Кіріспе
Француз жарыс жүргізушісі (1942–2023)
Жан Пьер Ален Жабуйль (1 қазан 1942 – 2 ақпан 2023) – француз жарыс жүргізушісі. Ол 55 Формула-1 Гран-при жарысына қатысып, 1970-жылдардың соңы мен 1980-жылдардың басында Renault компаниясының турбожылдамдатқыштар бағдарламасының алғашқы жылдарында екі жеңіс одіс. Жабуйль сондай-ақ 1960-жылдардың соңынан 1990-жылдардың басына дейін Ле-Манның 24 сағаттық жарысында Alpine, Matra, Sauber және Peugeot командалары үшін жүргізіп, 1973, 1974, 1992 және 1993 жылдары жалпы есепте төртінші орынды иеленді. Жабуйль – Формула-1 жүргізушілерінің соңғыларының бірі, олар инженерлік біліміне де ие болған.
Мансап
Жабуйль алғаш рет 1967 жылы француз Формула 3-інде көзге түсті, және 1968 жылы да жалғастырды, Франсуа Северттен кейін екінші орынға шығу үшін машинаны өзі күтіп ұстады. 1969 жылы ол Alpine компаниясымен дамытушы жүргізуші ретінде келісімшарт жасады, Формула 2 және спорттық автомобильдерде бірнеше үзілісті жарыстарда өнер көрсетті. 1973 жылы ол Matra көлігімен Ле-Манның 24 сағаттық жарысында 3-ші орын алды, және 1974 жылы бұл жетістікті қайталады, сондай-ақ Хоккенхаймдағы Formula neo жарысын жеңіп алды, Alpine үшін Еуропалық 2 литрлік серияда екінші орынға ие болды. Ол сондай-ақ Формула 1-де алғашқы қадамдарын жасады, Франция Гран-присінде Iso–Marlboro, ал Австрия Гран-присінде Surtees көлігімен қатысуға үлкермеді. 1975 жылы Жабуйль Alpine-мен байланысын үзді және өзінің Формула 2 шассиін жасау үшін Elf қолдауын алды. Ол Жак Лаффиттен кейін екінші орынды алды, бірақ ақыры толық Гран-при дебютін жасады, француз Гран-присінде Tyrrell көлігімен 12-ші орынды иеленді. 1976 жылы ол Формула 2-ге назар аударды, соңында титул жеңіп алды.
Формула бірінші
Жабуйл 1977 жылы 1,5 литрлік турбоқозғалтқышты дамыту үшін «Рено» Формула-1 командасымен келісімшарт жасасты. «RS01» машинасы 1977 жылғы Ұлыбритания Гран-приінде дебют жасады, бірақ бастапқыда турбоқозғалтқыш (Формула-1-де алғаш рет) нашар болды және күшті турбо-кешігуден зардап шекті, бұл тар трассаларда басқаруды қиындатты. Дегенмен, кәсібі бойынша инженер болған Жабуйл «RS01» машинасының дамуына табандылық танытып, 1978 жылы бірнеше маңызды іліккен позицияларды тіркеді және «Уоткинс Глендегі» АҚШ Гран-присінде 4-орын алып, марканың алғашқы ұпайларын жеңіп алды – бұл трасса жанармас тұтынуға қатысты өте қиын болды, ал бұл «Рено» турбосының ең үлкен кемшіліктерінің бірі еді. 1979 жылы «Рено» Рене Арно үшін екінші машинаны іске қосу үшін кеңейді. Жабуйл Оңтүстік Африка Гран-приінде «Реноның» алғашқы Формула-1 іліккен позициясын жеңіп алды, содан кейін Франция Гран-приінде бірінші жеңіске жетті, сонымен қатар іліккен позициядан старт алды. Бұл Формула-1-де турбоқозғалтқыштың алғашқы жеңісі болды. Ол Германия және Италия Гран-прилерінде тағы екі іліккен позицияны жеңіп алды, бірақ нашар сенімділік оның жалғыз жеңісін қамтамасыз етті. 1980 жылы Жабуйл тағы екі іліккен позицияны жеңіп, Австрия Гран-приінде тағы бір жеңіске жетті. Канада Гран-приіндегі серпімділік бұзылуы салдарынан үлкен апат болды, ол 1981 жылға «Лижиер» командасымен келісімшарт жасасқаннан кейін аяғының сынуына әкелді. Оның жарақаттары 1981 жылғы маусымның алғашқы екі жарысына қатысудан алды, бірақ көп ұзамай оның толыққанды жарамсыз екені анық болды, ол төрт әрекетінің екеуіне ілікпеді, содан кейін ол Формула-1-ден зейнетке шығуға шешім қабылдады. Кейіннен ол «Лижиер» командасында қалды және 1982 жылы команда менеджері болды. 1984 жылы ол 1984 жылғы CART сериясында «Curb Racing» командасымен бірлесіп «Лижиер» командасына команда менеджері ретінде ауысты.
Спорттық автокөліктер
Жабуй 1980-ші жылдардың ортасында жарысқа қайта оралды, француздық Супертурнирлік чемпионатта өнер көрсетті. Содан кейін ол "Peugeot" компаниясына қосылып, Ле-Манның 24 сағатындағы спорттық автомобильдер бағдарламасын дамытуға көмектесті. Нәтижесінде, 1992 және 1993 жылғы жарыстарда марка үшін үшінші орынға ие болды. 1994 жылы ол Жан Тодтты "Peugeot Sport" директоры лауазымынан алмастырды, бірақ "Формула-1" саяқатында "Макларен" және "Жордан" командаларын қозғалтқыштармен қамтамасыз етудегі сәтсіз маусымдар 1995 жылы оны қызметтен босатуға әкеп соқты. Одан кейін ол ISRS жарысында өзінің спорттық автомобильдер командасын басқарды.
Өлім
Жабуил 2023 жылдың 2 ақпанында 80 жасында дүние салды.