Кіріспе
Jyrki Juhani Järvilehto (31 қаңтар 1966 жылы туған), "JJ Lehto" деген атпен көбірек танымал фин жарыс жүргізушісі. Ол 1995 және 2005 жылдары Ле-Манның 24 сағаттық жарысын екі рет жеңіп алды. Сонымен қатар, ол бұрынғы Формула-1 жүргізушісі. Ол 1982 жылғы Формула-1 әлем чемпионы Кеке Росбергтің шәкірті болды, ол алғашқы болып Jyrki Järvilehto өзінің есімін JJ Lehto деп қысқартуды ұсынды.
Jyrki Juhani Järvilehto (; born 31 January 1966), better known as "JJ Lehto", is a Finnish racing driver. He won the 24 Hours of Le Mans twice, in 1995 and 2005. He is also a former Formula One driver. He was a protégé of Finnish 1982 Formula One World Champion Keke Rosberg, who first suggested that Jyrki Järvilehto should abbreviate his name to the more manageable JJ Lehto.
Ерте мансап
Көптеген жарыс жүргізушілер сияқты Лехто 8 жасында картингпен айналыса бастады, көптеген жарыстарда жеңіске жетті, ал 15 жасында Формула Фордқа көшті. Бір орындық автомобильдерге ауысуы оған скандинавиялық Формула Фордта үстемдік танытуға мүмкіндік берді. Содан кейін 1987 жылы ол британдық және еуропалық Формула 2000 чемпионаттарын жеңіп алды, ал 1988 жылы Pacific Racing командасы үшін жүргізіп, британдық Формула 3 титулын иеленді. 1989 жылы Лехто тағы да Pacific Racing командасы үшін Формула 3000-де жарысты. Маусым сәтті болмады және ол бірде-бір подиумға көтеріле алмады. Дижон-Пренуада өткен соңғы жарысқа ол қатыспады.
Формула-1 мансабы
1989 жылы Лехто «Оникс» командасында Бертран Гашоны алмастырып, Формула-1 дебютін жасады, ал бұрын «Феррари» үшін сынақтан өтті. Келесі жылы ол сол машинада тағы үш рет қатысып, тағы бір жарысқа жеңіске жетті, содан кейін «BMW» компаниясы оны FIA GT маусымының алғашқы кезеңінде Стив Сопермен бірге зауыттық командаға қабылдады. Алғашқыда жеңіске жету оңай болғанымен, оның ішінде туған жеріндегі «Thunder In Helsinki» іс-шарасындағы жеңісі де, «Мерседес-Бенц» күші «Макларен» командасын басып өтіп, Лехто бұрынғы DTM қарсыласы Бернд Шнайдерге жеңіс сыйлады. 1998 жылы «Team Hogan» командасымен американдық CART сериясында «Mercedes-Benz» зауытының жүргізушісі ретінде сәтсіз өнер көрсеткеннен кейін Лехто Америкада қалды, бірақ «BMW» лагеріне оралды, олар өздерінің V12 LMR спорттық машинасымен американдық Le Mans Series (ALMS) сериясына қатысты. Төрт жарыста жеңіске жеткенімен, Лехто формальды себеппен титулдан айырылды (ол 12 сағаттық Себринг жарысында жеңіске жеткені үшін ұпайларын алмады, себебі сол кезде американдық жарыс лицензиясы болмады). 2000 жылы жағдай нашарлап, «Audi R8» көлігі көрініске шықты. «BMW» және Лехто ALMS сериясында қалды, бірақ даулы M3 GTR машинасымен GT класына көшті. Команда дерлік жеңіліссіз болды, бірақ Лехто чемпиондықта машинасымен бірге жарысқан Жорг Мюллерге есе жіберді, себебі соңғысы одан көп жылдам айналымдар мен көшбасшылық айналымдар жасады. M3 машинасы оның қалауынша жеткілікті жылдам болмады, сондықтан Лехтоның келесі жылы Еуропалық туристік автомобиль чемпионатында (ETCC) «BMW» ұсынысынан бас тартқаны таңқаларлық емес, оған 320i стандартты «tin top» машинасымен жарысуға тура келді. 