Кіріспе
Британдық ғалым Базил Холл Чемберлен (18 қазан 1850 – 15 ақпан 1935) – британдық ғалым және жапониятанушы. Ол Токио императорлық университетінде жапон тілінен профессор болды және 19 ғасырдың соңында Жапонияда жұмыс істеген көрнекті британдық жапониятанушылардың бірі еді. (Эрнест Сатов және В. Г. Астон да олардың қатарында болды.) Ол сонымен қатар хайкудың ең алғашқы ағылшын тіліне аудармаларын жасаған авторлардың бірі. Бірақ ол көбінесе 1890 жылы жарық көрген және кейін бірнеше рет қайта жаңартылған «Жапон нәрселері» атты бір томдық энциклопедиясымен танымал. Оның қызығушылықтары алуан түрлі болды, ал шығармаларының ішінде француз тіліндегі поэзия антологиясы да бар.
Basil Hall Chamberlain (18 October 1850 – 15 February 1935) was a British academic and Japanologist. He was a professor of the Japanese language at Tokyo Imperial University and one of the foremost British Japanologists active in Japan during the late 19th century. (Others included Ernest Satow and W. G. Aston.) He also wrote some of the earliest translations of haiku into English. He is perhaps best remembered for his informal and popular one volume encyclopedia Things Japanese, which first appeared in 1890 and which he revised several times thereafter. His interests were diverse, and his works include an anthology of poetry in French.
Ерте өмір
Чемберлен Англияның оңтүстік жағалауындағы Саутси (Портсмуттың бір бөлігі) қаласында адмирал Уильям Чарльз Чемберлен мен оның әйелі Элиза Холлдың, саяхатшы-жазушы Базил Холлдың қызының ұлы ретінде дүниеге келді. Оның кіші інісі Хьюстон Стюарт Чемберлен еді. Анасы қайтыс болғаннан кейін, 1856 жылы Версальге анасының әжесімен бірге көшіп барғанға дейін ол француз және ағылшын тілдерінде сөйлей білді. Францияға барған соң, ол неміс тілін де үйренді. Чемберлен Оксфордта оқуды жоспарлаған, бірақ оның орнына Лондондағы Барингс банкінде жұмыс істеді. Ол бұл жұмыстың шартына сай келмеді және көп ұзамай нервтік күйзеліске ұшырады. Толық жазылу үмітімен ол нақты бағыты жоқ күйде Ұлыбританиядан теңізге шықты.
Жапония
Чемберлен 1873 жылғы 29 мамырда Жапонияға қонды, жапон үкіметінің оятои гаикокудзинь ретінде жұмысқа орналасты. 1874 жылдан 1882 жылға дейін Токиодағы Императорлық жапон теңіз академиясында оқытты. Дегенмен, оның ең маңызды лауазымы 1886 жылдан бастап Токио Императорлық университетінде жапон тілінің профессоры болды. Осы жерде ол жапон тілі мен әдебиетін зерттеуші ретінде танылды. (Ол айну және рюкю тілдерін зерттеуде де пионер болды.) Оның көптеген еңбектерінің ішінде Кодзикидің ағылшыл тіліне алғашқы аудармасы (1882), «Жап-жақсы жапон тілі нұсқаулығы» (1888), «Жапондық нәрселер» (1890) және «Жапон жазуын зерттеуге арналған практикалық нұсқаулық» (1905) кіреді. Созылмалы денсаулығының нашарлығына қарамастан, ол жақсы саяхатшы болды және (W. B. Mason) екеуі бірлесіп 1891 жылғы «Жапониядағы саяхатшыларға арналған нұсқаулықтың» басылымын жазды, одан кейін түзетілген басылымдар жарық көрді. Чемберлен жазушы Лафкадио Хирннің досы болды, бұрын университетте әріптес болған, бірақ жылдар өте екеуінің арасы суытылды. Персиваль Лоуэлл өзінің «Ното: Жапонияның зерттелмеген бұрышы» (1891) атты саяхатнамасын Чемберленге арнады. Чемберлен Оксфордтағы Питт Риверс мұражайына көптеген жапондық артефакттарды жіберді. 1911 жылы Жапониядан кетіп, Женеваға көшіп, өмірінің соңына дейін онда тұрды.