall and won the F2 class. In 1968, he was called up by Colin Chapman to take over the works Formula One seat for Team Lotus after the death of Jim Clark. His contract did not include an F2 drive. In discussions with Tony Rudlin, a failed racing driver, at that time responsible for running the Herts and Essex Aero Club for ex world motor cycling champion, Roger Frogley, a deal was struck to run in the club's colours. Lotus supplied and ran the car, supplied the mechanics and generally acted as competition managers while Rudlin was team manager. The F2 team was reasonably successful although not running full Team Lotus spec. At the end of the year the team was invited to compete in the four races making up the Argentine Temporada. The Herts and Essex Team finished third overall in the series. The F1 season would turn out to be difficult, with Oliver struggling for finishes. He led the British Grand Prix until an engine failure, and would only finish twice, his best result being third place at the season closing Mexican Grand Prix. With Jochen Rindt signing for Lotus for 1969, Oliver switched to BRM. He was to suffer disappointing two years at the Bourne team, which would effectively kill off his Grand Prix career. In two years, he would muster just four finishes, with his only points scores being sixth place in the 1969 Mexican Grand Prix, and fifth in the 1970 Austrian Grand Prix. However, in 1970, he led much of the Race of Champions holding off Stewart and was a strong third for most of the Dutch and British GP. The poor result in the Austrian GP which Team boss, Louis Stanley thought he should have won, saw the best car go to Pedro Rodríguez from then on, but Oliver still led some laps at the slipstream Italian race. Stanley described Oliver, as 'good, but not nearly as good as he thought'. The majority of his other races saw the BRM break down. Most pundits and sponsor, Yardley, were surprised and disappointed after Oliver was sacked by BRM. Jackie Stewart, judged Oliver a very good GP and Can Am driver. His best results in these seasons would come from endurance racing, in John Wyer's Gulf Ford GT40, winning the 12 Hours of Sebring and 24 Hours of Le Mans events with Jacky Ickx in 1969, and the 24 Hours of Daytona and the 1000 km Monza in 1971 with Rodríguez. In 1969, he debuted in CanAm, initially for Autocoast in the TI 22, and then for Don Nichols' Shadow team. 1971 saw him out of a full time Formula One drive, though he had three drives in a third McLaren. 1972 saw him concentrate mainly on CanAm with Shadow, though he would take a one off drive for BRM at the 1972 British Grand Prix, where he retired. For 1973, Shadow entered F1, and Oliver was nominated as team leader. The Shadow DN1 proved a difficult chassis, and once again his season was blighted by mechanical errors. However, in the Canadian Grand Prix he ran well, and many believe he actually won the race, but the lap charts were thrown into confusion by a rain shower meaning multiple pit stops, and a staggeringly inept deployment of a pace car by the organisers. As it was, Oliver was classified third, his only points finish of the year. 1974 saw Oliver concentrate on CanAm, taking the series title for Shadow. He was becoming more involved in the management side of Shadow, but would compete in Formula 5000 for the team for three seasons, and even briefly returned to F1, finishing fifth in the 1977 Race of Champions, and taking 9th in the Swedish Grand Prix. He also competed in 8 NASCAR Cup Series races between 1971 and 1972, the majority of them for Donlavey Racing. He attempted the 1972 Daytona 500 but failed to qualify.

Жебелер

1977 жылдың соңында ол қаржыгер Франко Амброзио, дизайнерлер Тони Саутгейт және Алан Рис, инженер Дейв Уасс және жүргізуші Риккардо Патреземен бірге «Шадоу» командасынан кетеді, олар «Арроуз Гран-при» командасын құрды. «Арроуз» командасы 382 Гран-приде бірде-бір жеңіске жетпей рекордтық көрсеткіш жасады. Дегенмен, команданың машиналары әрқашан жақсы жабдықталған және бәсекеге қабілетті болды, тіпті көшбасшылар болмаса да, және Патрезеден басқа, Тьерри Бутсен, Герхард Бергер, Марк Зюрер және Мартин Доннелли сияқты талантты жүргізушілерге де мүмкіндік берді. Оливер 1990 жылы өзінің үлесінің көп бөлігін жапондық «Footwork» корпорациясына сатты және директор қызметін сақтап қалды, бірақ команда алға жылжи алмады және компания 1993 жылдың соңында қаржылық қиындықтарға байланысты командадан шығып кетті. Оливер командасын қайта иеленді, бірақ қаржылық жағдай қиын болды, сондықтан 1996 жылы ол акцияларының көп бөлігін Том Уокиншоудың «TWR» тобына қайта сатты. Оливер 1999 жылға дейін директорлар кеңесінде қалды, содан кейін қалған акцияларын сатты.

Ле-Манның толық 24 сағаттық жарысының нәтижелері

Жыл Командасы Пилоттар Көлік Сыныбы Айналым 1968 JW Автомобильдік инженерлік Брайан Мьюр Ford GT40 Mk. I S5.0 15 Аяқталмады Аяқталмады 1969 JW Автомобильдік инженерлік Жакки Икс Ford GT40 Mk. I S5.0 372 1-орын 1-орын 1971 JW Автомобильдік инженерлік Педро Родригес Porsche 917LH S5.0 187 Аяқталмады Аяқталмады