2002 жыл жұмыссыздықпен басталды, бірақ ол «Cadillac» командасымен Le Mans және ALMS сериясындағы Northstar LMP спорттық автомобиль бағдарламасына қосылды. Көлік «Audi R8» немесе Panoz LMP машиналарымен салыстырғанда жылдам болмаса да, жылдың екінші жартысында үнемі марапаттау тұғырына көтеріле бастағанда оның жағдайы жақсарды. «Cadillac» компаниясының аналық компаниясы «General Motors» жобаны тоқтатты, егер «Champion Racing» командасы оған өздерінің «Audi R8» машинасымен жарысуға мүмкіндік бермегенде, Лехто қайтадан жұмыссыз қалуы мүмкін еді. 2003 жылы Лехто төрт рет жеңіске жетті (соның ішінде беделді Petit Le Mans жарысы Road Atlanta трассасында), бірақ «Audi» зауытының командасы ALMS сериясынан кеткенге дейін ол 2004 жылы толық сыйақы ала алмады және 1988 жылғы британдық Формула-3 титулынан бері алғашқы чемпиондық жеңісін тойлады, жолда алты жеңіске жетті. 2005 жылғы маусымның екінші жартысында ол екі мәрте чемпиондық титулға қол жеткізе алмады, алайда ол өзінің толық уақытты жарыс өмірінің соңғы жылын әсерлі нәтижемен аяқтады, Себрингтің 12 сағаттық және Ле-Манның 24 сағаттық жарыстарында жеңіске жетті. 2006 жылы «Solaroli» командасы ALMS сериясына қатысу үшін екі «Porsche RS Spyder» машинасы сатып алатыны туралы хабарланды. Бір машинаны Лехто, ал оның серігі Джонни Герберт жүргізетін. Алайда, 2007 жылдың басында келісім-шарттың жүзеге асырылатыны туралы растауды алса да, ештеңе орындалмады. Лехто 2007 жылы Дейтонаның 24 сағаттық жарысына қатысып, Колин Браун және Макс Паписпен бірге «Krohn Racing» командасының «Pontiac Riley» машинасымен жарысты. Оның алғашқы қатысуы сәтті болмады, себебі машинада ақау пайда болды, ал питс-те көп уақыт өткізгеннен кейін 17-ші орынды иеленді. 2008 жылы ол жарыс жолына күтпеген оралыс жасады, Малайзия Гран-присінде «Speedcar» қолдау жарысында жарысқа қатысып, бұрын Нарин Картикеян бос қалдырған No. 90 машинаны иеленді. 2001 жылы Лехто фин теледидарына сарапшы жарыс комментаторы ретінде қосылды және 2010 жылға дейін «MTV3» фин Формула-1 жарысының эфиріне (сонымен қатар «MTV3 MAX» төлем арнасына) Оскари Сааримен бірге қатысты.
Қайықпен апат
2010 жылдың 17 маусымында Лехто Экенәсте қайық апатына ұшырады. Апат Лехто мен оның аты-жөні жарияланбаған досын тасымалдаған қайық каналдағы көпірдің негізіне шағылысқанда болды. Лехто жарақат алды, ал екінші адам қаза тапты. Лехто күні бойы ішіп, апат кезінде ауыр мас күйде болған. 2011 жылдың қаңтар айында «Илта Саномат» газеті полиция тергеуі апат кезінде қайықты Лехтодан басқа ешкім жүргізе алмағанын көрсеткенін хабарлады. Лехтоға салғыштықтан туған адам өлтіру, абайсыздықпен көлік жүргізу және мас күйде көлік жүргізу айыптары қойылды. Сот процесі күтіліп тұрғанға қарамастан, Лехто фин спорт арнасы UrhoTV-дегі спорттық хабар таратуға қайта оралды және DTM жарысын түсіндірді. 2011 жылдың 14 желтоқсанында аудандық сот Лехтоны мас күйде қайық жүргізу және салғыштықтан туған адам өлтіруде кінәлі деп тапты және оны екі жыл төрт айға бас бостандығынан айырды.
Американдық Ле-Ман сериясының толық нәтижелері
Жыл Кіруші сынып Шасси Қозғалтқыш 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Рангы Ұпайлар Ref 1999 BMW Motorsport LMP BMW V12 LMR BMW S70 6.0 L V12 SEB ATL MOS SON POR PET MON LSV 4-орын 123 2000 BMW Motorsport LMP BMW V12 LMR BMW S70 6.0 L V12 SEB CHA SIL NÜR SON POR PET MON LSV ADE 6-орын 220 2001 BMW Motorsport GT BMW M3 BMW 3.2L I6 TEX 2-орын 180 BMW M3 GTR BMW 4.0L V8 SEB DON JAR SON POR MOS MON PET 2002 Team Cadillac LMP900 Cadillac Northstar LMP02 Cadillac Northstar 4.0L Turbo V8 SEB SON MID AME WAS TRO MOS MON MIA PET 13-орын 101 2003 ADT Champion Racing LMP900 Audi R8 Audi 3.6L Turbo V8 SEB ATL SON TRO MOS AME MON MIA PET 3-орын 163 2004 ADT Champion Racing LMP1 Audi R8 Audi 3.6L Turbo V8 SEB MID LIM SON POR MOS AME PET MON 1-орын 164 2005 ADT Champion Racing LMP1 Audi R8 Audi 3.6L Turbo V8 SEB ATL MID LIM SON POR AME MOS PET MON 3-орын 148